Khi đồng tiền làm mờ lý trí

Trong nhiều vụ án liên quan đến tiền bạc, ngay từ giai đoạn đầu, khi vừa bị cơ quan điều tra đọc lệnh khởi tố bị can, tạm giam để điều tra là các bị can đã khóc bù lu bù loa. Nước mắt vắn dài vì lo lắng, sợ hãi xen lẫn hối hận, tiếc nuối là những cảm xúc thường thấy ở nhiều người khi trót vướng vào vòng lao lý.

Phiên tòa xét xử một chủ hụi phạm tội lừa đảo. Ảnh: K.K

Họ có khi đổ thừa do thiếu hiểu biết pháp luật, không biết đó là hành vi phạm tội; cũng có khi không giải thích được, cứ một mực không hiểu tại sao mình lại hành động như thế. Nhưng đã là những câu chuyện có liên quan đến tiền bạc thì khó mà né tránh được lý do. Vì đồng tiền, vì hám lợi, vì muốn tiêu xài thỏa thích mà nhiều người đã để lý trí… qua một bên.

Trường hợp Lê Thị Ngân - một chủ hụi ở huyện Đông Hải - vừa bị Cơ quan điều tra (Công an tỉnh) khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hồi cuối tháng 11/2023 là một ví dụ. Tại Cơ quan điều tra, khi nói về hành vi của mình, Ngân khóc nghẹn giọng. Bị can cho biết, bản thân không hề muốn giựt hụt, chỉ nghĩ là do bị người ta giựt nên mở các dây hụi ma, hụi khống để bù, lấp hụi, không ngờ càng lấp thì càng lún sâu. Tuy nhiên, đó chỉ là lời nói một phía của hầu hết các chủ hụi khi bể hụi, giựt hụi. Còn trên thực tế, rất nhiều người là bị hại của các chủ hụi lừa đảo đều không lấy được một đồng nào từ số tiền họ phải tích cóp, để dành hàng ngày để nuôi… chủ hụi. Đồng tiền được thu vào quá dễ dàng từ lợi dụng lòng tin của những người chơi cũng chính là con dao 2 lưỡi, khiến nhiều chủ hụi đánh mất lý trí, bằng nhiều cách gom tiền vào túi mình để chi xài cá nhân mà không nghĩ đến hậu quả.

Cũng vì đồng tiền, dù biết là việc làm vi phạm pháp luật, nhưng nhiều người vẫn nhắm mắt làm càn. Như trường hợp dùng sổ đỏ giả để lừa đảo: các bị cáo đặt mua sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giả) trên mạng xã hội, qua các đường dây cung cấp giấy tờ giả với giá 10 triệu đồng, rồi dùng các sổ này để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người khác. Nhiều người phải nhận lãnh mức hình phạt hàng chục năm tù, họ cũng thường nại ra các lý do túng quẫn, bị chủ nợ xiết nợ, cùng đường nên làm liều. Nhưng trên thực tế, có những trường hợp, một bị cáo dùng một thửa đất rồi làm ra nhiều sổ giả, sau đó chuyển nhượng cho nhiều người, lấy tiền của các bị hại chi xài khắp nơi. Điều này không thể đổ lỗi cho hoàn cảnh, bởi nếu đã thực hiện hành vi lừa đảo đến lần thứ 2, thứ 3 rồi thứ n… thì chỉ có thể xem là cố ý phạm tội.

Trong cuộc sống hiện đại, đồng tiền đóng vai trò cực kỳ quan trọng, chi phối đời sống của một người, một gia đình đến một xã hội. Tuy nhiên, không thể vì đồng tiền mà đánh đổi lý trí, đánh đổi các giá trị đạo đức cũng như các giá trị pháp lý được Nhà nước bảo vệ. Nhu cầu kiếm tiền là một nhu cầu chính đáng, nhưng kiếm tiền như thế nào để có đồng tiền hợp pháp, chân chính; chứ không thể vì kiếm tiền mà làm trái pháp luật. Bởi đơn giản nhất, một khi đã làm trái pháp luật, sớm hay muộn, người đó cũng sẽ phải trả giá.

KIM PHƯỢNG