Nâng cao hiểu biết pháp luật để phòng chống mua bán người

Thời gian qua, tỉnh Cà Mau tích cực  triển khai thực hiện nhiều giải pháp phòng, chống mua bán người và đạt được nhiều kết quả quan trọng.

• Đấu tranh tội phạm mua bán người ở địa bàn ven biển
• Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi)

Theo thông tin từ ngành chức năng, trên địa bàn tỉnh thời gian qua xuất hiện một số thủ đoạn người dân cần phải cảnh giác. Trong đó, đáng quan tâm là hình thức quảng cáo, giới thiệu việc làm qua Internet trên các tàu cá với mức lương cao hoặc móc nối với các đối tượng tìm kiếm những người có nhu cầu tìm việc làm trong và ngoài tỉnh. Các đối tượng sẽ bố trí xe đón tận nơi. Khi đến Cà Mau các đối tượng tập trung người lao động lại một nơi do đối tượng thuê mướn hoặc nhà riêng của đối tượng trong thời gian ở đợi các chủ tàu đến nhận đi làm. Thời gian này, các khoản chi phí như tiền ăn, ở, điện, nước... người lao động phải ghi giấy nợ cho các đối tượng môi giới. Số tiền trên được trừ vào lương ứng trước của người lao động do chủ ghe nhận lao động đứng ra chi trả trước cho các đối tượng môi giới. Một số trường hợp người lao động không chịu nổi áp lực công việc, không quen công việc, bị thuyền trưởng, thuyền viên đi chung đánh đập nên bỏ trốn.

Ngành chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, cẩn trọng khi tiếp nhận những nguồn thông tin giới thiệu việc làm chưa được kiểm chứng trên không gian mạng.

Qua thống kê từ ngành chức năng, giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 2 vụ mua bán người, liên quan 5 nạn nhân. Cụ thể, năm 2023 xảy ra 1 vụ mua bán 4 ngư phủ đi đánh bắt thuỷ sản trên tàu cá xa bờ tại xã Sông Đốc. Năm 2024 trên địa bàn xã Đất Mũi xảy ra 1 vụ mua bán người dưới 16 tuổi sang Trung Quốc liên quan 1 nạn nhân.

Ngoài ra, trong thời gian này còn phát hiện 61 trường hợp người lao động bị lừa đi làm việc nhẹ lương cao tại các khu cờ bạc thuộc một số nước: Campuchia, Philippine, Myanmar..., đặc biệt là khu vực tam giác vàng (2 người tử vong tại nước ngoài, số còn lại bọn tội phạm buộc gia đình gửi tiền chuộc và tự trốn thoát cầu cứu cơ quan chức năng giải cứu đưa về nước).

Ông Nguyễn Tấn Lực, Phó Giám đốc Sở Y tế Cà Mau, cho biết: Thực hiện việc phòng, chống mua bán người, tỉnh Cà Mau đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó có việc thực hiện các giải pháp hỗ trợ nạn nhân về địa phương. Đơn cử như thực hiện thông tư số 84/của Bộ Tài chính quy định nội dung, mức chi cho công tác hỗ trợ nạn nhân và nội dung, mức chi chế độ hỗ trợ nạn nhân quy định tại Nghị định số 09 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Phòng, chống mua bán người và các văn bản có liên quan. Sau khi tiếp nhận nạn nhân từ cơ quan chức năng, chính quyền địa phương đã thực hiện ngay việc hỗ trợ thiết yếu gồm quần áo, chỗ ăn nghỉ, ổn định tinh thần và thăm khám sức khoẻ ban đầu cho nạn nhân, hầu hết theo nguyện vọng của nạn nhân đều muốn trở về gia đình nên chính quyền địa phương, các ngành có liên quan đã hỗ trợ mỗi nạn nhân 3 triệu đồng tiền mặt và vé tàu, xe đưa nạn nhân về đoàn tụ cùng gia đình đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, Sở Y tế phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh kết nối các tổ chức phi chính phủ như: Vòng tay Thái Bình, Ngôi nhà Bình yên, Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh, thường xuyên trao đổi, gặp gỡ hoặc hỗ trợ chuyển tuyến nạn nhân đặc biệt đối tượng là trẻ em vị thành niên theo nguyện vọng để tiếp tục học nghề.

Thực hiện theo Luật Phòng, chống mua bán người năm 2012 và các văn bản có liên quan về công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân, hiện nay tại Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh trực thuộc Sở Y tế tỉnh Cà Mau được bố trí 1 phòng tạm lánh, nhằm thực hiện công tác tiếp nhận, bảo vệ khẩn cấp, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về trên địa bàn tỉnh. Tại đây, cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ, đáp ứng các quy định của pháp luật về chế độ, chính sách của nạn nhân, nạn nhân được đảm an toàn, ổn định tinh thần, thăm khám sức khoẻ ban đầu, hỗ trợ tham vấn kỹ năng sống, hướng nghiệp cho nạn nhân và về tái hoà nhập cộng đồng.

Ông Nguyễn Tấn Lực cho biết thêm, mặc dù công tác tuyên truyền vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục, nhưng một số người dân vẫn tự tìm đến các trung tâm môi giới để tìm việc làm, đi lao động, kết hôn với người nước ngoài... đến khi bị lừa thì gia đình mới tìm đến cơ quan chức năng nhờ giúp đỡ. Bên cạnh đó, một số nạn nhân sợ ảnh hưởng đến danh dự và cuộc sống cá nhân, sau khi trở về địa phương cố tình che dấu sự việc, không dám tố giác người đã buôn bán mình, thậm chí bỏ địa phương đi nơi khác, gây khó khăn cho công tác đấu tranh và xử lý.

Tại các địa phương đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về còn thiếu, chủ yếu làm kiêm nhiệm hoặc có sự thay đổi nhân sự liên tục nên việc nắm bắt thông tin và cập nhật số liệu về nạn nhân bị mua bán trở về và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho họ còn chưa kịp thời, việc hỗ trợ hoà nhập cộng đồng cho nạn nhân chưa thật sự bền vững.

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán về địa phương, thời gian tới tỉnh Cà Mau sẽ tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử. Tổ chức các chiến dịch truyền thông rộng rãi, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới, đưa nội dung phòng, chống mua bán người vào chương trình giáo dục phổ thông và đào tạo nghề.

Cùng với đó, quản lý hoạt động xuất khẩu lao động, hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Ứng dụng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu liên ngành để phát hiện, điều tra, xử lý các vụ án mua bán người.

“Địa phương sẽ củng cố và nâng cao chất lượng các cơ sở tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân. Hỗ trợ tái hoà nhập cộng đồng cho nạn nhân như đào tạo nghề, tạo việc làm, hỗ trợ tâm lý”, ông Nguyễn Tấn Lực cho biết thêm.

Quan tâm giải quyết các vấn đề về lao động, việc làm cho người dân tại địa phương, giúp người dân cải thiện cuộc sống và chủ động phòng ngừa tội phạm mua bán người là một trong nhiều giải pháp tiếp tục được thực hiện trong thời gian tới.

Tình hình tội phạm mua bán người thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn diễn biến phức tạp, phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi hơn, nhất là hoạt động trên không gian mạng. Ngành chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, cẩn trọng khi tiếp nhận những nguồn thông tin chưa được kiểm chứng, nâng cao hiểu biết pháp luật để không trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người. Đồng thời, kịp thời báo cho cơ quan chức năng các đối tượng có biểu hiện nghi vấn hoạt động mua bán người để có kế hoạch đấu tranh xử lý.

Văn Đum