Thí điểm nhất thể hóa: Cần có sự phân định rõ vai trò người đứng đầu

Ban Thường vụ Huyện ủy Vĩnh Lợi vừa tổ chức tổng kết việc thực hiện thí điểm nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND xã. Theo đánh giá chung, hiệu quả của việc thí điểm chủ trương này là tổ chức bộ máy tinh gọn hơn, đoàn kết nội bộ được duy trì tốt, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu được phát huy. Tuy nhiên, sau thời gian thực hiện đã bộc lộ những bất cập đáng quan tâm…

Các đại biểu tại hội nghị tổng kết công tác Đảng năm 2015 và tổng kết thực hiện thí điểm nhất thể hóa bí thư cấp ủy kiêm chủ tịch UBND xã ở huyện Vĩnh Lợi. Ảnh: M.Đ

Đổi mới phong cách lãnh đạo

Năm 2009, Hưng Hội của Vĩnh Lợi là một trong ba xã được Tỉnh ủy chọn là chỉ đạo điểm thực hiện chủ trương nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy kiêm chủ tịch UBND xã. Đến năm 2014, thêm xã Long Thạnh áp dụng mô hình nhất thể hóa trong lộ trình được Huyện ủy xây dựng thực hiện chủ trương này. Trong bước chọn cán bộ để giữ hai vai trò, Huyện ủy Vĩnh Lợi đã chú trọng chọn những người có trình độ, năng lực, kinh nghiệm công tác, nắm bắt được công việc, sâu sát địa bàn.

Kết quả nổi bật sau 6 năm từ khi thực hiện chủ trương là đã phát huy tốt vai trò người đứng đầu ở cả cấp ủy lẫn UBND xã. Nếu sự lãnh đạo của cấp ủy đã bao quát, toàn diện hơn thì việc thực hiện các nghị quyết, chương trình công tác của cấp ủy cùng cấp và cấp trên cũng được chính quyền tiến hành nhanh hơn, giảm bớt được các khâu trung gian. Phong cách lãnh đạo, phương pháp làm việc của người đứng đầu được đổi mới theo hướng quyết đoán, năng động, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Quy trình từ xây dựng chủ trương, nghị quyết đến lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện được nhanh hơn. Cũng từ khi thực hiện chủ trương này, công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy đối với chính quyền trong việc triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết được tăng cường hơn. Ban thường vụ và thường trực cấp ủy nắm sát tình hình hoạt động của hệ thống chính trị trong thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh.

Khó điều hòa công việc

Về cơ bản, việc thực hiện chủ trương nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy kiêm chủ tịch UBND xã vẫn đảm bảo sự phân định giữa vai trò của lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và điều hành của chính quyền. Tuy nhiên, trong thực tế lại rất khó phân biệt, điều hòa công việc đảng - chính quyền. Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo khó phân định vai trò người đứng đầu cấp ủy giải quyết công việc theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách với vai trò người đứng đầu chính quyền thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, từ đó dễ dẫn đến độc đoán, chuyên quyền. Do khối lượng công việc của đồng chí bí thư kiêm chủ tịch UBND xã là rất nhiều trong khi vai trò tham mưu, giúp việc của các ban ngành, đoàn thể vẫn còn hạn chế, từ đó làm ảnh hưởng đến kết quả lãnh đạo, chỉ đạo. Mất nhiều thời gian để tham gia các cuộc họp, hội nghị từ phía cơ quan Đảng đến bên chính quyền, đồng chí lãnh đạo cũng không còn thời gian để nghiên cứu chủ trương, giải pháp cũng như kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện; giải quyết thủ tục hành chính còn chậm… Chính vì vậy mà kết quả đạt được không cao hơn so với các đơn vị khác.

Từ kết quả thực tiễn sau 6 năm, Ban Thường vụ Huyện ủy Vĩnh Lợi đã có đề xuất với tỉnh không tiếp tục thực hiện mô hình nhất thể hóa bí thư kiêm chủ tịch UBND. Nếu vẫn tiếp tục thì cần phải ban hành các quy định, quy chế để xác định rõ hơn mối quan hệ giữa vai trò lãnh đạo của cấp ủy với vai trò quản lý, điều hành của chính quyền; giữa nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách trong cấp ủy với thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật trong chính quyền. Với cán bộ được chọn giữ hai vai trò, cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, năng lực lãnh đạo, điều hành; đồng thời có chính sách đãi ngộ hợp lý, tạo động lực khuyến khích cán bộ.

Thanh Lâm