Sở Tư pháp: Thực hiện quy chế dân chủ trong giải quyết kết hôn có yếu tố nước ngoài

Những năm qua, ngành Tư pháp tỉnh đã tích cực đưa quy chế dân chủ vào hoạt động của cơ quan, góp phần tạo nên những bước chuyển biến mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực. Năm 2011, Sở Tư pháp đã đẩy mạnh việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, đặc biệt là việc thực hiện quy chế dân chủ trong kết hôn có yếu tố nước ngoài, tạo sự công khai minh bạch, thuận tiện cho tổ chức và công dân, đồng thời đảm bảo đúng tinh thần của Luật Hôn nhân và gia đình.

Trao giấy chứng nhận đăng ký kết hôn với người nước ngoài tại Sở Tư pháp. Ảnh: K.P

Trước tình hình đó, lãnh đạo Sở Tư pháp ban hành Quyết định số 34/QĐ-STP ngày 11/4/2008 về việc thành lập Tổ phỏng vấn kết hôn có yếu tố nước ngoài, gồm: Phòng chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Tư pháp; đại diện các ngành cấp tỉnh như: Hội LHPN, Công an tỉnh. Tổ phỏng vấn sẽ trực tiếp phỏng vấn hai bên nam nữ đến nộp hồ sơ đăng ký kết hôn, ghi chú kết hôn. Qua đó, làm rõ mục đích việc kết hôn phải tự nguyện; khả năng giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ chung và mức độ hiểu biết hoàn cảnh của nhau; kết hôn phải phù hợp với phong tục, tập quán của dân tộc… Đồng thời ngăn chặn kết hôn thông qua con đường môi giới bất hợp pháp; kết hôn giả tạo, lợi dụng việc kết hôn để mua bán phụ nữ, xâm phạm tình dục đối với phụ nữ hoặc vì mục đích trục lợi khác; không tiếp nhận những hồ sơ nộp qua người thứ ba. Đối với trường hợp phụ nữ Bạc Liêu kết hôn với người có độ tuổi chênh lệch quá cao (lớn hơn từ 20 tuổi trở lên), khuyết tật, dị tật, người đàn ông kết hôn lần thứ ba trở lên thì phải được Hội LHPN tỉnh tư vấn cho người phụ nữ trước khi tiến hành phỏng vấn.

Từ khi thực hiện việc phỏng vấn, tình hình phụ nữ đến nộp hồ sơ đăng ký kết hôn, ghi chú kết hôn trên địa bàn tỉnh có chiều hướng giảm rõ rệt, không còn mang tính phong trào ồ ạt như những năm trước đây. Từ đó, áp lực giải quyết hồ sơ xin cho phỏng vấn đậu, giải quyết hồ sơ nhanh trước thời gian quy định, xin giảm bớt thời gian hẹn phỏng vấn lần sau không còn nữa. Bởi việc phỏng vấn và có đạt được hay không là do cả hội đồng quyết định, không phải cá nhân. Năm 2011, Sở Tư pháp tiếp nhận 140 hồ sơ, giảm 26 hồ sơ so với năm 2010, chiếm tỷ lệ 15,66%. Trong đó, hồ sơ đăng ký kết hôn và ghi chú kết hôn với người Hàn Quốc, Đài Loan là 42 hồ sơ, chiếm tỷ lệ 30%.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện quy chế dân chủ trong đăng ký kết hôn với người nước ngoài cũng còn một số khó khăn cần tháo gỡ. Bởi, hiện nay, các quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài chưa mang tính ràng buộc đối với người nước ngoài kết hôn với phụ nữ Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam kết hôn với người Hàn Quốc, Đài Loan. Ngoài ra, một số cấp ủy, chính quyền địa phương trong tỉnh chưa quan tâm đúng mức đến công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về hôn nhân - gia đình nhằm hạn chế việc kết hôn không lành mạnh, bình thường hóa quan hệ hôn nhân.

Kim Kim