Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam

Ðã 65 năm từ ngày quân đội Mỹ rải những đợt chất độc hoá học đầu tiên xuống miền Nam Việt Nam. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hậu quả của chất độc da cam/dioxin vẫn chưa dừng lại.

• Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ thăm nạn nhân da cam và kiểm tra tiến độ xây dựng nhà ở
• Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng thăm nạn nhân chất độc da cam/dioxin
• Chăm lo nhà ở cho gia đình nạn nhân chất độc da cam
• Chăm lo gia đình nạn nhân chất độc da cam

Những vết thương chưa lành

Tỉnh Cà Mau hiện có trên 50 ngàn người từng bị phơi nhiễm chất độc da cam, hơn 10 ngàn người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ là nạn nhân chất độc da cam (NNCÐDC)/dioxin. Ðến nay, toàn tỉnh còn 6.425 nạn nhân đang mang trên mình những di chứng nặng nề của chất độc này.

Ðằng sau những con số ấy là hàng ngàn phận người đang âm thầm chống chọi với bệnh tật, nghèo khó và mặc cảm. Có gia đình nhiều thế hệ cùng mang di chứng. Có những đứa trẻ sinh ra với dị tật bẩm sinh, thiểu năng trí tuệ, mất hoàn toàn khả năng lao động. Không ít người thân phải dành trọn cuộc đời để chăm sóc con, cháu, cha mẹ bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam, cuộc sống đã chật vật càng thêm khó khăn.

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau (bìa phải), tặng quà anh Trần Thanh Bình, là NNCÐDC tại Ấp 2, xã Ðầm Dơi.

Ở xã Châu Thới, bà Nguyễn Thị Hồng Phương, sinh năm 1963, con của Mẹ Việt Nam anh hùng Ðỗ Thị Hai, nhiều năm nay sống dựa vào khoản trợ cấp ít ỏi. Ðôi chân yếu, cơ thể đau nhức, việc đi lại vô cùng khó khăn. "Có đoàn đến thăm, khám bệnh tại nhà, tôi mừng lắm. Ngày thường đi khám tốn kém lắm, mà đâu có tiền. Tôi không còn sức lao động, chỉ sống nhờ tiền trợ cấp ít ỏi qua ngày", bà nghẹn ngào.

Ðối với cựu chiến binh Ngô Thu Hà, những ký ức về chiến trường miền Ðông Nam Bộ vẫn còn nguyên vẹn. Năm 1965, hưởng ứng phong trào "Năm xung phong", bà tham gia đơn vị Nguyễn Việt Khái 1, chiến đấu ở những nơi từng được xem là "toạ độ lửa" như: Tây Ninh, Dương Minh Châu, Dầu Tiếng, Bình Dương... "Hồi đó chất độc rải nhiều đến mức không còn thấy màu xanh của cây cối. Nước suối vẫn phải múc lên nấu uống, lá cây non vẫn phải hái ăn vì thiếu lương thực. Chúng tôi đâu biết rằng những thứ ấy sau này sẽ huỷ hoại sức khoẻ của mình và cả con cháu", bà Hà kể.

Ông Nguyễn Xuân Tình, Phó Chủ tịch Hội NNCÐDC/dioxin tỉnh Cà Mau trao quà cho 50 nạn nhân da cam tại xã Ðầm Dơi.

Ngày hoà bình trở về cũng là lúc nhiều đồng đội lần lượt ra đi vì bệnh tật, trong đó có chồng bà. Nhưng nỗi đau lớn nhất của người nữ cựu chiến binh là khi sinh con. Bà Hà không cầm được nước mắt: "Mỗi lần sinh con, dù mệt đến đâu tôi cũng cố nhìn xem con có khiếm khuyết gì không. Tôi chứng kiến nhiều đồng đội sinh con khuyết tật nên rất sợ". Ðiều bà lo lắng rồi cũng trở thành sự thật. Con gái đầu lòng mắc bệnh động kinh, thiểu năng trí tuệ. Bản thân bà cũng mang nhiều bệnh lý do di chứng chất độc da cam.

