Phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT: Cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Để bảo vệ các quyền, lợi ích cho người lao động và thực hiện tốt các chính sách an sinh, từ đầu năm đến nay, ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh đã tích cực phối kết hợp với các ngành, địa phương phát triển đối tượng tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT). Tuy nhiên, việc phát triển các đối tượng tham gia BHXH, BHYT trong tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Nhân viên ngành BHXH tỉnh đến tận nhà vận động người dân TP. Bạc Liêu tham gia BHYT hộ gia đình.

NHIỀU KHÓ KHĂN TRONG PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BHXH, BHYT

Tại hội nghị bàn giải pháp xử lý khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực BHXH, BHYT (do UBND tỉnh tổ chức) cho thấy, nhiệm vụ phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT từ nay đến cuối năm là khá nặng nề.

Qua phân tích thực trạng cho thấy, số người tham gia BHXH bắt buộc trong 6 tháng đầu năm giảm mạnh do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Trong đó, hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp gặp khó, hàng sản xuất ra bị tồn kho nhiều và chi phí phát sinh tăng cao… Vì vậy, nhiều doanh nghiệp buộc phải cắt giảm lực lượng lao động, hoặc tạm hoãn hợp đồng lao động, thậm chí phải chấm dứt hợp đồng lao động. Điều này tác động trực tiếp đến số lao động thuộc khu vực lao động tham gia BHXH bắt buộc, nhất là các xí nghiệp chế biến hàng thủy sản xuất khẩu, may mặc…

Riêng người lao động thuộc khu vực phi chính thức cũng gặp nhiều khó khăn, bị giảm hoặc mất thu nhập trong thời gian giãn cách xã hội nên cũng không tạo được thu nhập để tham gia BHXH tự nguyện như: lao động nghề biển, mua bán hàng rong, vé số…

Đối với phát triển đối tượng tham gia BHYT, công tác tuyên truyền, vận động tuy được triển khai tích cực và tổ chức ra quân nhiều lần, đặc biệt là ngành BHXH và Bưu điện đã phối hợp ra quân tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT toàn dân theo mô hình “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, thế nhưng số người tham gia BHYT vẫn giảm nhiều và chưa đạt kế hoạch đề ra. Nguyên nhân là do nhiều địa phương đã và đang tập trung xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn kiểu mẫu và nhiều xã được công nhận, do vậy nhóm đối tượng được ngân sách cấp thẻ BHYT sẽ không còn được hỗ trợ tiếp, nhất là nhóm 3 và nhóm 4. Cụ thể, nhóm hộ nghèo giảm 8.822 người, người dân vùng bãi ngang ven biển giảm 28.566 người, nhóm cận nghèo giảm 5.586 người... Mặc dù đã có nhiều hình thức tuyên truyền, vận động các nhóm đối tượng này tham gia sang hình thức BHYT hộ gia đình nhưng do người dân trước kia đã được Nhà nước cấp thẻ BHYT miễn phí nên vẫn còn tư tưởng ỷ lại, trông chờ phía Nhà nước tiếp tục hỗ trợ, chưa muốn tham gia BHYT hộ gia đình. Ngoài ra, một số hộ khác có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên chưa có khả năng tham gia tiếp tục.

ĐẠI LÝ THIẾU CHUYÊN NGHIỆP

Một trong những mô hình khai thác và phát triển đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình lâu nay ở các địa phương là thông qua các đại lý. Song, các đại lý này chủ yếu là cán bộ, nhân viên của các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế và đa số phải kiêm nhiệm công việc chuyên môn. Do đó, một số đại lý còn thụ động và chờ người dân tự đến đăng ký chứ chưa chủ động tiếp cận để tuyên truyền, vận động người dân tham gia. Trong khi đó, nhân viên đại lý chưa thật sự chuyên nghiệp, chưa toàn tâm với nhiệm vụ đại lý thu và xem đây chỉ là công việc để có thêm thu nhập, thay vì xem đó là nhiệm vụ chính trị trong việc tích cực tham gia tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT hướng đến thực hiện thắng lợi mục tiêu BHYT toàn dân theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ. Bên cạnh đó, một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa thật sự quan tâm chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách BHYT; UBND một số xã, phường, thị trấn chưa quyết liệt trong việc kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo các đại lý thu trên địa bàn trong việc quản lý và phát triển đối tượng để hoàn thành chỉ tiêu được giao…

Từ thực trạng trên cho thấy, để phát triển mạnh đối tượng tham gia BHXH, BHYT, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và việc tiếp tục đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền phải là giải pháp ưu tiên.

Bài và ảnh: NGỌC TRUNG

Theo báo cáo của BHXH tỉnh, trong 6 tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng của dịch COVID-19 đã tác động trực tiếp đến việc phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT. Cụ thể, số người tham gia BHXH bắt buộc tính đến tháng 6/2020 là 37.780 người, đạt 94% so với kế hoạch giao; số người tham gia BHXH tự nguyện là 4.144 người, đạt 47,5% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao và số người tham gia BHYT hơn 698.340 người, đạt 90,43% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao, giảm 25.118 người so với năm 2019…