Phát triển OCOP gắn với du lịch

Không chỉ nâng giá trị cho nông sản, sản phẩm OCOP đang trở thành một phần trong hệ sinh thái du lịch Cà Mau. Gắn sản phẩm với trải nghiệm, văn hoá và liên kết vùng là hướng đi nhằm mở rộng thị trường, nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.

• OCOP kết nối thị trường, kích cầu du lịch
• Phiên chợ OCOP Cà Mau tinh hoa Đất Mũi
• Khảo sát, chuẩn bị mở điểm giới thiệu sản phẩm OCOP Ninh Bình tại Cà Mau
• Phiên livestream OCOP ngày 17/9/2026
• Phiên livestream OCOP ngày 24/9/2026

Đưa sản phẩm vào trải nghiệm

Cà Mau có lợi thế về rừng, biển, hệ sinh thái ngập mặn, ngập ngọt cùng đời sống văn hoá gắn với môi trường tự nhiên. Từ những lợi thế đó, nhiều sản vật được chế biến, nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu OCOP như: mật ong rừng tràm, ba khía muối, cua sinh thái, bánh phồng tôm, khô cá bổi, cá kèo... Các sản phẩm này không chỉ bán mà còn có thể trở thành một phần của trải nghiệm du lịch.

Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, tại các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, trải nghiệm của du khách có thể bắt đầu từ chính hoạt động sản xuất của người dân như: ăn ong, đặt lọp, soi ba khía.

Từ thu hoạch đến chế biến, thưởng thức, mỗi công đoạn đều có thể tạo nên giá trị sản phẩm. Khi du khách tự tay thu hoạch, chế biến và thưởng thức sản vật, giá trị kinh tế của sản phẩm được cộng thêm giá trị trải nghiệm và văn hoá.

PGS.TS Ngô Thị Thu Trang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học, Xã hội và Nhân văn, được giới thiệu về những sản phẩm OCOP của Cà Mau. (Ảnh chụp tại Hội nghị tổng kết Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch Thành phố Hồ Chí Minh và đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2020-2025).

Theo ông Thanh, đây là cách để OCOP trở thành cầu nối đưa du khách đến gần hơn với đời sống địa phương, đồng thời giúp Cà Mau đa dạng hoá sản phẩm du lịch. Cùng một sản phẩm nhưng câu chuyện về vùng nguyên liệu, phương thức sản xuất và văn hoá cộng đồng từng nơi sẽ tạo nên những trải nghiệm khác nhau.

PGS.TS Ngô Thị Thu Trang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học, Xã hội và Nhân văn, USSH-VNU.HCM, cho rằng Cà Mau có nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng nhưng cần tiếp tục quan tâm đến việc hình thành, chuẩn hoá các sản phẩm thuộc nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng và điểm du lịch.

“Tỉnh có thể rà soát hệ thống điểm du lịch hiện có, đối chiếu với bộ tiêu chí OCOP để xác định mức độ đáp ứng, từ đó hỗ trợ chuẩn hoá dịch vụ, nâng chất sản phẩm và xây dựng điểm đến đủ sức cạnh tranh.

Khi các điểm du lịch được chuẩn hoá, sản phẩm OCOP cần được đưa vào hệ thống điểm bán, điểm giới thiệu và trải nghiệm. Qua đó, điểm du lịch vừa là nơi tham quan, vừa là không gian quảng bá, tiêu thụ sản phẩm địa phương. 

Đất Mũi - không gian để phát triển du lịch

Trong định hướng phát triển du lịch của Cà Mau giai đoạn 2026-2030, Làng Văn hoá - Du lịch Ðất Mũi được xác định là một trong những mô hình trọng điểm. Tỉnh định hướng phát triển nơi đây thành sản phẩm OCOP tiêu biểu, phấn đấu đạt từ 4 sao trở lên.

