Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số

Trong mọi mục tiêu phát triển, nguồn nhân lực luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Ðối với tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn và khoảng cách địa lý xa các trung tâm kinh tế, giáo dục lớn, bài toán phát triển nguồn nhân lực càng mang ý nghĩa quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

• Việt Nam, Ấn Độ thúc đẩy hợp tác phát triển nguồn nhân lực, KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
• Đột phá phát triển nguồn nhân lực: “Chìa khoá” mở cửa vào kỷ nguyên mới - Bài cuối: Khơi thông "điểm nghẽn"
• Đa dạng ngành học để đón đầu nhu cầu nhân lực

Ðổi mới giáo dục - Bước đi hợp thời

Dù có thế mạnh nông nghiệp, thuỷ sản và kinh tế biển, nhưng trong bối cảnh nền kinh tế hiện đại phụ thuộc ngày càng lớn vào tri thức, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo, đã đặt ra yêu cầu cho Cà Mau phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xem đây là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội. Nhận thức rõ điều này, tỉnh đề ra hàng loạt giải pháp đồng bộ, từ đổi mới giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng đào tạo nghề đến đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ các lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp công nghệ cao, thuỷ sản, công nghiệp chế biến, logistics, du lịch và chuyển đổi số.

Ðiểm đáng chú ý trong chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Cà Mau là không chỉ chú trọng tăng số lượng lao động qua đào tạo mà còn hướng tới hình thành lực lượng lao động có kiến thức, kỹ năng, tư duy số và khả năng thích ứng cao. Ðây chính là tiêu chí cốt lõi của nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số.

Thực tế cho thấy, hệ thống giáo dục của tỉnh đang có bước phát triển khá toàn diện, với mạng lưới trường lớp từ bậc mầm non đến trung học phổ thông phủ khắp địa bàn tỉnh. Ðặc biệt, tỉnh sở hữu hệ thống cơ sở đào tạo chuyên nghiệp gồm 1 trường đại học cùng 2 trường cao đẳng, đào tạo đa dạng các ngành nghề, bao trùm gần như toàn bộ các lĩnh vực, từ trung cấp đến đại học và liên kết đào tạo sau đại học. Quy mô này cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của người dân, tạo điều kiện để phổ cập giáo dục và nâng cao dân trí.

Tại Trường Cao đẳng Cà Mau, việc học tập, nắm bắt công nghệ và ứng dụng chuyển đổi số được chú trọng.

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tươi sáng đó vẫn còn tồn tại một số “nút thắt”. PGS-TS Huỳnh Anh Huy, Trưởng khoa Sư phạm Ðại học Cần Thơ, chỉ ra rằng: "Cà Mau đang thiếu hơn 1 ngàn giáo viên ở tất cả các cấp học. Ðây là thách thức nghiêm trọng khi Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 yêu cầu chuyển mạnh sang dạy học phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Nếu không giải quyết căn cơ vấn đề đội ngũ, mọi mục tiêu đổi mới giáo dục sẽ khó đạt được. Vì vậy, tỉnh cần xây dựng đề án tổng thể phát triển đội ngũ giáo viên giai đoạn 2026-2030, kèm các chính sách hỗ trợ về tài chính, điều kiện làm việc, quan trọng hơn là cần có cơ chế đào tạo lại và chuyển đổi môn giảng dạy để sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có".

Bên cạnh đó, GS-TS Nguyễn Thành Tiên, giảng viên cao cấp, Phó Hiệu trưởng Ðại học Cần Thơ, nhận định, giáo dục STEM trong kỷ nguyên số là hành trình đổi mới liên tục, không phải đích đến cố định. Phương pháp giáo dục này đặc biệt phù hợp với Cà Mau - địa phương muốn bứt phá thì không thể đi theo lối mòn. Giáo dục STEM/STEAM không chỉ đào tạo kỹ sư hay nhà khoa học, mà quan trọng hơn là hình thành tư duy giải quyết vấn đề, tư duy thiết kế và khả năng sáng tạo.

Ðào tạo gắn nhu cầu và thu hút, trọng dụng nhân tài

Khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát với nhu cầu sử dụng lao động thời gian qua, Cà Mau đang chuyển sang mô hình đào tạo nghề gắn với nhu cầu của doanh nghiệp thông qua đa dạng hoá ngành nghề, tăng cường thực hành, thực tế. Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, đi cùng với đào tạo, thu hút nhân tài, tỉnh còn xác định phải giữ chân được người tài khi nhân lực chất lượng cao có xu hướng dịch chuyển đến các đô thị lớn.

Trường Cao đẳng Cà Mau chú trọng đào tạo lý thuyết gắn với thực hành, nhằm đáp ứng yêu cầu về năng lực của thị trường lao động.

Ðiều đáng phấn khởi là những chính sách thu hút, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài mà tỉnh triển khai đang mang lại hiệu quả thiết thực. Tiêu biểu là Kế hoạch số 76 của UBND tỉnh về việc triển khai thực hiện Quyết định số 899/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo ra tín hiệu tích cực trong thu hút và trọng dụng nhân tài, tập trung vào các ngành, lĩnh vực trọng điểm, mũi nhọn của tỉnh.

Một điểm sáng nữa trong chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Cà Mau là tăng cường hợp tác với các trường đại học, doanh nghiệp công nghệ lớn như: Viettel, VNPT, FPT, Ðại học Cần Thơ, Ðại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh... trong nghiên cứu và đào tạo.

Trung tâm Khởi nghiệp và Ðổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau (CiNEC) thường xuyên tổ chức các buổi học hỏi kinh nghiệm, tập huấn ở các công ty hàng đầu về nhân lực tại Thành phố Hồ Chí Minh để giúp đội ngũ trẻ trong lĩnh vực khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo có cơ hội cọ xát thực tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Luân khẳng định: "Với Cà Mau, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chính là con đường ngắn nhất để vượt qua bất lợi địa lý, thu hẹp khoảng cách phát triển và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số. Khi được trang bị tri thức, kỹ năng số, ngoại ngữ, tư duy đổi mới sáng tạo và tinh thần học tập suốt đời, người dân không chỉ tìm được việc làm tốt hơn mà còn trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Một lực lượng lao động có chất lượng sẽ kéo theo doanh nghiệp chất lượng, dịch vụ chất lượng và cuối cùng là chất lượng sống của người dân được nâng lên".

Có thể nói, trong kỷ nguyên số, với việc kiên trì thực hiện chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Cà Mau hoàn toàn có thể chuyển mình từ tỉnh ở cuối bản đồ thành cực phát triển mới năng động, nơi tăng trưởng không chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên mà được dẫn dắt bởi tri thức, công nghệ và con người.

Lam Khánh