Những điểm mới về xử phạt trong phòng cháy, chữa cháy

Chính phủ đã ban hành Nghị định 106/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH), trong đó có nhiều điểm mới so với quy định hiện hành. Nghị định có nhiều điểm mới nhằm tăng cường tính răn đe, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các lực lượng chức năng.

Diễn tập phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn TP. Bạc Liêu. Ảnh: K.P

BỔ SUNG ĐỐI TƯỢNG, HÌNH THỨC XỬ PHẠT

Nghị định 106 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, bổ sung đối tượng để phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật PCCC và CNCH và thực tiễn. Đó là các đơn vị phụ thuộc hợp tác xã (văn phòng, chi nhánh hợp tác xã); tổ chức được thành lập theo quy định của Luật Thương mại; cơ quan nhà nước; ban quản trị nhà chung cư hoạt động theo mô hình ban quản trị, có tư cách pháp nhân; tổ chức được giao trực tiếp quản lý cơ sở theo quy định tại Luật PCCC và CNCH.

Bên cạnh đó, bổ sung quy định về hình thức xử phạt bổ sung “Đình chỉ hoạt động có thời hạn” đối với các hành vi có nguy cơ trực tiếp gây ra cháy, nổ. Nghị định cũng bổ sung 7 Điều mới để phù hợp với Luật PCCC và CNCH (từ Điều 19 đến 23 và Điều 37, 38); trong đó, bổ sung quy định về lưu thông phương tiện PCCC và CNCH và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy để đáp ứng yêu cầu công tác PCCC và CNCH đối với các phương tiện PCCC và CNCH, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy phải được cấp giấy phép lưu thông trước khi đưa ra thị trường hoạt động, sử dụng; quy định về trang bị, lắp đặt, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện PCCC và CNCH; quy định về thông gió, chống khói. Nghị định còn bổ sung 1 khoản quy định tại 11 điều (Điều 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 20, 21, 23 và 25) đối với các hành vi vi phạm khi để xảy ra cháy nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

NÂNG MỨC PHẠT TIỀN ĐỐI VỚI CÁC HÀNH VI VI PHẠM

Để phù hợp với công tác PCCC và CNCH trong tình hình mới, có một số hành vi bị phạt tiền tối đa theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, trong đó tập trung nâng mức xử phạt cao đối với một số hành vi có tính chất nghiêm trọng và có nguy cơ trực tiếp gây ra cháy nổ, không bảo đảm điều kiện để phát hiện và tổ chức chữa cháy, CNCH khi xảy ra cháy, nổ dẫn đến cháy lan, cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản như: vi phạm trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; hành vi vi phạm liên quan đến trang bị, lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng phương tiện, thiết bị PCCC và CNCH; thành lập và duy trì Đội PCCC và CNCH cơ sở, Đội PCCC và CNCH chuyên ngành; hành vi liên quan đến cháy lan; hành vi liên quan đến thoát nạn; hành vi liên quan đến không tự kiểm tra về PCCC…

Việc nâng mức phạt tiền là bảo đảm tính pháp lý, phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm của các hành vi tại nghị định nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đồng thời nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm và quan trọng hơn là nâng cao ý thức, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, người đứng đầu cơ sở trong công tác PCCC và CNCH góp phần bảo đảm an ninh trật tự nói chung, giảm số vụ vi phạm quy định về PCCC và CNCH, qua đó kiềm giảm số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra. Ngoài ra, bãi bỏ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của UBND cấp huyện và Trưởng Công an huyện cho phù hợp với mô hình tổ chức mới.

KIM KIM