Thứ tư, 19-8-26 01:49:05
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tục thờ Môn thần của người Hoa

Báo Cà Mau Trong tín ngưỡng dân gian của cộng đồng người Hoa tại Cà Mau, tục thờ Môn thần là nét văn hoá đặc sắc, gắn liền với quan niệm về sự an cư, bảo hộ và trấn áp tà khí.

Từ vị thần canh cửa trong truyền thuyết đến các tranh thờ, tượng sư tử đá hiện diện ở miếu, hội quán và nhiều gia đình, Môn thần đã trở thành biểu tượng của bình an và ước vọng hướng thiện.

Hình ảnh hai vị Môn thần theo truyền thuyến dân gian.

Tục thờ Môn thần có lịch sử lâu đời trong văn hoá người Hoa. Ban đầu, Môn thần chưa có hình dạng cụ thể, về sau mới xuất hiện qua hình tượng đầu thú trấn cửa do Lỗ Ban sáng chế thời Xuân Thu, rồi đến phù điêu Đông Hán. Truyền thuyết kể về hai thần tướng Thần Đồ - Uất Lũy, những nhân thần có quyền năng trị tà, được xem là Môn thần sớm nhất. Đến các triều đại Tuỳ - Đường, hình tượng hai võ tướng Tần Thúc Bảo và Uất Trì Cung trở nên phổ biến và được xem là chuẩn mực cho tranh thờ Môn thần.

Môn thần trên cánh cửa ở Miếu thờ Bà Thiên Hậu.

Tại Cà Mau, tục thờ Môn thần hiện diện rõ nét trong các hội quán, miếu của người Hoa như miếu Bà Thiên Hậu, miếu Ông Bổn, cùng một số miếu của người Kinh như Thần Minh Miếu (phường An Xuyên). Trong các thiết chế tín ngưỡng, Môn thần thường được thể hiện qua tượng sư tử đá đặt hai bên cổng, biểu tượng cân bằng âm dương, mang ý nghĩa trấn giữ và bảo hộ. Trong nhiều gia đình người Hoa, đặc biệt các dòng Quảng Đông và Triều Châu, tranh thờ Môn thần với hình tượng hai vị võ tướng vẫn được dán trên cửa chính.

Chùa bà Thiên Hậu Sông Đốc là một trong những nơi có tục thờ Môn thần.

Ngày nay, việc thờ cúng Môn thần không còn quy mô như trước, chủ yếu duy trì dưới hình thức thắp nhang trước cửa, cúng vào các ngày mùng 2, 16 âm lịch. Lễ vật thường gồm hoa quả, trà rượu, nhang đèn, thể hiện sự thành tâm cầu an.

Tục thờ Môn thần hàm chứa nhiều giá trị văn hoá phương Đông: từ quan niệm nhân hình hoá thần linh, tư tưởng đề cao hoà hợp, cho đến niềm tin thiện thắng ác và khát vọng bình yên trong cộng đồng. Trong môi trường đa văn hoá như Cà Mau, tín ngưỡng này góp phần tạo nên bản sắc riêng của không gian kiến trúc người Hoa, đồng thời là chất liệu quan trọng cho nghiên cứu lịch sử, văn hoá và giáo dục truyền thống.

Hình ảnh hai vị Môn thần trên cánh cửa miếu Thần Minh, phường An Xuyên.

Dù đã giản lược qua thời gian, sự hiện diện của tượng sư tử đá, tranh thờ Môn thần và tập quán cúng bái vẫn cho thấy tín ngưỡng này chưa bị mai một. Tục thờ Môn thần không chỉ làm phong phú đời sống tâm linh của cộng đồng người Hoa mà còn có tiềm năng trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hoá - tín ngưỡng tại Cà Mau.

Nơi thắp hương Môn thần tại cửa miếu thờ.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị tục thờ Môn thần là cần thiết nhằm gìn giữ bản sắc văn hoá cộng đồng người Hoa, góp phần làm giàu thêm cho bức tranh văn hoá đa dạng của Cà Mau và vùng đất Nam Bộ.

Đăng Minh

Hành trình đi tìm cái đẹp

Hơn 20 năm cầm máy, NSNA Nguyễn Xuân Hãn vẫn không thôi say mê bộ môn nghệ thuật của khoảnh khắc, vì nhiếp ảnh mang lại cho anh những chuyến đi khám phá cuộc sống, phút giây tĩnh lặng để ngắm nhìn cái đẹp.

