Chủ nhật, 19-7-26 22:15:01
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Gửi tuổi xanh cho quê hương

Báo Cà Mau Có những mùa xuân của tuổi trẻ không được ghi dấu bằng mối tình đầu thơ mộng hay những ước mơ trong trẻo, dự định về tương lai rộng mở, mà bằng tiếng súng, cuộc hành quân xuyên đêm, những lần đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, nhưng câu chuyện về những nữ pháo binh và nữ biệt động của Cà Mau vẫn luôn là biểu tượng đẹp về một thế hệ đã gửi trọn tuổi thanh xuân cho quê hương, đất nước.

Tuổi mười tám, đôi mươi khoác màu áo lính

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Quân đội nhân dân Việt Nam đã lập nên nhiều chiến công vang dội. Giữa những chiến công ấy có dấu ấn đặc biệt của những cô gái Cà Mau vừa bước vào tuổi mười tám, đôi mươi sẵn sàng rời xa gia đình để cầm súng chiến đấu.

Nhắc lại năm tháng ấy, bà Nguyễn Hồng Nỹ, nguyên Ðại đội trưởng Ðại đội Nữ pháo binh tỉnh Cà Mau, vẫn nhớ như in những ngày đầu thành lập đơn vị. Bà kể, toàn đơn vị đều là phụ nữ, nên việc huấn luyện ban đầu vô cùng gian nan. Từ những động tác quân sự cơ bản như lăn, lê, bò đến đào công sự, nguỵ trang, hay sử dụng các loại vũ khí đều là thử thách lớn đối với những cô gái vốn quen với cuộc sống đời thường. Với tinh thần "Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu", "Khổ luyện thành tài, miệt mài thành giỏi", các nữ chiến sĩ kiên trì rèn luyện ngày đêm, vừa học chính trị, vừa làm chủ vũ khí chỉ trong thời gian ngắn để sẵn sàng bước vào chiến đấu.

Ngay sau khi hoàn thành huấn luyện, Ðại đội Nữ pháo binh tỉnh nhận nhiệm vụ tham gia chiến dịch giải phóng Cà Mau. Ngày 18/4/1975, đơn vị nhận lệnh triển khai phương án tác chiến trong Chiến dịch Hồ Chí Minh trên địa bàn tỉnh. Ðêm 22/4, 2 đội pháo lăn xà bom gồm 9 chiến sĩ tiến công Chi khu Công giáo Hoà Thành. Ðó là trận đánh đầu tiên nhưng cũng là phép thử khắc nghiệt đối với những nữ pháo binh trẻ tuổi.

Sau đó là các trận đánh ngày 25 và 29/4/1975. Ðặc biệt ở trận thứ ba, quân địch phản công dữ dội khiến đội hình của ta xáo trộn khi nhiều chiến sĩ bị thương nặng, buộc phải lùi về củng cố lực lượng. Trong tình thế cam go, bà Nguyễn Hồng Nỹ cùng đồng đội mạnh dạn đề xuất chuyển hướng tiến công bằng pháo lăn xà bom. Quyết định táo bạo ấy tạo nên yếu tố bất ngờ, khiến quân địch không kịp trở tay. Ðến 15 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, Hoà Thành hoàn toàn giải phóng, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc.

Chiến tranh khốc liệt nhưng không thể lấy đi sự lạc quan của những cô gái tuổi đôi mươi. Bà Huỳnh Thị Thu (bí danh Mười Thu), nguyên Nữ pháo binh tỉnh Cà Mau, nhớ lại mình từng là Trung đội trưởng đơn vị biệt động trước khi chuyển sang Ðại đội Nữ pháo binh năm 1974. Theo bà, dù mỗi ngày đều cận kề cái chết, nhưng chị em luôn giữ vững tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", đoàn kết và động viên nhau. Sau mỗi trận đánh, thay vì chìm trong đau thương, các nữ chiến sĩ lại quây quần sinh hoạt văn nghệ, cùng nhau hát để quên đi những mất mát vừa trải qua và tiếp thêm sức mạnh cho những trận chiến tiếp theo. Chính tinh thần ấy đã giúp chị em vượt qua những tháng ngày gian khổ nhất của cuộc đời.

Bà Nguyễn Hồng Nỹ và bà Huỳnh Thị Thu ôn lại những năm tháng không quên.

Sau ngày tiếp quản thị xã Cà Mau, các nữ pháo binh tiếp tục được phân công cùng chính quyền địa phương giúp người dân khôi phục sản xuất. Từ cấy lúa, bắc cầu, làm đường đến dựng nhà, việc gì giúp ích cho người dân, các chị đều không quản ngại. Hình ảnh những nữ chiến sĩ năm nào nhanh chóng trở thành biểu tượng đẹp trong lòng Nhân dân với tình cảm "đi dân nhớ, ở dân thương".

