Truyền hình
Trong nỗ lực gỡ "thẻ vàng” chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Uỷ ban Châu Âu (EC), truy xuất nguồn gốc thuỷ sản là nhiệm vụ then chốt. Từ đầu năm 2024, Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT VN) được đưa vào sử dụng, số hoá quy trình từ khai thác, cập cảng đến thu mua, chế biến; góp phần minh bạch sản lượng, kiểm soát nguồn gốc và ngăn chặn khai thác thuỷ sản bất hợp pháp.
- Cà Mau siết chặt quản lý tàu cá qua eCDT
- Số hoá nghề cá để gỡ “thẻ vàng” EC
- Quyết tâm và trách nhiệm gỡ "thẻ vàng" IUU
Thao tác trên hệ thống
eCDT VN là phần mềm dùng chung, được cài đặt và sử dụng bằng điện thoại thông minh, áp dụng cho 7 đối tượng gồm: Cục Thuỷ sản, Chi cục Thuỷ sản, ban quản lý cảng cá, bộ đội biên phòng, công ty chế biến xuất khẩu, các vựa cá và ngư dân.
Ảnh minh hoạ trong video clip hướng dẫn ngư dân sử dụng phần mềm eCDT VN.
Ông Phạm Anh Thương, Trưởng Cảng cá Sông Ðốc, Ban Quản lý các Cảng cá tỉnh Cà Mau, cho biết: "Từ khi có phần mềm eCDT VN, việc ghi nhật ký khai thác thuỷ sản thuận lợi, dễ dàng hơn. Ngư dân chỉ cần thao tác trên phần mềm, chọn mục thả lưới hoặc thu lưới, hệ thống sẽ tự động cập nhật toạ độ, thời gian và vị trí. Thông tin về tàu cá, hồ sơ, thủ tục và giấy phép cũng được tích hợp trên hệ thống, giúp việc khai báo và truy xuất nguồn gốc thuỷ sản thuận tiện hơn".
Tỉnh Cà Mau có 5 cảng cá triển khai sử dụng phần mềm này là: Sông Ðốc, Rạch Gốc, Cái Ðôi Vàm, Gành Hào và Hố Gùi. Ðể ngư dân thuận lợi tiếp cận eCDT VN, các cảng cá tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ chủ tàu, thuyền trưởng thao tác trên phần mềm khi xuất, nhập cảng.
Người dân phân loại, thu mua cá tại Cảng cá Sông Ðốc.
Theo ông Nguyễn Minh Thiện, Công ty TNHH MTV Quốc Ðạt, xã Sông Ðốc, những ngày đầu sử dụng eCDT VN còn bỡ ngỡ do chưa quen với hình thức khai báo điện tử. Sau thời gian thao tác, ông nhận thấy phần mềm giúp tiết kiệm thời gian, thuận tiện hơn so với ghi chép bằng giấy. Từ khai báo danh sách thuyền viên, thủ tục rời cảng, cập nhật nhật ký thu mua đến thông báo cập cảng đều được thực hiện trên hệ thống. Tuy nhiên, dữ liệu đôi lúc chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quá trình sử dụng. Vì vậy, ông mong hệ thống sớm được hoàn thiện, liên thông dữ liệu để việc khai báo nhanh chóng, chính xác hơn.
Ông Lê Trung An, Công ty Thực phẩm Việt Á Châu, xã Sông Ðốc, chia sẻ: "Hệ thống eCDT VN giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý nguyên liệu, đồng thời rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục xác nhận nguồn gốc. Thông tin các lô hàng được cập nhật trên hệ thống, tạo điều kiện tra cứu nhanh chóng, minh bạch quá trình khai thác và thu mua".
Tăng cường tính minh bạch
Theo báo cáo của Ban Quản lý các Cảng cá tỉnh Cà Mau, từ ngày 1/1-8/10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 12.853 lượt tàu xuất cảng và 12.080 lượt tàu cập cảng, với tổng sản lượng thuỷ sản qua cảng đạt 115.046 tấn. Các cảng đã cấp 778 giấy biên nhận, 341 giấy xác nhận nguyên liệu thuỷ sản (giấy SC) và ghi nhận 2.609 tàu thực hiện eCDT VN. Trong đó, cảng Sông Ðốc dẫn đầu về lượt tàu hoạt động, sản lượng qua cảng và số tàu thực hiện phần mềm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, truy xuất nguồn gốc thuỷ sản.
Các thành viên Ban Quản lý Cảng cá Sông Ðốc đối chiếu dữ liệu eCDT VN với sản lượng nhập cảng.
Ông Ðặng Mẫn Tiệp, Phó Giám đốc Ban Quản lý các Cảng cá tỉnh Cà Mau, cho biết: "Hệ thống eCDT VN góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong hoạt động khai thác thuỷ sản. Dữ liệu điện tử giúp cơ quan chức năng kiểm soát tàu cá ra vào cảng, giám sát sản lượng khai thác, đối chiếu hồ sơ và kịp thời phát hiện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm. Ðây cũng là cơ sở quan trọng để tăng cường tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc thuỷ sản, đáp ứng yêu cầu của EC, cùng cả nước tháo gỡ "thẻ vàng" IUU".
Nhằm chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 6 của EC, Ban Quản lý các Cảng cá tỉnh Cà Mau tập trung nâng cao tỷ lệ tàu cá tham gia hệ thống eCDT VN. Mặc dù số lượng tàu tham gia hiện khá cao, nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu đề ra so với tổng số tàu cá hoạt động trên địa bàn. Ðồng thời, tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai các giải pháp phù hợp, vận động ngư dân tích cực sử dụng phần mềm, tăng cường quản lý, minh bạch nguồn gốc thuỷ sản, chung tay tháo gỡ thẻ vàng IUU.
Doanh nghiệp thu mua bốc dở hàng hoá và phân loại tại Cảng cá Sông Đốc.
Việc đưa eCDT VN vào quản lý, giám sát và truy xuất nguồn gốc thuỷ sản đang tạo chuyển biến rõ nét trong minh bạch hoá hoạt động khai thác. Từ số hoá dữ liệu đến kiểm soát sản lượng, công nghệ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đáp ứng yêu cầu quốc tế. Ðây cũng là minh chứng cho quyết tâm của Việt Nam trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của EC.
Minh Trí - Hoàng Vũ
Xem thêm bình luận