"Chúng tôi ngày ấy ra đi không nghĩ đến ngày về. Nên còn sống được đến hôm nay đã là hạnh phúc. Ðiều tôi mong nhất là được tiếp tục làm gì đó cho đồng đội, cho những NNCÐDC", bà Hà ngậm ngùi.

Sau khi nghỉ hưu, bà tiếp tục tham gia công tác xã hội rồi đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội NNCÐDC phường 1 (TP Bạc Liêu cũ). "Tết, lễ hay khi nạn nhân đau bệnh, chúng tôi vận động mọi nguồn lực để hỗ trợ phần quà, thêm ít chi phí thuốc thang, trang trải. Với tôi, làm được điều gì cho họ, tôi thấy nhẹ lòng", bà Hà tâm tình.

Hai thập kỷ xoa dịu nỗi đau chiến tranh

Năm 2005, Hội NNCÐDC/dioxin tỉnh Cà Mau được thành lập. Hơn 20 năm qua, Hội từng bước trở thành cầu nối giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà hảo tâm với những người đang mang di chứng chiến tranh, tổng nguồn vận động hơn 140 tỷ đồng cả tiền mặt và hiện vật.

Theo bà Võ Thị Hồng Thoại, Chủ tịch Hội NNCÐDC/dioxin tỉnh, sau khi hợp nhất, số lượng NNCÐDC trên địa bàn tăng hơn gấp đôi, lên 6.425 người. Việc kiện toàn tổ chức Hội cấp tỉnh được thực hiện nhanh chóng, song ở cấp xã vẫn còn nhiều khó khăn. Ðến nay, mới có 48/64 xã, phường hoàn thành việc thành lập tổ chức Hội.

Hiện nay, nguồn lực mới chỉ đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu thực tế của các nạn nhân. Bà Thoại cho biết: "Chăm lo cho NNCÐDC không chỉ là thực hiện chính sách an sinh xã hội mà còn là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Những người này không còn khả năng lao động, sức khoẻ ngày một giảm sút. Nếu không được quan tâm thì gánh nặng sẽ ngày càng lớn hơn. Vì vậy, đây là việc làm rất cần thiết và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc".

Ðồng chí Hồ Thanh Thuỷ, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau (bìa phải), thăm và tặng quà ông Nguyễn Tất Lễ, ấp Ðá Bạc A, xã Ðá Bạc, là người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học.

65 năm đã trôi qua từ ngày thảm hoạ da cam bắt đầu trên đất nước Việt Nam. Thời gian đủ để những cánh rừng hồi sinh, những đồi trọc ngày ấy phủ màu xanh trở lại, nhưng vẫn chưa đủ để xoá đi những di chứng chiến tranh.

Ðồng chí Hồ Thanh Thuỷ, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, nhấn mạnh: “Con đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Hàng ngàn nạn nhân cần được chăm sóc y tế, phục hồi chức năng, hỗ trợ sinh kế và động viên tinh thần. Ðiều đó đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, tôn giáo, nhà hảo tâm và mỗi người dân. Thời gian tới, tôi đề nghị các cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ngành, địa phương và Hội NNCÐDC/dioxin các cấp tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động rà soát, nắm bắt hoàn cảnh, kịp thời hỗ trợ những gia đình còn nhiều khó khăn, góp phần thực hiện tốt chính sách xã hội và công tác an sinh xã hội trên địa bàn”.

Mỗi sự sẻ chia hôm nay không chỉ giúp một con người, một gia đình vượt qua nghịch cảnh mà còn hàn gắn những vết thương chiến tranh, lan toả truyền thống "Thương người như thể thương thân" và không để bất kỳ NNCÐDC nào bị bỏ lại phía sau./.

Lam Khánh