Xây dựng “thế đứng của quốc gia trên biển lớn” từ địa đầu cực Nam Tổ quốc (*)

Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, có bài tham luận với chủ đề “Tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển bền vững vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc”.

• ‘Đồng hồ lịch sử’ của Đại hội XIV
• Đại hội XIV thảo luận các giải pháp chiến lược cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới
• Tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Tham luận làm rõ quan điểm kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; phân tích vị trí, vai trò chiến lược đặc biệt quan trọng của Cà Mau trong thế trận bảo vệ chủ quyền biển đảo Tây Nam; đồng thời đề xuất những định hướng, giải pháp lớn nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế, xây dựng Cà Mau phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là mũi con tàu vươn khơi của Tổ quốc.

Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau trân trọng giới thiệu toàn văn bài tham luận.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, phát biểu tại buổi thảo luận của Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: KIÊN GIANG - MINH LUÂN

- Kính thưa Đoàn chủ tịch Đại hội,

- Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước,

- Kính thưa toàn thể đại hội.

Trước hết, tôi xin bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với nội dung các văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương khoá XIII, trình Đại hội XIV của Đảng. Đặc biệt là rất tâm đắc đối với việc thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và đối ngoại, như đã được đề cập trong Văn kiện Đại hội.

Đây là chủ trương nhất quán, mang tính chiến lược và xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh chiến lược toàn cầu, đặc biệt là khi tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, việc thực hiện tốt mối quan hệ này, chính là tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, xây dựng năng lực ứng phó với các tình huống đột xuất, bất ngờ, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Mũi Cà Mau - vùng đất thiêng liêng, cội nguồn của dân tộc - có sức hút để phát triển du lịch, khám phá và giáo dục. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội là nền tảng và điều kiện vật chất để củng cố quốc phòng, an ninh; đồng thời, phát triển kinh tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, là nhân tố quan trọng hàng đầu để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, tạo dựng niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ, tạo sự đồng thuận xã hội, từ đó củng cố an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Ngược lại, bảo đảm an ninh, quốc phòng, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và môi trường hoà bình, ổn định là điều kiện tiên quyết để tập trung phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.

Tàu CSB 4035 thuộc Hải đoàn 42 - Năm Căn - Cà Mau luôn trực canh, đảm bảo an ninh, điểm tựa cho ngư dân trên vùng biển Cà Mau. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Tại Đại hội lần này, khi mà đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới, thì yêu cầu đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc càng phải được quan tâm đặc biệt hơn. Bởi, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chúng ta đang trên đường xây dựng đất nước ta “Đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”; dân tộc ta đang vững bước tiến đến “đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu” như Bác Hồ hằng mong ước, chúng ta càng phải trân trọng thành quả vĩ đại đó. Phải bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá; bảo vệ nền văn hoá và uy tín, vị thế của đất nước; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm, từ xa các nhân tố gây mất ổn định; giữ vững và củng cố môi trường hoà bình để xây dựng và phát triển đất nước bền vững, lâu dài, bảo đảm cho Tổ quốc và Đảng ta mãi trường tồn, giang sơn đời đời bền vững.

Kính thưa Đại hội!

Cà Mau nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, là tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc, có 3 mặt giáp biển, thuận lợi cho phát triển kinh tế biển, năng lượng sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, du lịch sinh thái, du lịch biển, nhất là lợi thế của cụm đảo Hòn Khoai... Địa thế đặc biệt đó tạo cho Cà Mau có những tiềm năng khác biệt, lợi thế nổi trội để phát triển kinh tế - xã hội, nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về quốc phòng, an ninh. Vì vậy, “Tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển bền vững vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc”, là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp thiết của Đảng bộ và Nhân dân Cà Mau.

Nhiệm kỳ qua, quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, việc kết hợp phát triển kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh, bảo vệ chủ quyền biển đảo được Đảng bộ tỉnh Cà Mau đặc biệt chú trọng và đạt được nhiều thành tựu. Kinh tế - xã hội phát triển khá nhanh; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân ngày càng được cải thiện tốt hơn; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước ngày càng nâng cao, thế trận lòng dân được củng cố vững chắc. Quốc phòng, an ninh luôn được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ; chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng vũ trang không ngừng nâng lên, bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng trong mọi tình huống; gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh, nhất là trong phát triển kinh tế biển. Công tác phối hợp giữa tỉnh với Quân khu 9, lực lượng vũ trang các tỉnh trong khu vực và với Quân chủng Hải quân, Cảnh sát biển ngày càng chặt chẽ, hiệu quả, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và biển đảo quốc gia.

