Ðánh thức những "nguồn vàng"

Từ tiềm năng tự nhiên dồi dào, cùng chính sách đồng bộ và tầm nhìn chiến lược, Cà Mau đang vươn mình mạnh mẽ để trở thành trung tâm năng lượng sạch của quốc gia. Tỉnh thể hiện quyết tâm cao, chủ động chuẩn bị nền tảng cho hành trình lớn, với mục tiêu rõ ràng: Khai thác tối đa lợi thế năng lượng gió và mặt trời - những "nguồn vàng", tạo nguồn điện sạch phục vụ không chỉ nhu cầu nội tỉnh mà còn hướng đến xuất khẩu, đồng hành cùng xu thế phát triển xanh của đất nước thời kỳ hội nhập.

• Bạc Liêu đề nghị bổ sung vào Quy hoạch điện VIII 1.000 MW điện gió và 500 MW điện mặt trời
• Bạc Liêu - Cà Mau chiếm gần 30% tiềm năng điện gió ven bờ cả nước
• Cà Mau mạnh mẽ năng lượng xanh
• Tiến tới năng lượng xanh

Cà Mau có vị trí đặc biệt trên bản đồ năng lượng quốc gia. Với đường bờ biển dài, khí hậu ổn định, gió thổi đều quanh năm và bức xạ mặt trời ở mức cao, tỉnh sở hữu những điều kiện lý tưởng để phát triển năng lượng tái tạo. Thay vì xem đây là ưu đãi "trời cho" đơn thuần, tỉnh đã chủ động quy hoạch, thu hút đầu tư và từng bước hình thành hệ sinh thái năng lượng sạch có quy mô lớn, bài bản.

Không bỏ phí tiềm năng...

Từ năm 2020 đến nay, trên địa bàn tỉnh có 16 nhà máy điện gió, với tổng công suất hơn 870 MW đã được đưa vào vận hành, góp phần đưa sản lượng điện phát lên lưới quốc gia đạt khoảng 2,3 tỷ kWh mỗi năm. Cùng với đó, gần 300 MWp điện mặt trời mái nhà đã được lắp đặt tại hơn 2.800 hộ dân, doanh nghiệp, cho thấy mô hình “điện từ mái nhà dân” đang thật sự lan toả từ nông thôn đến đô thị.

Cà Mau còn tận dụng các công trình điện gió để phát triển du lịch.

Những con số trên cho thấy tư duy “không bỏ phí tiềm năng” của Cà Mau. Ông Tô Minh Ðương, Phó Giám đốc Sở Công thương, cho biết: "Chúng tôi xác định rõ, năng lượng sạch không chỉ là giải pháp phát triển kinh tế, mà còn là định hướng lâu dài để đảm bảo môi trường, an sinh xã hội và hội nhập quốc tế".

Thành tích đạt được đến nay đã minh chứng những nỗ lực của Cà Mau trên hành trình "vẽ bức tranh" năng lượng xanh ở địa đầu cực Nam Tổ quốc. Thay vì ban hành chính sách riêng, tỉnh có cách làm linh hoạt, sát thực tế, thông qua các kế hoạch và chương trình hành động được cụ thể từ chủ trương chung. Các dự án được triển khai theo đúng quy định pháp luật về đầu tư, đất đai, môi trường và có sự phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng đơn vị, phần việc ở từng giai đoạn.

Tỉnh cũng đã kịp thời rà soát, bổ sung các dự án điện gió, điện mặt trời vào quy hoạch cấp quốc gia và cấp tỉnh, đồng thời hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất, năng lượng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, đảm bảo tiến độ triển khai. Các nhà đầu tư được khuyến khích sử dụng chung hạ tầng đấu nối, hạn chế tác động đất đai, tối ưu chi phí.

Ðặc biệt, tỉnh phát triển năng lượng theo hướng gắn kết với người dân và doanh nghiệp. Hơn 190 tổ chức, cá nhân đã chủ động lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà để tự tiêu thụ - xu thế đáng khích lệ trong bối cảnh giá điện biến động và áp lực giảm phát thải tăng cao.

Toàn tỉnh có hơn 190 tổ chức, cá nhân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Bên cạnh phát triển điện gió, điện mặt trời, tỉnh còn đang mở rộng tầm nhìn sang các ngành công nghiệp năng lượng mới như sản xuất Hydrogen và Amoniac xanh, với công suất dự kiến lên đến 86 triệu tấn/năm. Ðây là những sản phẩm then chốt trong lộ trình phát triển kinh tế tuần hoàn, xanh hoá sản xuất và hội nhập thị trường quốc tế trong tương lai gần.

Không chỉ giá trị kinh tế, sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo còn mang lại những lợi ích to lớn khác. Trong quá trình xây dựng, các dự án điện gió tạo việc làm cho hàng ngàn lao động phổ thông; khi đi vào vận hành, các nhà máy sử dụng đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên có trình độ, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tỉnh nhà.

... Xây nền tảng cho tương lai bền vững

Từ tháng 7/2025, Cà Mau và Bạc Liêu hợp nhất, mở ra bước ngoặt phát triển của tỉnh Cà Mau mới với nhiều kỳ vọng. Tầm nhìn 2025-2030, ngành năng lượng tiếp tục được Cà Mau xác định là một trong những lĩnh vực đột phá. Sau hợp nhất, tỉnh đã nhanh chóng cập nhật các quy hoạch về điện, đất đai, môi trường theo địa giới hành chính mới để tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tỉnh cũng đang tích cực kiến nghị Chính phủ sớm ban hành cơ chế xuất khẩu điện rõ ràng, quy định cụ thể về giá bán điện xuất khẩu, thủ tục phê duyệt dự án và các điều kiện kết nối hạ tầng xuyên biên giới. Bên cạnh đó, việc mở rộng hợp tác song phương, đa phương với các quốc gia như Singapore, Thái Lan, Lào, Campuchia... sẽ tạo điều kiện cho Cà Mau tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng khu vực.

Nhà máy Ðiện Cà Mau 1 và 2 thắp sáng cả vùng trời đêm. (Ảnh: Huỳnh Lâm)

Theo Quy hoạch Ðiện VIII, đến năm 2030, tỉnh Cà Mau sẽ đưa vào vận hành thêm 2.309 MW điện gió, 100 MW điện mặt trời và 117 MW điện mặt trời mái nhà. Song song đó, tỉnh đang phối hợp các bộ, ngành để sẵn sàng xuất khẩu điện từ điện gió ngoài khơi với công suất lên đến 12.000-15.000 MW, tuỳ theo điều kiện kỹ thuật và pháp lý. Ðây là bước tiến vượt bậc, đưa Cà Mau vào nhóm những địa phương đi đầu cả nước về năng lượng tái tạo.

Hành trình xây dựng Cà Mau thành trung tâm năng lượng sạch quốc gia không chỉ là cuộc đua công nghệ, mà còn là minh chứng cho sự thay đổi tư duy phát triển. Từ chỗ chỉ là tỉnh ven biển, xa trung tâm đất nước, Cà Mau đang dần trở thành điểm sáng về cách tận dụng tiềm năng thiên nhiên, sự kiên trì trong quy hoạch và tinh thần dám nghĩ, dám làm, để những dòng điện xanh hôm nay khơi dẫn tương lai bền vững ngày mai.

Phượng Hồng