Khi bị giật hụi cần làm gì?

Cá nhân khi tham gia chơi hụi cần xác định rõ tinh thần là phải đối mặt với những rủi ro nhất định, do tình trạng giật hụi xảy ra với mức độ, tính chất ngày càng nghiêm trọng và phức tạp. Ngoài những trường hợp vỡ hụi thật do hiệu ứng domino (chủ hụi bị các hụi viên giật dẫn đến không còn khả năng thanh toán) thì hiện nay có rất nhiều đối tượng lợi dụng hụi để lừa đảo, chiếm đoạt tiền của người dân. Nhưng “lằn ranh” giữa hụi ở góc độ dân sự với hụi có yếu tố hình sự (lừa đảo) cũng khá mong manh. Có không ít vụ việc, để chứng minh dấu hiệu lừa đảo rất khó, dẫn đến việc cơ quan điều tra không thụ lý. Do đó, người chơi hụi cần lưu ý một số vấn đề khi chơi hụi để tránh các rủi ro pháp lý sau này.

Hàng chục bị hại trong một vụ xét xử Lừa đảo chiếm đoạt tài sản do chơi hụi tại Tòa án nhân dân tỉnh.​ Ảnh: K.P

Theo Nghị định 19, về trách nhiệm của chủ hụi là phải thông báo đầy đủ về số lượng dây hụi, phần hụi, kỳ mở hụi hoặc số lượng thành viên của từng dây hụi mà mình đang làm chủ; có trách nhiệm giao các phần tiền hụi cho thành viên lĩnh hụi tại mỗi kỳ mở hụi; phải lập giấy biên nhận cho thành viên khi góp hụi, lĩnh hụi, nhận lãi, trả lãi… Nếu vi phạm các quy định trên, có thể bị phạt tiền từ 2 - 5 triệu đồng. Ngoài ra, khi mở từ 2 dây hụi trở lên hoặc 1 dây hụi mà giá trị của một lần khui từ 100 triệu đồng trở lên thì bắt buộc chủ hụi phải thông báo bằng văn bản đến UBND cấp xã nơi cư trú nắm, nếu không thực hiện sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính từ 5 - 10 triệu đồng theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, không có chủ hụi nào thực hiện việc báo cáo khi mở nhiều dây hụi, từ đó dẫn đến việc các cơ quan nhà nước ở địa phương không thể nắm được trên địa bàn của mình có bao nhiêu người làm chủ hụi, không dự báo được tình hình nên rất khó khăn khi xử lý hậu quả vỡ hụi. Do đó, lời khuyên dành cho người tham gia chơi hụi là phải tự mình tìm hiểu các quy định pháp luật về hụi; yêu cầu chủ hụi cung cấp các giấy tờ theo đúng quy định để phòng ngừa rủi ro.

Trong trường hợp bị giật hụi, tùy từng trường hợp để có cách xử lý, giải quyết khác nhau. Người dân có thể khởi kiện dân sự ra tòa án để yêu cầu giải quyết nợ hụi, hoặc có thể làm đơn tố giác tội phạm đến cơ quan Công an.

Một trong những căn cứ để chứng minh bản thân đang bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến hụi, người chơi hụi cần chuẩn bị các chứng cứ liên quan đến văn bản thỏa thuận về dây hụi theo quy định tại Điều 8, Nghị định 19/2019/NĐ-CP. Đó là nội dung thông tin về nhân thân của chủ hụi như họ tên, số chứng minh nhân dân hoặc số căn cước công dân hoặc số hộ chiếu; ngày tháng năm sinh; địa điểm cư trú của chủ hụi. Danh sách các cá nhân tham gia vào dây hụi bao gồm số lượng thành viên, họ tên, nơi cư trú của từng thành viên. Và cung cấp đầy đủ, rõ ràng về phần hụi, thời gian mở hụi, dây hụi, thỏa thuận về thể thức góp hụi, lĩnh hụi…

Kim Kim