Các lực lượng chức năng kết hợp tuần tra, kiểm soát với tuyên truyền cho ngư dân về chống khai thác IUU. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Ngoài ra, Cà Mau có vùng biển rộng trên 120.000 km², với đội tàu khai thác biển hơn 5.000 phương tiện, nên Cà Mau cũng có vai trò quan trọng trong nỗ lực chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ tỉnh, cùng sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, nhất là các lực lượng vũ trang, tỉnh Cà Mau đã góp phần ngăn chặn, phấn đấu tiến tới đẩy lùi tình trạng khai thác vi phạm quy định IUU. Nhiều giải pháp về tuyên truyền, vận động, ứng dụng công nghệ thông tin, giám sát hành trình tàu cá, truy xuất nguồn gốc hải sản, tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm… được triển khai. Tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là cùng với cả nước đề nghị Uỷ ban Châu Âu (EC) gỡ bỏ “thẻ vàng” trong khai thác thuỷ sản, góp phần phát triển bền vững ngành thuỷ sản Việt Nam trong thời gian sớm nhất. Đồng thời, tăng cường các hoạt động tuần tra, kiểm soát, xử lý các hoạt động tội phạm, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, gian lận thương mại… trên biển thuộc địa bàn tỉnh Cà Mau quản lý, góp phần giữ vững an ninh, an toàn, trật tự trên biển, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khai thác hải sản, khoáng sản, giao thương phát triển.

Các lực lượng vũ trang phối hợp tuần tra, giám sát hoạt động trên vùng biển Cà Mau. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Kính thưa các đồng chí và quý đại biểu!

Để góp phần thực hiện tốt hơn nữa công tác lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh, bảo vệ chủ quyền biển đảo tỉnh Cà Mau nói riêng và nước ta nói chung thời gian tới, tôi xin phép được bày tỏ một vài vấn đề để Đại hội cùng nghiên cứu, xem xét:

Bảo vệ vững chắc Tổ quốc rất cần phải tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh vững mạnh; đồng thời phải tăng cường tiềm lực kinh tế và tiềm lực tinh thần của cả dân tộc, phải xây dựng nền tảng xã hội vững chắc, để bảo vệ Tổ quốc thật sự là sự nghiệp của toàn dân.

Bộ đội Biên phòng Cà Mau tuần tra, đảm bảo an ninh - trật tự trên vùng biển Cà Mau. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Trước hết, để củng cố thế trận lòng dân, xây dựng thành trì vững chắc bằng sức mạnh tinh thần yêu nước và ý chí kiên cường, bất khuất của toàn dân, cần phải chăm lo cho dân có cuộc sống thật sự ấm no, hạnh phúc, ai cũng cảm nhận được giá trị của cuộc sống tốt đẹp, đủ đầy mà Đảng, Nhà nước đã mang lại. Từ đó, mọi người dân sẽ ý thức được trách nhiệm bảo vệ thành quả cách mạng, xem đó là sứ mệnh thiêng liêng của mình, không để bất kỳ thế lực nào xâm hại. Vì vậy, cần phải tập trung nhiều nguồn lực hơn nữa và sử dụng nguồn lực đúng trọng tâm, hiệu quả bằng nhiều chương trình, kế hoạch phù hợp để phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân.

Sử dụng không quân trong diễn tập khu vực phòng thủ Cà Mau. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Trong phát triển kinh tế - xã hội, cần lồng ghép chặt chẽ quy hoạch phát triển kinh tế với nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh, các dự án đầu tư mới cần xem xét đến tính lưỡng dụng cao; các chương trình phát triển hạ tầng, khu công nghiệp, cụm dân cư và du lịch phải bảo đảm khả năng chuyển đổi linh hoạt công năng từ phát triển kinh tế - xã hội sang phục vụ yêu cầu quốc phòng khi cần thiết. Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, cần phải đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền, vận động để tăng hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ mối quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc. Từ đó, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của toàn xã hội về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tại nút giao với QL63, xã Trí Phải, tỉnh Cà Mau. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Đối với Cà Mau, là tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, đang được Trung ương quan tâm đầu tư các công trình, dự án trọng điểm như: Đường cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, đường cao tốc Cà Mau đến Mũi Cà Mau, đường từ đất liền ra đảo Hòn Khoai, Cảng biển tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, nâng cấp Cảng Hàng không Cà Mau… Đây là điều kiện thuận lợi để Cà Mau phát triển mạnh kinh tế, nhất là kinh tế biển, vươn ra các nước trong khu vực; hướng tới dần trở thành “đầu mối” kho vận quan trọng, dẫn dắt dòng chảy thương mại và xuất nhập khẩu của cả vùng Nam Bộ.

