Truyền hình
Mới đây, tại Bạc Liêu, Tổng cục DS-KHHGĐ đã tổ chức Hội thảo “Nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động truyền thông trực tiếp về DS-KHHGĐ tại cơ sở”. Đây là dịp để đội ngũ cán bộ chuyên trách cũng như cộng tác viên DS-KHHGĐ của 20 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam có điều kiện giao lưu, chia sẻ và trao đổi kinh nghiệm trong quá trình tác nghiệp.
 |
| Nhóm thảo luận gồm các tỉnh Bạc Liêu, Bình Thuận, Vĩnh Long trao đổi về nội dung quy mô dân số tại hội thảo. Ảnh: T.T |
Năm 2010, chúng ta đã duy trì mức giảm sinh và đạt mức sinh thay thế (2 con) sớm hơn 5 năm so với kế hoạch, tốc độ tăng dân số đã được kiểm soát ở mức 1,05%, các chỉ báo về chất lượng dân số cũng dần được cải thiện… Tuy nhiên, tại hội thảo, ngành DS-KHHGĐ cũng đã nêu lên những vấn đề cho thấy vẫn còn không ít khó khăn, thách thức mà các địa phương phải đối mặt trong thời gian tới. Đó là mức sinh tuy giảm nhưng biến động khó lường; nhiều vấn đề về sức khỏe sinh sản, KHHGĐ vẫn cần được tiếp tục giải quyết, trong đó có việc cung cấp phương tiện, dịch vụ KHHGĐ cho hàng chục triệu người và huy động sự tham gia của nam giới; chất lượng dân số tuy được cải thiện, song vẫn ở mức rất thấp; sự mất cân bằng giới tính đã và đang là vấn đề nghiêm trọng. Bên cạnh đó, cơ cấu dân số theo độ tuổi thay đổi nhanh gây áp lực về việc làm, thu nhập và an sinh xã hội…
Tiêu điểm của hội thảo lần này chính là “Tọa đàm nâng cao chất lượng dân số” giữa 20 tỉnh, thành trong khu vực. Tọa đàm đã bắt đầu “nóng” ngay từ nhóm thảo luận đầu tiên về quy mô dân số của 3 tỉnh Bạc Liêu, Bình Thuận, Vĩnh Long. Đại diện các địa phương này đều khẳng định dù tỷ suất sinh có giảm, đang được kiểm soát, nhưng không thể lơ là trong công tác tuyên truyền, vì gần đây xuất hiện hiện tượng muốn sinh thêm con ở những gia đình khá giả. Nhóm này cũng đã đưa ra những mô hình tư vấn, cách phân loại đối tượng tuyên truyền… mà địa phương đã áp dụng, đặc biệt là việc đẩy mạnh tư vấn tiếp thị để chuyển đổi hành vi. Các đại biểu còn tranh luận khá sôi nổi về việc nên hay không nên tư vấn việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp. Bởi ngoài hiệu quả xử lý một số trường hợp cấp thiết, thì đây là biện pháp dễ khiến các em lứa tuổi vị thành niên, thanh niên có thói quen sinh hoạt bừa bãi, không an toàn…
Còn nhóm thảo luận về nội dung cơ cấu dân số, đại diện tỉnh Tiền Giang đã đưa ra một con số báo động mà tỉnh đang gặp phải trong năm “săn rồng” 2012. Chỉ mới 9 tháng của năm, nhưng mất cân bằng giới tính của địa phương này đã ở mức 113 bé trai/100 bé gái. Nhóm thảo luận cũng đặt ra vấn đề cần áp dụng rộng rãi mô hình tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân cho vị thành niên, thanh niên. Bởi, đây có thể được xem là sự chuẩn bị chủ động, chu đáo cho những đối tượng đang chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa hôn nhân, giúp họ nhận thức đầy đủ và sâu sắc về sức khỏe sinh sản, mất cân bằng giới tính khi sinh, chất lượng dân số… Đồng thời, các đại biểu cũng đề xuất việc áp dụng biện pháp mạnh, chế tài đủ răn đe các trường hợp lựa chọn giới tính thai nhi, đặc biệt là các cơ sở siêu âm, nạo phá thai trái phép…
Hội thảo cho thấy, xét cho cùng, chất lượng dân số là mục tiêu phấn đấu của cả cộng đồng, quốc gia. Để nâng cao chất lượng dân số đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ ở tầm chiến lược, sự nỗ lực rất lớn của hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đặc biệt, muốn nâng cao chất lượng dân số, công tác truyền thông cần đi trước một bước. Bởi vì, lâu nay, khi nói về dân số, chúng ta thường chú trọng đến các chỉ số về tốc độ tăng dân số, số người sinh con thứ 3, tỷ lệ giới tính… mà ít quan tâm đến chất lượng dân số.
Trước thực tế trên, nhiều người công tác trong lĩnh vực DS-KHHGĐ mong mỏi: cần có một cuộc điều tra tổng thể về chất lượng dân số, làm cơ sở để xây dựng chiến lược nâng cao chất lượng dân số trong thời gian tới. Đây là vấn đề vừa có tính cấp bách, vừa có tầm chiến lược đối với quốc gia.
Tuyết Đình
Xem thêm bình luận