Truyền hình
Cách đây 60 năm, một ngày tháng 7/1966, trời Ðòn Dong - Tân Quảng trong xanh, các con kênh, mương, mặt ruộng lấp loáng nước; vùng tranh chấp quanh Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng của bọn Mỹ - nguỵ vẫn yên tĩnh như mọi ngày, nhưng âm thầm trong ấy là sự sôi sục, chờ đợi một trận quyết chiến.
3 giờ 30 phút ngày 5/7/1966, các đại đội báo cáo về sở chỉ huy tiểu đoàn, cho biết đã xây dựng xong trận địa. Tại vị trí thực địa, Ðại đội 1 bộ binh đóng ở chính diện ngã tư Ðòn Dong, có nhiệm vụ bí mật chặn đầu, chờ địch đến gần rồi dùng hoả lực tiêu diệt. Ðại đội 2 bộ binh phục kích bên cánh trái kênh Ðòn Dong, với nhiệm vụ đánh lướt sườn đội hình địch và tổ chức "khoá đuôi", không để địch tháo chạy. Ðại đội 3 bộ binh được tăng cường lực lượng bộ binh từ huyện Cái Nước, phục kích bên cánh phải kênh Ðòn Dong, có nhiệm vụ đánh lướt sườn phải đội hình địch. Ðại đội địa phương quân Cái Nước hợp lực với bộ phận của Ðại đội 2 bộ binh, giữ nhiệm vụ "khoá đuôi" địch. Ðại đội hoả lực chờ sau khi Ðại đội 1 phát lệnh sẽ dùng cối 82 bắn cấp tập nhằm kềm chế địch, sau đó tạm dừng để các đại đội bộ binh vận động xung phong.
Phân đội trinh sát tiểu đoàn và trung đội trinh sát tỉnh tăng cường sẽ tổ chức thành 2 bộ phận: một bộ phận phối hợp cùng ban chỉ huy tiểu đoàn; một bộ phận chốt trên đường hành quân từ kênh Má Tám đến vàm Bàu Thùng để kết nối liên lạc với đơn vị và hướng dẫn từng đại đội đến vị trí phục kích. Tổ kỹ thuật cùng đi với ban chỉ huy tiểu đoàn, theo dõi nắm chắc tình hình địch, phục vụ chỉ huy xử lý các tình huống. Các bộ phận: phòng không, quân y, phân đội thông tin đều đứng chân ở địa bàn được phân công.
Ðơn vị pháo binh của Tiểu đoàn U Minh 2 - Cà Mau thao tác loại vũ khí tự tạo lăn xà bom. (Ảnh tư liệu)
7 giờ, 2 chiếc trinh sát L19 từ Cà Mau bay xuống Bình Hưng, quần đảo theo hướng địch hành quân và trận địa phục kích của ta. 7 giờ 30 phút, trinh sát báo cáo về sở chỉ huy: địch xuất hiện một mũi, cặp mé vườn bên trái kênh Ðòn Dong, cách trận địa khoảng 800 m, đang di chuyển về phía ngã tư Ðòn Dong. Cùng lúc tại sở chỉ huy, trinh sát kỹ thuật cho biết địch hành quân chia làm 2 mũi, trong đó 1 mũi đã xuất hiện. Ban chỉ huy tiểu đoàn phát lệnh: “Trinh sát mặt đất tăng cường quan sát. Trinh sát kỹ thuật tiếp tục theo dõi. Các đại đội sẵn sàng chiến đấu”.
Trinh sát kỹ thuật báo cáo thêm, cả 2 mũi hành quân của địch đều tắt máy PRC25, chúng dừng quân tại chỗ. Lúc này địch cách trận địa của ta 800 m. Từ 8-10 giờ, chúng vẫn "án binh bất động".
Tại sở chỉ huy tiểu đoàn, tình huống đặt ra vô cùng căng thẳng: loạt tiểu liên bắn ra do sơ suất ở trận địa Ðại đội 1 đã làm cho địch cảnh giác, ranh ma. Ý nghĩ trận địa bị lộ đã làm cho số cán bộ, chiến sĩ sốt ruột.
Nhận định địch đang nghi binh, tình huống chiến đấu có thể kéo dài, ban chỉ huy tiểu đoàn ra lệnh cho các đại đội củng cố, nguỵ trang công sự, không để địch phát hiện. Ðề phòng địch xuất hiện bất ngờ, từng bộ phận hỗ trợ thay phiên nhau ăn cơm tại công sự.
