Để chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đi vào cuộc sống

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, trong phiên thảo luận tại hội trường chiều 29/10, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau) góp ý dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

• Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tiếp tục đóng góp hoàn thiện các dự án luật
• Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau thảo luận, góp ý 3 dự án luật
• Sửa Luật Đất đai: Bảo đảm quyền lợi người dân, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, bày tỏ sự tán thành với sự cần thiết ban hành luật và cơ bản nhất trí với Báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Kinh tế và Tài chính.

Theo đại biểu, việc sửa đổi toàn diện luật nhằm thể chế hoá các chủ trương của Đảng, nhất là Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, tạo thêm động lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Tuy nhiên, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, các quy định cần giải quyết trực tiếp những khó khăn về vốn, thủ tục chuyển đổi mô hình hoạt động và nguồn lực đầu tư cho đổi mới công nghệ.

Khai thác dữ liệu, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh nhấn mạnh yêu cầu kết nối, khai thác dữ liệu để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tín dụng, liên quan đến Điều 8 và Điều 16 của dự thảo luật.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp có đơn hàng, doanh thu và dòng tiền nhưng khó vay vốn do thiếu tài sản bảo đảm. Trong khi đó, dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế, hoá đơn điện tử, xuất nhập khẩu và bảo hiểm có thể giúp tổ chức tín dụng đánh giá sát hơn tình hình hoạt động, khả năng trả nợ của doanh nghiệp nếu được xác thực, cập nhật và chia sẻ đúng quy định.

Quang cảnh phiên thảo luận tại Phòng họp Diên Hồng, chiều 29/10.

Đại biểu đề nghị quy định rõ phạm vi dữ liệu được khai thác; trách nhiệm xác thực, cập nhật; điều kiện tiếp cận, bảo mật thông tin và xử lý dữ liệu sai lệch.

Việc khai thác phải đúng mục đích, có căn cứ pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền tự chủ trong thẩm định, quyết định cho vay và kiểm soát rủi ro của tổ chức tín dụng.

Theo đó, cần xây dựng cơ chế kết nối, khai thác dữ liệu minh bạch, hiệu quả, tạo cơ sở mở rộng hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng và khoản phải thu, giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, giúp doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Chuyển đổi hộ kinh doanh phải đi đôi với duy trì hoạt động liên tục

Đối với Điều 20 của dự thảo luật về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị bảo đảm quá trình chuyển đổi thuận lợi, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo dự thảo, doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong một ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động từ thời điểm doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận.

Tuy nhiên, việc thành lập doanh nghiệp chưa đồng nghĩa các điều kiện kinh doanh chuyên ngành đã được hoàn tất, nhất là với những ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Hộ kinh doanh trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, dịch vụ ăn uống và các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện có thể phải cập nhật, cấp đổi hoặc hoàn thiện giấy phép khi chuyển đổi thành doanh nghiệp. Nếu hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động trước khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, quá trình chuyển đổi có thể bị gián đoạn.

Đại biểu đề nghị thiết lập cơ chế liên thông giữa đăng ký doanh nghiệp với các thủ tục về thuế, bảo hiểm và điều kiện kinh doanh chuyên ngành; đồng thời quy định rõ việc kế thừa, công nhận hoặc chuyển đổi giấy phép theo pháp luật có liên quan.

Theo đại biểu, chính sách không chỉ cần rút ngắn thời gian đăng ký mà còn phải bảo đảm doanh nghiệp sau chuyển đổi hoạt động liên tục, giảm chi phí tuân thủ, hạn chế rủi ro và khuyến khích hộ kinh doanh phát triển lên mô hình doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh phát biểu thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chính sách ưu đãi thuế cần phù hợp với từng giai đoạn phát triển

Một nội dung khác được đại biểu Nguyễn Duy Thanh quan tâm là hiệu quả thực chất của chính sách ưu đãi thuế đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển và sử dụng lao động theo Điều 11 và Điều 17 của dự thảo luật.

Đại biểu tán thành mục tiêu khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ và sử dụng lao động thuộc các nhóm cần được hỗ trợ. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần đánh giá tác động thực tế của các chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ mới thành lập, đang trong giai đoạn đầu tư hoặc chưa phát sinh thu nhập chịu thuế.

Đại biểu nêu ví dụ, một doanh nghiệp công nghệ đang đầu tư nghiên cứu sản phẩm, chưa có doanh thu và đang thua lỗ. Việc được tính chi phí nghiên cứu, phát triển ở mức ưu đãi khi xác định thu nhập chịu thuế chưa trực tiếp tạo thêm nguồn tiền để doanh nghiệp thuê chuyên gia, mua thiết bị hoặc hoàn thiện sản phẩm.

Như vậy, dù chính sách ưu đãi thuế có thể mang lại lợi ích trong tương lai theo các quy định liên quan, doanh nghiệp vẫn cần những giải pháp hỗ trợ phù hợp để vượt qua khó khăn về dòng tiền trong giai đoạn đầu hoạt động.

Từ phân tích này, đại biểu đề nghị phân loại chính sách hỗ trợ theo giai đoạn phát triển và khả năng tài chính của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp chưa có thu nhập chịu thuế, cần chú trọng các cơ chế hỗ trợ trực tiếp, có điều kiện, như sử dụng hạ tầng nghiên cứu dùng chung, hỗ trợ thử nghiệm, kiểm định, đào tạo và Phiếu hỗ trợ. Đối với doanh nghiệp đã có thu nhập chịu thuế, thực hiện các chính sách ưu đãi theo pháp luật thuế.

Đề xuất của đại biểu đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa ưu đãi giúp giảm nghĩa vụ thuế và hỗ trợ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để đầu tư, phát triển. Chính sách cần được thiết kế theo hướng phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhóm doanh nghiệp, bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng và phát huy hiệu quả.

Qua 3 nhóm vấn đề, đại biểu Nguyễn Duy Thanh nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính khả thi của dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm chính sách sát với nhu cầu và điều kiện hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Các kiến nghị hướng đến giảm rào cản tiếp cận nguồn lực, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển ổn định, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy kinh tế tư nhân./.

                                                                     Lê Hằng