Sẽ đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc

Một trong những điểm mới của Luật Phòng, chống tội phạm ma túy năm 2021 là quy định về đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người nghiện ma túy (MT) từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi. Theo đó, thẩm quyền quyết định do Tòa án nhân dân (TAND) cấp huyện xem xét, quyết định.

Học viên cai nghiện MT được tạo điều kiện tham gia bỏ phiếu bầu cử tại Cơ sở cai nghiện MT tỉnh. Ảnh: T.Đ

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÒNG, CHỐNG MT 

Văn phòng Chủ tịch nước vừa tổ chức họp báo công bố Pháp lệnh Trình tự, thủ tục TAND xem xét, quyết định việc đưa người nghiện MT từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (CSCNBB).

Pháp lệnh này áp dụng đối với đối tượng có tính đặc thù là người nghiện MT từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi nên một trong những nguyên tắc xem xét, quyết định, đưa vào cơ sở CNBB là phải đảm bảo lợi ích tốt nhất của người bị đề nghị, bảo đảm thủ tục thân thiện, phù hợp với tâm lý, giới, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người bị đề nghị.

Nhằm đảm bảo tốt nhất quyền của người nghiện MT từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi bị đề nghị đưa vào CSCNBB, Pháp lệnh quy định cho Tòa án và thẩm phán được tham vấn ý kiến hoặc yêu cầu chuyên gia y tế, tâm lý, giáo dục, xã hội học, đại diện của nhà trường nơi người bị đề nghị học tập, đại điện UBND cấp xã, đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận nơi người bị đề nghị cư trú và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác tham gia các phiên họp trong trường hợp cần làm rõ tình trạng sức khỏe, tâm lý, điều kiện sống, học tập của người bị đề nghị.

Phiên họp xem xét, quyết định đưa vào CSCNBB được tổ chức trực tiếp hoặc trực tuyến. Đồng thời, phiên họp phải đáp ứng các yêu cầu như: Được tổ chức thân thiện, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị đề nghị; phòng họp được bố trí thân thiện, an toàn; thẩm phán được phân công tiến hành phiên họp phải là người được đào tạo hoặc có kinh nghiệm giải quyết các vụ việc liên quan đến người dưới 18 tuổi hoặc có hiểu biết về tâm lý học, khoa học giáo dục đối với người dưới 18 tuổi...

Theo Pháp lệnh, người nghiện MT từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi bị đưa vào CSCNBB khi không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện MT tự nguyện; trong thời gian cai nghiện MT tự nguyện bị phát hiện sử dụng trái phép chất MT hoặc các chất dạng thuốc phiện không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện bằng thuốc thay thế hoặc bị chấm dứt điều trị nghiện do vi phạm quy định về điều trị nghiện.

Người phải chấp hành quyết định đưa vào CSCNBB nhưng chưa đưa vào CSCNBB được hoãn chấp hành quyết định trong các trường hợp: Đang ốm nặng có chứng nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh từ tuyến huyện trở lên; gia đình đang có khó khăn đặc biệt được Chủ tịch UBND cấp xã nơi người đó cư trú xác nhận; phải tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc thi tốt nghiệp trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được cơ sở giáo dục nơi người đó học tập xác nhận…

Pa-nô tuyên truyền phòng, chống MT.

THỰC TIỄN TẠI TỈNH BẠC LIÊU

Theo thống kê của ngành chức năng, số người nghiện MT đang có hồ sơ quản lý trên địa bàn tỉnh hiện là hơn 1.200 người. Trong khi đó, trong năm 2021, Cơ sở cai nghiện MT tỉnh chỉ tiếp nhận, quản lý, cai nghiện cho 529 học viên (78 học viên tự nguyện, 451 học viên bắt buộc). Từ đó cho thấy, địa bàn tỉnh còn rất nhiều người nghiện MT ở ngoài cộng đồng.     

Qua theo dõi của Sở LĐ-TB&XH cho thấy, nghiện MT là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến phát sinh tội phạm hình sự. Người nghiện MT trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng, đa số trong độ tuổi thanh niên (khoảng 70%) và nam giới chiếm khoảng 90%. Người sử dụng MT chuyển dần từ cần sa, hê-rô-in sang MT tổng hợp, nhất là MT đá (khoảng 85%). Đa số người nghiện MT bị ngộ nhận, cho rằng sử dụng MT đá là không gây nghiện. Chính vì thế, giới trẻ hiện nay thường lôi kéo nhau sử dụng MT đá mà không lường hết được sự độc hại của nó. Từ người nghiện MT dẫn đến hệ lụy gây mất an ninh trật tự, làm gia tăng tội phạm.

Ông Bùi Minh Túy - Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, cho biết nhiều vụ gây mất an ninh trật tự do người nghiện MT gây ra. Phần lớn người nghiện MT thường bất chấp pháp luật, chỉ cần có tiền để sử dụng MT là được. Từ đó, dễ dẫn đến phạm tội trộm cắp, lừa đảo, cướp của, giết người, mua bán, tàng trữ trái phép chất MT… Một số người nghiện MT đá bị ảo giác, hoang tưởng, loạn thần, dẫn đến các hành vi gây rối trật tự công cộng, đánh người gây thương tích, thậm chí xảy ra án mạng. Trong khi đó, công tác cai nghiện MT tại gia đình, cộng đồng chưa được quan tâm đúng mức; hoạt động tư vấn điều trị nghiện MT kết quả còn hạn chế; công tác hỗ trợ, giúp đỡ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng vẫn còn là vấn đề nan giải, khó khăn và phức tạp. Vì vậy, ông Bùi Minh Túy cho rằng, công tác này rất cần sự tham gia tích cực từ nhiều phía mới mang lại thành công. Trong số rất nhiều giải pháp thì việc đưa người nghiện MT từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi vào CSCNBB theo quy định của Pháp lệnh nêu trên sẽ tạo điều kiện cho công tác phòng, chống MT trên địa bàn tỉnh mang lại hiệu quả cao hơn.      

TẤN ĐẠT