Nâng cấp Cảng Hàng không Cà Mau mở ra không gian phát triển mới cho tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Đặc biệt, trong chuyến thăm và làm việc tại Hòn Khoai, Cà Mau vào ngày 19/11/2025 vừa qua, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh “Chúng ta đang dựng nên không chỉ một cảng biển, mà là thế đứng của đất nước trên biển lớn. Chúng ta không chỉ mở đường ra đảo mà đang mở đường cho tương lai Việt Nam”. Điều đó đã khẳng định vị thế đặc biệt quan trọng của Hòn Khoai và Cà Mau. Về mặt quốc phòng, an ninh, Hòn Khoai sẽ phát huy vai trò chiến lược trong bảo vệ chủ quyền vùng biển đảo Tây Nam và hỗ trợ tìm kiếm, cứu nạn. Về kinh tế, Hòn Khoai sẽ là điểm kết nối quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long, giảm chi phí vận chuyển, logistics, giảm tải cho hệ thống cảng ở TP Hồ Chí Minh và khu vực Đông Nam bộ, đưa nông sản, thuỷ sản xuất khẩu ra thẳng tuyến hàng hải quốc tế, mở ra không gian phát triển mới cho tỉnh Cà Mau. Đảng bộ và Nhân dân Cà Mau nhận thức sâu sắc đó vừa là niềm tự hào, vừa là sứ mệnh thiêng liêng và trọng trách lớn lao đối với sự ổn định và phát triển của vùng và cả nước, bởi Cà Mau không chỉ là địa đầu cực Nam mà còn là tiền tiêu phía Nam của Tổ quốc, án ngữ cửa ngõ vùng biển Tây Nam và nơi mở thêm hướng phát triển tương lai của đất nước.

Đảo Hòn Khoai - vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - quốc phòng và an ninh vùng biển phía Tây Nam Tổ Quốc. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Cà Mau luôn quán triệt sâu sắc, tổ chức thực hiện hiệu quả các định hướng, chủ trương, nghị quyết của Trung ương về tăng cường tiềm lực quốc phòng, bảo vệ chủ quyền biển đảo, kết hợp phát triển kinh tế - xã hội.

Thời gian tới, Đảng bộ tỉnh Cà Mau cam kết sẽ tập trung chỉ đạo khai thác thật hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, tận dụng thời cơ nổi trội để đột phá phát triển; tập trung thực hiện đồng bộ các chương trình, đề án và dự án trọng điểm, nhất là hạ tầng giao thông, liên kết vùng và phát triển kinh tế biển đảo; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để đẩy nhanh các dự án chiến lược do Bộ Quốc phòng triển khai; tiếp tục đẩy nhanh, hoàn thiện Đề án phát triển Cụm đảo Hòn Khoai mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh, bám sát quy hoạch quốc gia, tính hiệu quả và khả năng nguồn lực, nhất là quy hoạch tốt vùng quân sự, vùng bán quân sự, vùng kinh tế và vùng sinh thái của cụm đảo Hòn Khoai để có phương hướng đầu tư đồng bộ như hạ tầng năng lượng, giao thông, viễn thông, công trình quốc phòng, công trình cảng nước sâu lưỡng dụng, nơi tránh trú bão… theo đúng ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư. Đồng thời, sẽ luôn thực hiện tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu, đảm bảo quốc phòng, an ninh, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, biên giới biển đảo và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.

Cà Mau hiện có 16 dự án điện gió đưa vào vận hành thương mại, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của địa phương. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Để thực hiện được những nhiệm vụ quan trọng đó, Cà Mau xác định giải pháp hàng đầu là đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, xem đây là điều kiện tiên quyết để tạo ra sự phát triển bứt phá, và là con đường ngắn nhất để thu hẹp khoảng cách với các địa phương khác trong cả nước. Vì vậy, tuy hiện nay, Cà Mau còn nhiều khó khăn, cách trở và xa các trung tâm kinh tế lớn, nhưng với những công trình trọng điểm đang được đầu tư, với nhiều tiềm năng, lợi thế khác biệt, với quyết tâm chính trị cao, cùng với đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, Đảng bộ tỉnh Cà Mau tin chắc Cà Mau sẽ vươn mình mạnh mẽ cùng đất nước, trở thành cực tăng trưởng xanh nơi địa đầu cực Nam của Tổ quốc.

Công nghiệp Cà Mau, trong đó cụm Khí - Điện - Đạm là trụ cột phát triển, dẫn dắt. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Để xứng đáng là mũi con tàu vươn khơi, tạo dựng “thế đứng của quốc gia trên biển lớn” như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định, Cà Mau rất cần sự quan tâm chỉ đạo của Trung ương; sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương trong cả nước, tiếp thêm nguồn lực để Cà Mau phát triển toàn diện, mạnh về kinh tế, vững về quốc phòng - an ninh, góp phần xây dựng nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Với niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, chúng tôi tin tưởng nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biển đảo sẽ đạt nhiều thành tựu quan trọng hơn nữa trong nhiệm kỳ mới.

Đoàn đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau chụp ảnh lưu niệm cùng lãnh đạo Trung ương tại Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: KIÊN GIANG - MINH LUÂN

Kính chúc Đoàn Chủ tịch, quý lãnh đạo, quý vị đại biểu luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành công.

Chúc đại hội thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn!

(*) Tựa được rút ý từ bài tham luận