Tiếp đam mê điện ảnh cho người trẻ

Những năm gần đây, khái niệm "công nghiệp văn hoá" không còn là câu chuyện xa lạ. Từ điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn đến nội dung số, mỗi sản phẩm sáng tạo đều có thể trở thành giá trị kinh tế nếu được đầu tư bài bản và phát triển đúng hướng. Ðối với những địa phương còn nhiều tiềm năng như Cà Mau, việc khơi dậy đam mê sáng tạo cho thế hệ trẻ chính là bước đi đầu tiên để biến nguồn lực văn hoá thành động lực phát triển mới.

Cháo ong vò vẽ - Hương vị độc bản

Có những món ăn chỉ nhắc tên đã đủ khơi gợi nét đặc trưng của một vùng đất, một thời tuổi thơ và cả tính cách gan góc của con người nơi ấy - cháo ong vò vẽ là một trong những món như thế.

Giữ gìn di sản, tri ân lịch sử

Cà Mau là vùng đất hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hoá, lịch sử, trong đó có nhiều công trình kiến trúc đặc sắc và mang nhiều giá trị tiêu biểu. Một trong những công trình ấy phải kể đến Sắc Tứ Quan Âm Cổ Tự (phường An Xuyên), người dân quen gọi là chùa Phật Tổ. Ngôi cổ tự linh thiêng này còn là chứng nhân của gần 2 thế kỷ hình thành và phát triển của quê hương.

Nghệ sĩ xây dựng thương hiệu trên môi trường số

Giữa dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số, chỉ với điện thoại thông minh, tài khoản mạng xã hội và tư duy sáng tạo, nghệ sĩ có thể đưa tiếng hát, câu vọng cổ, điệu múa hay những tác phẩm nghệ thuật vượt qua ranh giới địa lý để đến với hàng triệu người xem. Đối với nghệ sĩ Cà Mau, số hoá không chỉ mở ra cơ hội phát triển thương hiệu cá nhân mà còn trở thành phương thức mới để quảng bá văn hoá, con người và hình ảnh vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Từ xóm, ấp địa đầu cực Nam đến Hội thi toàn quốc của lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở

Khi Ban Tổ chức xướng tên đội thi tỉnh Cà Mau trong nhóm 4 đơn vị đoạt giải A khu vực phía Nam, cả đoàn ôm chầm lấy nhau trong niềm vui vỡ oà. Đó không chỉ là phần thưởng cho nhiều tháng miệt mài tập luyện của 30 thành viên, mà còn là sự ghi nhận dành cho hàng nghìn cán bộ, thành viên lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự (ANTT) ở cơ sở đang ngày đêm bám địa bàn, giữ bình yên từng xóm, ấp nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Festival tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026

“Tôm Cà Mau - Vươn tầm thế giới”

Hoà cùng nhịp thở quê hương

Năm 2018, khi bắt đầu làm quen với những cái bấm máy đầu tiên, chàng trai trẻ Lương Kha (sinh năm 1997, hội viên Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau) chỉ đơn thuần muốn lưu giữ lại những nét đẹp bình dị xung quanh mình. Ðể rồi từ sở thích ban đầu ấy, hành trình nhiếp ảnh nghiêm túc và bền bỉ được mở ra.

Để lịch sử sống mãi trong trái tim thế hệ trẻ

Chương trình chiếu phim miễn phí do Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ đã thu hút đông đảo khán giả, nhất là học sinh, sinh viên. Những bộ phim lịch sử, chiến tranh cách mạng trở thành phương tiện truyền tải sinh động các giá trị truyền thống, góp phần giáo dục lòng yêu nước và khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Góc nhìn thời sự hoà quyện nghệ thuật

Tốt nghiệp Ðại học Mỹ thuật Công nghiệp năm 1982, chuyên ngành Hoạ sĩ, nhưng anh Cấn Văn Dũng lại rẽ lối, trở thành phóng viên ảnh, gắn bó với Báo Công nghiệp Việt Nam từ năm 1996 (sau đổi tên thành Báo Công Thương). Hành trình này cũng đưa anh "bén duyên" với nhiếp ảnh nghệ thuật.