Truyền hình
LTS: Trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, nhận thức của Ðảng ta về vai trò của văn hoá không ngừng được bổ sung, phát triển theo hướng toàn diện và sâu sắc hơn. Nếu trước đây văn hoá chủ yếu được nhìn nhận là “nền tảng tinh thần của xã hội”, thì ngày nay, trong bối cảnh mới, văn hoá được xác định là nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm, là “hệ điều tiết” và “lá chắn” tư tưởng, góp phần trực tiếp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, thù địch. Ðây là bước phát triển quan trọng trong tư duy lý luận của Ðảng, phản ánh yêu cầu khách quan của thực tiễn.
Bài 1: Khẳng định giá trị nội sinh
Lĩnh vực văn hoá được xác định là “mặt trận” đặc biệt quan trọng, là nền tảng tinh thần của xã hội, là nơi hình thành, nuôi dưỡng và bảo vệ hệ giá trị tư tưởng của Ðảng. Do đó, việc gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng văn hoá với công tác xây dựng Ðảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng là yêu cầu khách quan, cấp bách trong kỷ nguyên mới.
Vai trò của văn hoá càng đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hoá Việt Nam. Theo đó, văn hoá được xác định giữ vai trò nền tảng tinh thần và động lực phát triển, là “lá chắn mềm”, “hệ miễn dịch xã hội” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng.
Bắt đầu từ hệ giá trị văn hoá Việt Nam
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng thường được nhìn nhận là nhiệm vụ trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng và lý luận. Cách tiếp cận này là đúng nhưng chưa đầy đủ trong bối cảnh toàn cầu hoá, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số, mạng xã hội, khi sự cạnh tranh giữa các hệ giá trị, các mô hình văn hoá và những cách thức tổ chức đời sống xã hội đã và đang diễn ra với nhiều thách thức mới. Chính vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng trước hết phải bắt đầu từ việc bảo vệ, bồi đắp và phát huy hệ giá trị văn hoá Việt Nam - nền tảng tinh thần tạo nên bản lĩnh, niềm tin và sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Mỗi chế độ chính trị đều được nâng đỡ bởi hệ giá trị nhất định. Ðối với Việt Nam, nền tảng tư tưởng của Ðảng không chỉ được khẳng định bằng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Cương lĩnh, đường lối của Ðảng, mà còn được nuôi dưỡng, lan toả trong đời sống xã hội thông qua những giá trị văn hoá bền vững của dân tộc như lòng yêu nước, ý chí độc lập, tự lực, tự cường, tinh thần đại đoàn kết, nhân nghĩa, khoan dung, cần cù, sáng tạo, nghĩa tình và khát vọng vươn lên. Những giá trị ấy được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, trở thành "mạch nguồn" của bản sắc dân tộc; là môi trường để nền tảng tư tưởng của Ðảng bén rễ, phát triển; được Nhân dân tự giác tiếp nhận, ra sức bảo vệ.
Thực tiễn lịch sử cho thấy, mọi âm mưu chống phá cách mạng Việt Nam đều không chỉ nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Ðảng mà còn hướng đến làm phai nhạt hệ giá trị văn hoá dân tộc, làm suy giảm niềm tin, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy chủ nghĩa cá nhân cực đoan. Khi hệ giá trị văn hoá bị xói mòn, con người dễ rơi vào trạng thái hoài nghi, lệch chuẩn trong nhận thức, dao động về lập trường và suy giảm trách nhiệm xã hội. Ðây chính là nguy cơ sâu xa hơn bất kỳ sự chống phá trực diện nào, bởi sự thay đổi về hệ giá trị thường diễn ra âm thầm nhưng để lại tác động lâu dài đối với nền tảng chính trị và sự ổn định của chế độ.
Ðiều đó cũng đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy "đấu tranh để bảo vệ" sang tư duy "xây dựng để bảo vệ". Muốn phản bác cái sai một cách bền vững, trước hết phải làm cho cái đúng trở thành giá trị được xã hội tôn trọng và tự nguyện thực hành; muốn đẩy lùi cái xấu, phải không ngừng lan toả cái đẹp; muốn củng cố niềm tin, phải xây dựng văn hoá trong Ðảng, văn hoá công vụ, văn hoá lãnh đạo, văn hoá nêu gương và văn hoá phục vụ Nhân dân. Khi văn hoá trở thành sức mạnh dẫn dắt hành động, nền tảng tư tưởng của Ðảng sẽ không chỉ được bảo vệ bằng các biện pháp tuyên truyền hay đấu tranh lý luận, mà còn được bảo vệ bằng chính niềm tin, sự đồng thuận và ý thức tự giác của hàng triệu cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Cần lan toả nghị quyết “nền tảng”
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam (Nghị quyết 80) xác định văn hoá không chỉ là “nền tảng tinh thần”, mà là trụ cột phát triển, động lực nội sinh, sức mạnh mềm và hệ điều tiết cho đất nước phát triển nhanh, bền vững. Ðặc biệt, Ðại hội XIV của Ðảng xác định: Phát triển nguồn lực con người, phát triển văn hoá thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Nghị quyết cũng xác định 1 trong 12 định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026-2030 là: Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Văn hoá làm “nền” để bảo đảm các nghị quyết trụ cột, chiến lược của Ðảng đi vào chiều sâu. Các nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; xây dựng pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; kinh tế nhà nước; giáo dục - đào tạo; y tế; bảo vệ Tổ quốc... nếu chỉ triển khai bằng cơ chế, kỹ thuật, nguồn lực thì chưa đủ. Muốn thực hiện bền vững phải có nền tảng văn hoá: Văn hoá đổi mới sáng tạo, văn hoá thượng tôn pháp luật, văn hoá phục vụ Nhân dân, văn hoá liêm chính, văn hoá số, văn hoá giáo dục, văn hoá chăm sóc sức khoẻ Nhân dân, văn hoá trách nhiệm, văn hoá hội nhập...