Trong chiến tranh, đơn vị có 6 đồng chí anh dũng hy sinh. Những người còn sống tiếp tục công tác trong quân đội, tham gia các cơ quan, đoàn thể, hoặc trở về địa phương góp sức xây dựng quê hương. Ðến bây giờ, dù bước sang tuổi xế chiều, họ vẫn giữ liên lạc, động viên nhau trong cuộc sống và luôn là những nhân chứng lịch sử giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Bà Huỳnh Thị Dung, thành viên Ðại đội Nữ pháo binh tỉnh, xúc động chia sẻ, gia đình có truyền thống cách mạng, nên ngay từ nhỏ bà nuôi quyết tâm cầm súng để trả thù cho cha và anh trai đã hy sinh.

Còn bà Nguyễn Thị Liên nhớ lại, khi tham gia Ðại đội Nữ pháo binh, bà chỉ mới 15-16 tuổi. Ðiều duy nhất thôi thúc bà cũng như các chị em khi ấy là lòng căm thù giặc và khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc. Mỗi lần nghe tiếng hô "xung phong", tất cả đều đồng loạt tiến lên phía trước mà không hề do dự.

Những nữ pháo binh kiên trung gặp lại nhau và ôn lại kỷ niệm xưa.

Những bông hoa biệt động giữa lòng địch

Nếu Ðại đội Nữ pháo binh là biểu tượng của sức mạnh nơi trận địa, thì Ðội Biệt động thị xã Cà Mau lại ghi dấu bằng những chiến công thầm lặng ngay trong lòng địch. Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, tình hình chiến trường hết sức ác liệt. Trong bối cảnh đó, Ðội Biệt động thị xã Cà Mau được thành lập với nhiệm vụ bí mật trinh sát, nắm tình hình và tổ chức những trận đánh bất ngờ. Chiến công tiêu biểu nhất là trận đánh ngày 3/4/1970 vào Ty Cảnh sát An Xuyên. 2 nữ chiến sĩ Hồ Thị Kỷ, Huỳnh Thị Kim Liên và bé Hồ Thị Thuý Nghiêm (con gái chị Liên) đã làm nên bản anh hùng ca bất tử.

Sau nhiều ngày chuẩn bị công phu, các chiến sĩ cải trang thành người đi chợ, mang theo giỏ trái cây để nguỵ trang khối mìn nặng hàng chục ký. Thế nhưng khi đến nơi, tình huống bất ngờ xảy ra: đoàn xe địch đã nổ máy chuẩn bị xuất phát. Không còn thời gian tính toán, chị Hồ Thị Kỷ cùng đồng đội quyết định hành động ngay. Quả mìn phát nổ giữa đội hình địch, tiêu diệt 27 tên, trong đó có 1 cố vấn Mỹ; phá huỷ 3 xe quân sự và bẻ gãy cuộc càn ngay từ nơi xuất phát.

Chị Hồ Thị Kỷ và Huỳnh Thị Kim Liên - 2 nữ biệt động ngoan cường, dũng cảm, cùng bé Hồ Thị Thuý Nghiêm hy sinh ngay sau tiếng nổ, hoá thân vào mảnh đất quê hương mà mình quyết tâm bảo vệ. Ðó là một trong những chiến công tiêu biểu của lực lượng biệt động Cà Mau, minh chứng cho lòng quả cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về Ðại đội Nữ pháo binh và Ðội Biệt động thị xã Cà Mau vẫn được nhắc lại với niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc. Là những cô gái mười tám, đôi mươi với bao ước mơ bình dị, nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng gác lại tuổi xuân, cầm súng bước vào cuộc chiến. Có người trở về trong niềm vui thống nhất, có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Theo năm tháng, những cô gái xuân xanh của Ðội Biệt động thị xã Cà Mau giờ tóc đã pha sương.

Sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên hoà bình hôm nay. Mỗi câu chuyện của những nữ pháo binh, nữ biệt động Cà Mau sẽ mãi là bài học sống động nhắc nhở các thế hệ mai sau về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm tiếp nối, dựng xây quê hương bằng sức trẻ của mình./.

Lam Khánh

Tiếp nối mạch nguồn cách mạng

Toạ lạc bình yên bên cạnh đầm Thị Tường (ấp Xẻo Đước, xã Phú Mỹ), di tích Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Đước đứng hiên ngang trước cảnh sắc thiên nhiên bình dị. Nơi đây từng là chứng nhân cho một thời kỳ gian lao đầy bom đạn, từng là căn cứ huyền thoại trong lòng Nhân dân. Đi qua những đau thương của quá khứ, đất và người Phú Mỹ hôm nay đang viết tiếp những trang sử mới bằng niềm tự hào và khát vọng bình yên, trù phú.

