Mặt trận Tổ quốc với công tác hòa giải ở cơ sở

Một trong những nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) các cấp trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện quyền làm chủ, thi hành chính sách, pháp luật là tham gia hoạt động hòa giải ở cơ sở (HGOCS) theo quy định của pháp luật về hòa giải. Là tổ chức gần gũi, có tầm ảnh hưởng sâu rộng và chi phối đến nhiều mặt của đời sống cộng đồng dân cư, quy tụ một lực lượng đông đảo các thành phần xã hội tham gia, MTTQ có lợi thế rất lớn khi tham gia công tác HGOCS.

Một buổi tập huấn hòa giải cơ sở do Sở Tư pháp tổ chức. Ảnh: M.Đ

Trên cơ sở đó, ngày 27/3/2013, Sở Tư pháp đã chủ trì phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh xây dựng và ban hành Chương trình phối hợp số 02/CTPH-STP-MTTQ về củng cố, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên và tăng cường thực hiện công tác HGOCS trên địa bàn tỉnh (giai đoạn 2013 - 2016). Nội dung phối hợp quy định rõ trách nhiệm của ngành Tư pháp và Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong việc củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác HGOCS. Đến nay, các huyện, thành phố cơ bản đã hoàn thành việc củng cố, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác HGOCS.

Thời gian qua, công tác HGOCS trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả và có những chuyển biến tích cực. Hiệu quả hoạt động, mạng lưới tổ hòa giải được thành lập rộng khắp từ ấp, khu vực đến tổ dân phố và cụm dân cư. Qua đó, đã giải quyết kịp thời nhiều mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật, giảm bớt các vụ việc phải chuyển đến tòa án, góp phần tăng cường tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư, góp phần ổn định tình hình an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế về năng lực, về quản lý đội ngũ hòa giải viên. Thậm chí nhiều nơi, sự phối hợp giữa cơ quan tư pháp và Ủy ban MTTQ cùng cấp trong quản lý công tác HGOCS chưa hiệu quả; nguồn lực cho công tác HGOCS chưa được tiến hành một cách đồng bộ và thống nhất, từ đó dẫn tới hiệu quả hoạt động hòa giải không đồng đều ở các địa phương.

Điều 30, Luật Hòa giải cơ sở năm 2013 xác định trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp tham gia quản lý nhà nước về HGOCS, vận động tổ chức, cá nhân chấp hành pháp luật, giám sát việc thực hiện pháp luật về HGOCS, phối hợp, kiểm tra, sơ kết, tổng kết và khen thưởng về HGOCS. Như vậy, vai trò của Ủy ban MTTQ trước hết thể hiện trong việc phối hợp với các cơ quan Nhà nước hữu quan xây dựng, củng cố hòa giải và các tổ chức hòa giải khác của nhân dân tại địa bàn. Cụ thể hóa vấn đề này, vai trò của Ủy ban MTTQ trước hết thể hiện qua việc tổ chức, xây dựng các tổ hòa giải, lựa chọn, giới thiệu những người tiêu biểu, đủ tiêu chuẩn là tổ viên tổ hòa giải.

MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên còn giúp đỡ, tạo điều kiện về nhân lực (con người), về tinh thần (động viên, khuyến khích, thuyết phục) đối với công tác HGOCS, đồng thời tham gia hòa giải trực tiếp các vụ việc, các tranh chấp, xích mích trong nhân dân. “Thông qua mạng lưới của mình, MTTQ huyện đã cung cấp và bổ sung cho các tổ hòa giải lực lượng hòa giải viên đông đảo. Là những người có uy tín trong nhân dân nên khi tham gia hoạt động hòa giải họ sẽ phát huy hết khả năng cũng như uy tín của mình để vận dụng trong các tình huống hòa giải, mang lại hiệu quả hòa giải thành cao”, ông Trần Văn Bạch - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Hòa Bình cho biết.

Nhận xét về công tác hòa giải tốt, ông La Văn Viễn - Trưởng phòng phổ biến pháp luật (Sở Tư pháp) cho biết, trên thực tế ở những địa phương, cơ sở thu hút được sự quan tâm của chính quyền sở tại, nhất là vai trò của MTTQ đối với công tác hòa giải, thì nơi đó hoạt động hòa giải thật sự phát huy hiệu quả thiết thực, là cầu nối của tình làng, nghĩa xóm, là sợi dây gắn kết con người, mang lại sự hòa hiếu, hòa thuận trong nhân dân…

Kim Tuấn