Nghị quyết 80 tạo “trục liên kết” giữa các nghị quyết chiến lược với nhau. Văn hoá có khả năng thấm sâu vào mọi lĩnh vực: kinh tế cần văn hoá kinh doanh; chính trị cần văn hoá lãnh đạo, cầm quyền; hành chính cần văn hoá công vụ; chuyển đổi số cần văn hoá số; hội nhập cần bản lĩnh văn hoá dân tộc; quốc phòng, an ninh cần nền tảng văn hoá truyền thống yêu nước, đoàn kết, tự cường... Vì vậy, triển khai Nghị quyết 80 không nên tách riêng thành một mảng văn hoá đơn thuần, mà phải lồng ghép trong từng chương trình, kế hoạch thực hiện các nghị quyết trụ cột, chiến lược.
Tại Cà Mau, thời gian qua, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ đã sáng tạo, lồng ghép triển khai Nghị quyết số 80 với các nghị quyết trụ cột, chiến lược của Bộ Chính trị cho những đối tượng phù hợp như: cán bộ, giáo viên ngành giáo dục (lồng ghép Nghị quyết 80 với Nghị quyết 71); cán bộ, bác sĩ, y sĩ... ngành y tế (lồng ghép Nghị quyết 80 với Nghị quyết 72); đối tượng doanh nghiệp, tiểu thương... (lồng ghép Nghị quyết 80 với Nghị quyết 68); cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên... các cấp (lồng ghép Nghị quyết 80 với Nghị quyết 57)...
Quảng trường Hùng Vương, nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật của tỉnh Cà Mau.
Ðặc biệt, Ban Chấp hành Ðảng bộ tỉnh Cà Mau ban hành Chương trình số 22-CTr/TU, ngày 2/3/2026 về thực hiện Nghị quyết 80, xác định nhiệm vụ xây dựng con người Cà Mau có bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu lòng yêu nước và khát vọng phát triển. Ðây là giải pháp cốt lõi để hình thành “lá chắn tư tưởng” từ bên trong mỗi con người. Xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh từ gia đình, cộng đồng đến không gian mạng. Phát huy giá trị văn hoá, lịch sử và bản sắc con người Cà Mau trong công tác tuyên truyền khi Cà Mau có nhiều giá trị văn hoá đặc sắc như văn hoá sông nước, văn hoá rừng ngập mặn, đờn ca tài tử, lễ hội dân gian, truyền thống cách mạng và tấm lòng nghĩa tình của con người Ðất Mũi. Xây dựng văn hoá người Cà Mau gắn với xây dựng văn hoá trong Ðảng, văn hoá công vụ và đạo đức cán bộ, đảng viên. Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và nét đẹp văn hoá đặc sắc của người Cà Mau, một trong những giá trị nổi bật là nghĩa tình, đoàn kết, hào sảng, thuỷ chung, kiên cường. Ðây là nguồn lực tinh thần to lớn cần tiếp tục phát huy trong giai đoạn mới.
Ðiểm mới quan trọng của Nghị quyết 80 là chuyển từ “quan tâm văn hoá” sang “đầu tư cho văn hoá là đầu tư phát triển”. Nghị quyết nhấn mạnh thể chế, nguồn lực, chuyển đổi số, công nghiệp văn hoá, hệ sinh thái văn hoá và quyền thụ hưởng, sáng tạo văn hoá của Nhân dân. Ðây là cách tiếp cận rất mới: Văn hoá không chỉ là tuyên truyền, phong trào, lễ hội, thiết chế, mà còn là nguồn lực phát triển, năng lực cạnh tranh và sức mạnh mềm quốc gia.
Chí Công
Bài 2: TỪ BẢN SẮC CÀ MAU ĐẾN “LÁ CHẮN” TƯ TƯỞNG
Xem thêm bình luận