Trị tham nhũng “vặt” để dân tin

Tham nhũng “vặt” - một thực trạng đang có mặt ở bộ máy chính quyền các cấp, từ những việc tưởng chừng rất đơn giản. Bài toán chống tham nhũng “vặt” cần phải được thực hiện một cách triệt để, hiệu quả hơn, bởi nếu để tham nhũng “vặt” tồn tại thì hệ quả không chỉ hủy hoại đạo đức truyền thống mà nguy hiểm hơn là làm mất lòng tin của người dân vào những giá trị xã hội, vào chính quyền. Dần dà thói quen này sẽ là tác nhân hủy hoại chính cán bộ của ta, làm méo mó hình ảnh đất nước ta trước bao nhiêu nỗ lực của Đảng, Nhà nước.

Bài 2: Hệ lụy của tham nhũng “vặt”

>>Bài 1: Nhận diện tham nhũng “vặt”

Một trong những quan điểm sai lầm nhất khi cho rằng, tham nhũng “vặt” thì hậu quả cũng ít nghiêm trọng. Thực tế không phải như vậy. Khái niệm tham nhũng “vặt” chủ yếu chỉ tính chất của hành vi (diễn ra một cách phổ biến trong đời sống nhưng các khoản hối lộ thường có giá trị nhỏ hơn so với tham nhũng lớn) chứ không hàm ý về hậu quả của nó. Trong thực tế, tham nhũng “vặt” mới là vấn nạn mà hiện nay, chính quyền từ Trung ương đến các địa phương đau đầu nhất. Bởi nó sống ký sinh, lươn lẹo, khôn ngoan nên rất khó phát hiện.

...............................................................................................................................................................................................................................

Đánh giá công tác quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu - Phạm Văn Thiều cho rằng việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thủ tục hành chính, đặc biệt là cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân hiện nay còn nhiêu khê. “Nói trên văn bản, trên nghị trường thì cán bộ chúng ta nói rất tốt nhưng đi vào thực tiễn cuộc sống thì lại khác. Như nghe phản ánh làm thủ tục đất đai phải có “cái gì đó” thì mới làm nhanh. Thậm chí qua “cò”, không biết đã qua có hay không việc chi tiền cho cán bộ một cửa, trung tâm hành chính công thì mới làm nhanh được”.

Đồng chí Phạm Văn Thiều - Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu phát biểu tổng kết thực hiện Nghị quyết 19 và tổng kết thi hành Luật Đất đai. Ảnh: K.P

...............................................................................................................................................................................................................................

Làm xấu hình ảnh cán bộ, công chức

Ông Nguyễn Hiền Lương - Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh Bạc Liêu cho rằng, biểu hiện của tham nhũng “vặt” bây giờ rất là tinh vi. Không phải là kiểu nạt nộ người dân khi đến làm thủ tục hành chính ở các phòng một cửa như lúc trước mà đã biến thể đi rồi. Cũng vui vẻ, cũng chào hỏi lịch sự, cũng ăn mặc đẹp đẽ, cũng niềm nở tiếp đón. Nhưng, đi vô giải quyết công việc thì đủ chỗ vướng, nhất là mấy cái hồ sơ đất đai. Dân đi làm thì vậy, còn “cò” làm thì xong tuốt luốt. Biết bị hoạch họe, kiếm chác đó nhưng biểu hiện ra bên ngoài đâu có gì sai thì sao mà khiếu nại được. Hơn nữa, người dân đâu phải ai cũng đủ trình độ để phân biệt cái nào là vướng thật, cái nào là kiếm chuyện, rồi thời gian đâu mà khiếu nại, rồi chờ giải quyết…

Chủ tịch Hội Người cao tuổi cũng chỉ ra không ít hiện tượng, mà thông qua Hội các cụ đã phản ánh, như tình trạng các xe tải vận chuyển mua bán đất hàng mấy năm trời, người dân bức xúc, đơn thư, phản ánh gửi đến chính quyền cơ sở như “gió vào nhà trống”. Mãi đến khi có ý kiến của Hội gửi trực tiếp đến UBND tỉnh, Tỉnh ủy thì sự việc mới được giải quyết nhanh chóng. Vậy biểu hiện “ngó lơ” đó ở cơ sở, có phải chỉ đơn giản là vô trách nhiệm, hay bên trong đó còn có gì khác?

