Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Ðất đai

Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15, quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Ðất đai. Nghị quyết áp dụng đối với cơ quan Nhà nước, người sử dụng đất, tổ chức, cá nhân có liên quan.

• Đóng góp hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi
• Nhận diện điểm nghẽn lĩnh vực đất đai, đề xuất giải pháp khắc phục
• Hoàn thành Chiến dịch 90 ngày xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Nghị quyết bổ sung một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích: quốc phòng, an ninh làm cơ sở cai nghiện ma tuý do lực lượng vũ trang nhân dân quản lý; thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế; thu hồi phần đất còn lại đối với các dự án mà nhà đầu tư đã hoàn tất thoả thuận với trên 75% diện tích đất và hơn 75% số người sử dụng đất; tạo quỹ đất để thanh toán dự án theo Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao.

Hội thảo trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ vướng mắc của Luật Ðất đai.

Việc định giá đất phải bảo đảm các nguyên tắc: thị trường; tuân thủ đúng phương pháp, trình tự, thủ tục; trung thực, khách quan, công khai, minh bạch; tính độc lập giữa tổ chức tư vấn xác định giá đất, Hội đồng thẩm định bảng giá đất, thẩm định hệ số điều chỉnh giá đất và cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định giá đất; hài hoà lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Bảng giá đất là một trong các căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất; xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất; tính thuế, phí, lệ phí liên quan đến việc sử dụng đất; tính tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước theo quy định của pháp luật; thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với Nhà nước; bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Nghị quyết cũng bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Ðặc biệt, quy định rõ điều kiện thu hồi đất phải hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Trường hợp bồi thường bằng đất ở tại chỗ mà giá đất chưa có trong bảng giá đất, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào giá đất tại vị trí tương tự để quyết định. Ngoài ra, quy định chi tiết về việc bồi thường thiệt hại về tài sản khi Nhà nước thu hồi đất.

Người sử dụng đất nông nghiệp rất quan tâm đến các cơ chế, chính sách về đất đai.

Nghị quyết cũng cho phép điều chỉnh thời hạn sử dụng đất cho nhà đầu tư mới, thay thế cho nhà đầu tư đã giải thể, phá sản. Nhà đầu tư mới phải nộp bổ sung tiền thuê đất theo quy định. Ngoài ra, quy định các trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất.

Nghị quyết quy định chi tiết về quyền, chế độ sử dụng đất, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận, tách thửa đất, hợp thửa đất và hệ thống thông tin về đất đai. Các quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất và sự minh bạch trong quản lý đất đai.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, trừ trường hợp quy định tại điểm b, khoản 3, Ðiều 12 của nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 11/12/2025.

Kim Tuấn