Một số quy định về chống thất thu thuế trong hoạt động chuyển nhượng bất động sản

Trong thời gian qua, thị trường bất động sản trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu phát triển mạnh, số lượng giao dịch lớn đã góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tuy nhiên, hoạt động này tiềm ẩn rủi ro cao trong việc làm thất thu thuế mà ngành Thuế hiện không thể thực hiện thống kê được. Nhằm chấn chỉnh, xử lý tình trạng thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, ngày 15/12/2021, Bộ Tài chính ban hành Công văn số 14257 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Tổng cục Thuế về chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản.

Thực trạng thất thu thuế trong các giao dịch bất động sản đa phần là do khi ký kết hợp đồng, giao dịch chuyển nhượng, các bên đã thỏa thuận ghi giá thấp hơn so với giá thực tế giao dịch để tránh phải nộp một khoản tiền về phí, thuế theo tỷ lệ phần trăm do Nhà nước quy định. Trong trường hợp này, các tổ chức hành nghề công chứng và cơ quan Thuế đều không có cơ sở để xác định giá thực tế của hai bên giao dịch mà chỉ căn cứ vào các quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã hướng dẫn để thu phí và thuế, từ đó dẫn đến thất thu trong tính thuế thu nộp ngân sách. Theo Khoản 5 Điều 143 của Luật Quản lý thuế thì hành vi sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp là hành vi trốn thuế.

Sở Tư pháp tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại huyện Hồng Dân. Ảnh: K.N

Theo quy định tại Điều 17 của Luật Quản lý thuế thì người nộp thuế phải có nghĩa vụ “Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế; cung cấp chính xác, đầy đủ, kịp thời thông tin thuế, tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế, bao gồm cả thông tin về giá trị đầu tư”, trong trường hợp tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm thì sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định  xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn mức xử phạt vi phạm hành chính. Ngoài ra, theo Điều 200, Văn bản hợp nhất Bộ luật Hình sự 2017 quy định nếu trốn thuế dưới 100 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc từng bị kết án về tội này, hoặc trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng thì bị phạt tiền 100 - 500 triệu đồng, hoặc bị kết án từ 3 tháng đến 1 năm tù. Nếu trốn thuế từ 300 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng thì bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 - 3 năm...

Để chấn chỉnh, xử lý tình trạng thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản, ngày 15/12/2021 Bộ Tài chính ban hành Công văn số 14257 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Tổng cục Thuế về chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản. Theo đó, Bộ Tài chính đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan liên quan tăng cường phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin cho cơ quan thuế để quản lý chặt chẽ thuế đối với các hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản của người dân, doanh nghiệp.

Ngày 22/2/2022, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 489/BTP-BTTP chống thất thu thuế trong hoạt động chuyển nhượng bất động sản, Bộ Tư pháp đã đề nghị Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo, quán triệt các tổ chức hành nghề công chứng thực hiện nghiêm túc các quy định về trình tự, thủ tục công chứng hợp đồng, giao dịch; hướng dẫn người yêu cầu công chứng kê đúng giá thực tế mua bán để làm căn cứ tính thuế theo quy định của pháp luật. Phối hợp với Cục Thuế, Công an tỉnh và các cơ quan liên quan tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra hoạt động công chứng tại địa phương nói chung và việc công chứng các hợp đồng, giao dịch về bất động sản nói riêng. Có biện pháp xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền có biện pháp xử lý hành vi trốn thuế trong chuyển nhượng, kinh doanh bất động sản (nếu có).

KHÁNH NGỌC