Rõ ràng tình trạng tham nhũng “vặt” đã làm xấu hình ảnh của những “công bộc” của dân, đồng thời tạo tiền lệ xấu và dần khiến cán bộ, công chức giảm động lực để đấu tranh với tham nhũng. Bởi khi cán bộ quen dần với hành vi tham nhũng “vặt”, lâu ngày họ sẽ cho rằng đó là chuyện bình thường và tìm mọi cách để thu lợi từ hành vi sai trái này. Họ cũng quên luôn bài học cơ bản mà Bác Hồ đã dạy cán bộ, công chức “Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh”.

Xói mòn lòng tin của dân

Khi tình trạng tham nhũng “vặt” hoành hành trong việc cung cấp dịch vụ công thì cũng sẽ làm xói mòn niềm tin của người dân vào thể chế chính trị cũng như tính chính danh của bộ máy nhà nước. Cũng tức là có tác động rất nguy hại đến niềm tin của người dân vào Đảng và Nhà nước. Dễ thấy nhất là tham nhũng “vặt” có tác động lớn và trực tiếp đến người dân, đặc biệt là người nghèo, do tham nhũng “vặt” thường gắn liền với việc cung cấp các dịch vụ công phổ biến cho cuộc sống hàng ngày của người dân, như giáo dục, y tế, thủ tục hành chính…. Vì thế, việc phải trả tiền “bôi trơn” để tiếp cận với những dịch vụ này sẽ tác động trực tiếp và đáng kể đến chất lượng cuộc sống của mọi người, đặc biệt là những người ở tầng lớp bình dân.

Kế đến là tham nhũng “vặt” tác động tiêu cực đến hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp. Dù những khoản hối lộ nhỏ không đáng kể nhưng nếu có tính chất thường xuyên, lặp đi lặp lại thì không chỉ làm doanh nghiệp ngán ngẩm, giảm lòng tin khiến doanh nghiệp không muốn lựa chọn những địa phương có chi phí phát sinh kiểu này để đầu tư lâu dài. Tham nhũng vặt tạo ra những rủi ro về mặt thủ tục pháp lý (làm chậm hoặc sai lệch các quy trình, thủ tục hành chính), làm nản lòng các nhà đầu tư, phá hoại môi trường kinh doanh. Từ đó, những hành vi tham nhũng tưởng chừng như rất nhỏ nhặt lại làm xói mòn môi trường pháp lý và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước mà việc giảm hạng liên tục của Bạc Liêu trên bảng xếp hạng chỉ số PCI (chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh), PAPI (chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh) trong những năm qua là một minh chứng đau lòng.

……………………………………………………………………………………………………………............................................................................

Tình trạng “trên nóng dưới lạnh”

Tại rất nhiều phiên họp của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, người đứng đầu Đảng ta luôn chỉ đạo các cơ quan chức năng phải quyết liệt trong xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc, kiên quyết loại khỏi bộ máy của Đảng và Nhà nước (nhất là trong cơ quan phòng, chống tham nhũng) những cán bộ hư hỏng, tham nhũng. Trung ương rất quyết liệt, ở địa phương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh cũng rất sâu sát và quyết tâm cao trong trận chiến chống tham nhũng, xác định đây là mặt trận lâu dài, khó khăn nhưng không thể buông lỏng. Thế nhưng, ở cơ sở, không phải cấp nào, ngành nào, lãnh đạo nào cũng thông suốt.

Bên lề diễn đàn trực tuyến Đối thoại phát triển địa phương năm 2021 “Thực thi mục tiêu phát triển trong trạng thái bình thường mới”, liên quan đến vấn đề chuyển đổi số mà hiện tại Bạc Liêu vẫn chưa thực hiện được, đồng chí Cao Xuân Thu Vân - Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã đề nghị Sở VH-TT-TT&DL (đơn vị được giao chủ công) phải xác định rõ, báo cáo chính xác sở, ngành nào chưa làm tới nơi tới chốn, nguyên nhân để xử lý. Bởi trên thực tế ở Bạc Liêu, hiện tại vấn đề chuyển đổi số vẫn chưa đến đâu là đâu. Với mục tiêu đưa toàn bộ các dịch vụ công lên cổng trực tuyến thì vấn đề của Bạc Liêu cho đến thời điểm hiện tại vẫn là chưa có sự đồng thuận của không ít sở, ngành. Một số đơn vị vẫn kêu khó khi có quá nhiều thủ tục nên vẫn chưa hoàn thành theo yêu cầu của tỉnh để thực hiện chuyển đổi số. Vẫn là tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” và những lĩnh vực đang kêu khó lại rơi vào những lĩnh vực mà người dân ngao ngán, than phiền trong các thủ tục hành chính công nhất hiện nay.

……………………………………………………………………………………………………………............................................................................

Kim Phượng