11 giờ 45 phút, đồng chí Nguyễn Văn Hiệp (Tư Thanh), Ðại đội trưởng Ðại đội 1, báo cáo về sở chỉ huy, cho biết có một cánh địch xuất hiện, cách tiền duyên của đại đội khoảng 200 m, đi đầu là trung đội thám báo. Ban chỉ huy tiểu đoàn ra lệnh: “Ðại đội 1 sẵn sàng chiến đấu, chờ địch đến thật gần mới nổ súng và tổ chức 1 tiểu đội lợi dụng địa hình bên sườn phải để rút ngắn cự ly vận động xung phong. Các đại đội 2 và 3, Ðại đội hoả lực theo kế hoạch hiệp đồng chiến đấu”.
Giờ phút quyết định đã đến.
Khi mũi đi đầu của địch cách trận địa 20 m, Ðại đội 1 nổ súng phát lệnh. Các đại đội 2 và 3 đồng loạt nổ súng. Ðại đội hoả lực bắn cấp tập vào đội hình địch, sau đó tạm dừng cho Ðại đội 1, 2, 3 và Ðại đội Cái Nước nhanh chóng vận động xung phong.
Bị tấn công bất ngờ, nhiều tên địch bị tiêu diệt từ những loạt đạn đầu, số còn lại tháo chạy tán loạn, một số co cụm chống trả. Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt, từng tràng đạn tuôn dài giòn giã, từng phát súng trường chắc nịch, pháo cối inh tai, khói súng trùm trận địa. Ðại đội 1 chia thành 3 mũi nhanh chóng cắm sâu vào đội hình địch, diệt gọn trung đội thám báo, bắt sống tên cố vấn Mỹ. Ðại đội 2 vận động tiến công bên sườn trái. Ðại đội 3 tiến công bên sườn phải, tổ chức nhiều đợt xung phong tiêu diệt từng tên địch.
.jpg)
Ảnh tư liệu
Trận chiến kéo dài đến 13 giờ cùng ngày, ta làm chủ hoàn toàn trận địa. Tiểu đoàn bảo an 470 Bình Hưng có cố vấn Mỹ chỉ huy và 1 trung đội thám báo gian ác khét tiếng bị tiêu diệt, 245 tên đền tội, trong đó có tên thiếu tá tiểu đoàn trưởng và 4 cố vấn Mỹ, nhiều tên đã từng mổ bụng, ăn gan đồng bào, đồng chí của ta. Ngoài ra, quân ta bắt sống 24 tên, trong đó có 1 cố vấn Mỹ; thu hơn 100 súng các loại, 12 máy thông tin và nhiều đồ dùng quân sự.
Chiến thắng Ðòn Dong - Tân Quảng làm nức lòng quân và dân Cà Mau, đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc trình độ vận động phục kích của Tiểu đoàn U Minh 2; bẻ gãy kế hoạch của địch đánh vào lô rừng 388 để phá trại giam, giải thoát tù binh. Ðồng thời, tạo điều kiện cho lực lượng du kích và cơ sở địa phương bám trụ hoạt động; bà con Nhân dân phấn khởi trở về ruộng vườn của mình để sản xuất, xây dựng ấp, xã chiến đấu. Bại trận, bọn địch ở Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng mất sức, co cụm.
Trận Ðòn Dong - Tân Quảng là trận đánh chưa có tiền lệ. Từ khi thực hiện mệnh lệnh chiến đấu đến khi nổ súng chỉ có 30 tiếng đồng hồ, đường hành quân cơ động từ Rạch Ruộng, Xã Trần Hợi (cũ) đến trận địa hơn 80 km, nhưng với tinh thần quyết chiến quyết thắng, công tác chính trị tư tưởng nhanh nhạy, chỉ rõ kẻ thù là bọn “Tàu phù” khét tiếng gian ác từng mổ bụng, ăn gan, uống huyết cán bộ và đồng bào ta; cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu, lập nên chiến tích vẻ vang.
Góp phần vào chiến thắng Ðòn Dong - Tân Quảng còn có chiến công thầm lặng của đồng chí Ðoàn Văn Hiệp (Năm Nhựt), cán bộ mã thám của Văn phòng Tỉnh uỷ, đã cung cấp chính xác kế hoạch hành quân của địch, tạo thuận lợi cho bộ đội tiêu diệt địch.
Với chiến thắng Ðòn Dong - Tân Quảng, Tiểu đoàn U Minh 2 được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, cùng với Huân chương Chiến công hạng Ba cho Ðại đội 3 và nhiều bằng khen cho tập thể, cá nhân./.
(Ghi chép theo "Lịch sử Tiểu đoàn U Minh 2 tỉnh Cà Mau (1964-2009)")
Nguyễn Thái Thuận
Xem thêm bình luận