Cựu thanh niên xung phong - Niềm tự hào của bao thế hệ

Trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, có những lớp thanh niên sẵn sàng gác lại tuổi xuân đẹp nhất đời mình, tình nguyện lên đường ra tiền tuyến. Ðó chính là những thanh niên xung phong (TNXP) đã góp phần viết nên những trang sử oai hùng của dân tộc. Hơn nửa thế kỷ sau mùa xuân thống nhất đất nước, gần 2 ngàn cựu TNXP tỉnh Cà Mau vẫn luôn gìn giữ và phát huy truyền thống vẻ vang: vững vàng vượt qua mọi khó khăn, đoàn kết, nghĩa tình, tích cực góp sức xây dựng quê hương và luôn là niềm tự hào của nhiều thế hệ.

“Khúc tráng ca” bất tử của 10 chiến sĩ khởi nghĩa Hòn Khoai

Ðến ngã tư Ngô Quyền - Lý Bôn (Khóm 1, phường An Xuyên), nhiều người không khỏi xúc động khi nhìn thấy tượng đài ngọn hải đăng nhỏ. Ðó là chứng tích lịch sử ghi dấu ngày bi hùng của 85 năm về trước. Hướng tới kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), chúng ta lại bồi hồi nhớ về những người con đã ngã xuống vì mảnh đất này, mà đỉnh cao của lòng kiên trung chính là sự kiện ngày 12/7/1941.

Hào hùng chiến thắng Đòn Dong - Tân Quảng

Cách đây 60 năm, một ngày tháng 7/1966, trời Ðòn Dong - Tân Quảng trong xanh, các con kênh, mương, mặt ruộng lấp loáng nước; vùng tranh chấp quanh Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng của bọn Mỹ - nguỵ vẫn yên tĩnh như mọi ngày, nhưng âm thầm trong ấy là sự sôi sục, chờ đợi một trận quyết chiến.

Lắng đọng ngoại khoá "Trạm dừng ký ức tháng 7"

Sáng 10/7, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp Đoàn Thanh niên phường Vĩnh Trạch tổ chức chương trình ngoại khoá "Trạm dừng ký ức tháng 7", hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7. Chương trình thu hút hơn 80 đoàn viên, thanh niên tham gia.

Xây dựng tượng Anh hùng dũng sĩ Phùng Ngọc Liêm: Ngọn đuốc tinh thần của tuổi trẻ Cà Mau

Liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND), Dũng sĩ diệt nguỵ Phùng Ngọc Liêm với “Tiếng mìn bất tử” sinh ngày 10/7/1955, quê quán tại ấp Mỹ Ðông, xã Mỹ Quới, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng (cũ), nay là thành phố Cần Thơ. Tham gia cách mạng từ ngày 1/2/1968 khi mới 13 tuổi, Phùng Ngọc Liêm trở thành chiến sĩ nhỏ tuổi can trường của Ðội Biệt động thị xã Bạc Liêu thời bấy giờ.

65 năm vun đắp nghĩa tình

Trung tuần tháng 5/2026, tôi nhận được cuộc điện thoại của anh Phạm Phi Thường, thủ trưởng cũ của tôi, nguyên Giám đốc Ðài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau. Anh nói tới đây cần làm một bộ phim tài liệu về Trường Nội trú Cà Mau - Ninh Bình, nhờ tôi viết kịch bản.

Tấm lòng người dân Cà Mau với Bác Hồ

Những ngày tháng 5, khi cả nước hướng về kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng tôi tìm về xã Châu Thới thăm Ðền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ðây không chỉ là Di tích Lịch sử - Văn hoá quốc gia mà còn là biểu tượng của lòng trung kiên và tình cảm son sắt mà người dân địa đầu cực Nam Tổ quốc dành cho vị lãnh tụ kính yêu.

Lung Máng Diệc - Vết thương và sự tri ân

Những ngày tháng 4, cả nước rộn ràng không khí hướng về kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) với niềm xúc động lẫn tự hào. Nhưng giữa niềm tự hào chung của dân tộc, ở Lung Máng Diệc vẫn còn khoảng lặng của mất mát, nhắc nhớ rằng phía sau hoà bình, độc lập là những hy sinh không thể nào quên.

Tự hào tiếp nối truyền thống

Trong những ngày tháng Tư lịch sử, hành trình trở về với cội nguồn đang được người trẻ lan toả mạnh mẽ. Lịch sử không còn là những trang sách khô khan mà hiện hữu qua từng ký ức, tái hiện qua từng “địa chỉ đỏ” và truyền đi thông điệp: phải biết trân trọng, gìn giữ và tiếp nối truyền thống dân tộc.