Lợi thế của Ðất Mũi là có thể được xây dựng sản phẩm du lịch từ chính đời sống của cộng đồng. Các hoạt động khai thác sản vật rừng ngập mặn, nghề làm cá khô, tôm khô, nước mắm cùng văn hoá ẩm thực, phong tục, tập quán của người dân đều có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch.

Ðồng chí Kiều Minh Tiếng, Bí thư Ðảng uỷ xã Ðất Mũi, cho biết, địa phương đang phối hợp với các đơn vị chức năng quy hoạch, khai thác và phát triển những ngành nghề nông thôn tiêu biểu gắn với du lịch sinh thái. Mục tiêu là để du khách không chỉ đến Ðất Mũi mà có thể sống trong không gian văn hoá, chứng kiến và tham gia vào quá trình lao động, sản xuất của người dân.

Ðể làm được điều đó, chất lượng nguồn nhân lực cộng đồng là yếu tố quan trọng. PGS.TS Ngô Thị Thu Trang cho rằng người dân địa phương cần được đào tạo nghiệp vụ du lịch, kỹ năng hướng dẫn và giao tiếp để có thể trực tiếp giới thiệu sản phẩm và văn hoá địa phương. Các cuộc thi khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và các chương trình hỗ trợ thanh niên tạo thêm những ý tưởng mới, làm phong phú sản phẩm nhưng vẫn giữ được giá trị bản địa.

Liên kết để mở rộng thị trường

Nếu OCOP tạo ra sản phẩm thì liên kết vùng giúp mở rộng không gian thị trường. Ðây là yêu cầu quan trọng trong quá trình nâng chất du lịch và sản phẩm địa phương để phát triển du lịch địa phương.

PGS.TS Ngô Thị Thu Trang khẳng định: “Việc phát triển OCOP cần đặt trong mối quan hệ giao lưu, kết nối giữa các địa phương. Sản phẩm của Cà Mau không chỉ phục vụ du khách tại Cà Mau mà còn cần được đưa vào các chuỗi du lịch, điểm bán hàng và sự kiện xúc tiến thương mại ở các tỉnh, thành trong vùng và cả nước. Ngược lại, các sản phẩm đặc trưng của những địa phương khác cũng có thể hiện diện tại Cà Mau. Sự trao đổi này giúp mở rộng thị trường, tạo thêm lựa chọn cho du khách và hình thành chuỗi sản phẩm có tính bổ trợ thay vì cạnh tranh bằng những sản phẩm tương đồng”.

Các bạn trẻ học hỏi, tìm cách nâng giá trị OCOP gắn với du lịch trong thời đại số.

Cùng liên kết, Cà Mau định hướng nâng chất sản phẩm OCOP theo hướng đặc trưng, đa giá trị, thân thiện môi trường; gắn với vùng nguyên liệu ổn định, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử cho biết tỉnh phấn đấu có ít nhất một điểm du lịch nông thôn được công nhận là sản phẩm OCOP du lịch; tối thiểu 50% cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nông thôn đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch. Ðồng thời, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề, du lịch xanh và các mô hình gắn với bảo tồn thiên nhiên.

“Việc đưa sản phẩm OCOP vào khu, điểm du lịch, khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại và các nền tảng thương mại điện tử cũng được chú trọng nhằm mở thêm kênh tiêu thụ. Qua đó, từng bước hình thành các sản phẩm quà tặng, quà biếu mang dấu ấn Cà Mau”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh.

Giá trị của OCOP không chỉ nằm ở một sản phẩm được công nhận mà còn ở khả năng tạo sinh kế, quảng bá vùng đất và mở rộng thị trường. Khi mỗi sản phẩm gắn với câu chuyện văn hoá, điểm du lịch trở thành mắt xích kết nối, Cà Mau có thêm cơ hội tạo dựng chuỗi giá trị du lịch đặc trưng, đồng thời tăng cường kết nối với các địa phương trong vùng ÐBSCL.

Lam Khánh