Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Xuất bản (sửa đổi)

Chiều 17/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 11 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), UBTVQH cho ý kiến về một số vấn đề quan trọng, ý kiến còn khác nhau của dự án Luật Xuất bản (sửa đổi).

Dự thảo luật gồm 6 chương với 59 điều quy định về tổ chức và hoạt động xuất bản; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản.

Theo báo cáo giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Xuất bản (sửa đổi) của UBTVQH, về hoạt động xuất bản điện tử, báo cáo nêu rõ có ý kiến đề nghị cần có một chương riêng để điều chỉnh hoạt động xuất bản điện tử.

UBTVQH cho rằng, xuất bản điện tử đã xuất hiện và đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới cũng như trong nước. Đây là một hình thái mới của hoạt động xuất bản, còn có nhiều thay đổi khó dự báo trước trong thời gian tới. Vì kinh nghiệm của Việt Nam về vấn đề này còn hạn chế nên Luật Xuất bản (sửa đổi) lần này chỉ quy định mang tính nguyên tắc về phương thức xuất bản này và dẫn chiếu các quy định của pháp luật có liên quan, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong việc quản lý hoạt động xuất bản điện tử trong bối cảnh công nghệ thông tin và truyền thông phát triển rất nhanh.

Ảnh minh họa. (Nguồn: giaoduc.net)

Thảo luận về nội dung này, Chủ nhiệm văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc tỏ ra băn khoăn về việc sẽ xử lý như thế nào để kiểm soát các ấn phẩm điện tử, xuất bản điện tử, khi nhiều tác phẩm không xin được để xuất bản phẩm bằng sách thì tìm cách chuyển sang xuất bản quan điện tử?

Đề cập đến vấn đề liên kiết xuất bản, một số ý kiến đề nghị Dự thảo Luật cần bổ sung thêm các quy định cụ thể về điều kiện hoạt động, quyền hạn, trách nhiệm, cơ cấu tổ chức nhân sự cũng như quy trình tổ chức và biên tập bản thảo của cơ sở liên kết xuất bản.

UBTVQH nhận thấy, theo quy định của Luật Xuất bản hiện hành, khâu biên tập chủ yếu vẫn thuộc trách nhiệm của nhà xuất bản. Nhưng trên thực tế, đối tác liên kết lại thực hiện hầu như toàn bộ khâu này, từ tổ chức đến biên tập bản thảo, nhà xuất bản chỉ quyết định xuất bản, mà thường là thiếu sự thẩm định nghiêm túc. Trong khi đó, Luật quy định trách nhiệm của đối tác liên kết chưa cụ thể và khó phân định khi xử lý vi phạm.

Nhằm mở rộng sự tham gia và tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản, UBTVQH cho rằng, cùng với việc chấn chỉnh và tiếp tục phát triển các hình thức liên kết xuất bản như hiện nay cần công nhận để quản lý chặt chẽ một hình thức liên kết xuất bản mới (mà trên thực tế đã hình thành một cách tự phát), trong đó đối tác liên kết được thực hiện một số công đoạn ban đầu của khâu biên tập (biên tập sơ bộ) bản thảo và do đó phải cùng với nhà xuất bản chịu trách nhiệm trước pháp luật và xã hội về nội dung cũng như chất lượng xuất bản phẩm, còn nhà xuất bản đảm nhận trách nhiệm biên tập hoàn chỉnh, thẩm định nội dung văn hoá, tư tưởng và quyết định xuất bản xuất bản phẩm. Theo tinh thần đó, cơ sở liên kết xuất bản phải có đủ năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và chịu trách nhiệm pháp lý về hoạt động liên kết của mình.

Vì vậy, Dự thảo Luật lần này đã bổ sung quy định về điều kiện, đối tượng, hình thức thực hiện liên kết, trách nhiệm của tổng giám đốc (giám đốc), tổng biên tập nhà xuất bản, trách nhiệm của đối tác liên kết trong liên kết xuất bản; quy định đối tác liên kết có thể được thực hiện khâu biên tập sơ bộ bản thảo khi đủ các điều kiện và năng lực biên tập; trong trường hợp này nhà xuất bản chịu trách nhiệm biên tập hoàn chỉnh bản thảo, thẩm định nội dung văn hoá, tư tưởng và quyết định xuất bản. Đồng thời, đối với những xuất bản phẩm có nội dung về lý luận chính trị, lịch sử, tôn giáo, chủ quyền quốc gia, hồi ký thì nhà xuất bản không được liên kết mà phải trực tiếp thực hiện toàn bộ khâu biên tập bản thảo để bảo đảm về nội dung chính trị, tư tưởng.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị, trong lĩnh vực xuất bản còn có nhiều sản phẩm xuất bản sai sót về nội dung, trình bày, do đó cần quan tâm đến hình thức xử lý khi thu hồi các xuất bản phẩm này. Đồng thời, đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan tiến hành thẩm tra cần tiếp tục rà soát dự thảo Luật lại để không xảy ra sơ hở trong quy trình xuất bản trước khi chính thức trình Dự án để Quốc hội xem xét thông qua.

Nguồn: ĐCSVNOL