Thứ hai, 16-11-26 10:11:59
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tục thờ Môn thần của người Hoa

Báo Cà Mau Trong tín ngưỡng dân gian của cộng đồng người Hoa tại Cà Mau, tục thờ Môn thần là nét văn hoá đặc sắc, gắn liền với quan niệm về sự an cư, bảo hộ và trấn áp tà khí.

Từ vị thần canh cửa trong truyền thuyết đến các tranh thờ, tượng sư tử đá hiện diện ở miếu, hội quán và nhiều gia đình, Môn thần đã trở thành biểu tượng của bình an và ước vọng hướng thiện.

Hình ảnh hai vị Môn thần theo truyền thuyến dân gian.

Tục thờ Môn thần có lịch sử lâu đời trong văn hoá người Hoa. Ban đầu, Môn thần chưa có hình dạng cụ thể, về sau mới xuất hiện qua hình tượng đầu thú trấn cửa do Lỗ Ban sáng chế thời Xuân Thu, rồi đến phù điêu Đông Hán. Truyền thuyết kể về hai thần tướng Thần Đồ - Uất Lũy, những nhân thần có quyền năng trị tà, được xem là Môn thần sớm nhất. Đến các triều đại Tuỳ - Đường, hình tượng hai võ tướng Tần Thúc Bảo và Uất Trì Cung trở nên phổ biến và được xem là chuẩn mực cho tranh thờ Môn thần.

Môn thần trên cánh cửa ở Miếu thờ Bà Thiên Hậu.

Tại Cà Mau, tục thờ Môn thần hiện diện rõ nét trong các hội quán, miếu của người Hoa như miếu Bà Thiên Hậu, miếu Ông Bổn, cùng một số miếu của người Kinh như Thần Minh Miếu (phường An Xuyên). Trong các thiết chế tín ngưỡng, Môn thần thường được thể hiện qua tượng sư tử đá đặt hai bên cổng, biểu tượng cân bằng âm dương, mang ý nghĩa trấn giữ và bảo hộ. Trong nhiều gia đình người Hoa, đặc biệt các dòng Quảng Đông và Triều Châu, tranh thờ Môn thần với hình tượng hai vị võ tướng vẫn được dán trên cửa chính.

Chùa bà Thiên Hậu Sông Đốc là một trong những nơi có tục thờ Môn thần.

Ngày nay, việc thờ cúng Môn thần không còn quy mô như trước, chủ yếu duy trì dưới hình thức thắp nhang trước cửa, cúng vào các ngày mùng 2, 16 âm lịch. Lễ vật thường gồm hoa quả, trà rượu, nhang đèn, thể hiện sự thành tâm cầu an.

Tục thờ Môn thần hàm chứa nhiều giá trị văn hoá phương Đông: từ quan niệm nhân hình hoá thần linh, tư tưởng đề cao hoà hợp, cho đến niềm tin thiện thắng ác và khát vọng bình yên trong cộng đồng. Trong môi trường đa văn hoá như Cà Mau, tín ngưỡng này góp phần tạo nên bản sắc riêng của không gian kiến trúc người Hoa, đồng thời là chất liệu quan trọng cho nghiên cứu lịch sử, văn hoá và giáo dục truyền thống.

Hình ảnh hai vị Môn thần trên cánh cửa miếu Thần Minh, phường An Xuyên.

Dù đã giản lược qua thời gian, sự hiện diện của tượng sư tử đá, tranh thờ Môn thần và tập quán cúng bái vẫn cho thấy tín ngưỡng này chưa bị mai một. Tục thờ Môn thần không chỉ làm phong phú đời sống tâm linh của cộng đồng người Hoa mà còn có tiềm năng trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hoá - tín ngưỡng tại Cà Mau.

Nơi thắp hương Môn thần tại cửa miếu thờ.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị tục thờ Môn thần là cần thiết nhằm gìn giữ bản sắc văn hoá cộng đồng người Hoa, góp phần làm giàu thêm cho bức tranh văn hoá đa dạng của Cà Mau và vùng đất Nam Bộ.

Đăng Minh

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.