Truyền hình
Công ty Ants Media vừa phối hợp với Nhà văn Phan Trung Nghĩa, Chi hội phó Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Cà Mau, thực hiện dự án phim tài liệu nghệ thuật chính luận “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá”. Phim có độ dài 6 tập, dựa trên ý tưởng từ quyển sách “Một trang đời mở ra” của nhà văn Phan Trung Nghĩa. Và chính tác giả giữ vai trò biên kịch và điều hành sản xuất của phim.
- Phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể
- Phong phú di sản văn hoá
- Quan tâm hơn công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hoá
- Văn hóa là sức mạnh mềm, là 'năng lượng gốc' vô tận của dân tộc Việt Nam
Nhân sự kiện này, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Cà Mau có cuộc trao đổi với Nhà văn Phan Trung Nghĩa.
Nhà văn Phan Trung Nghĩa chụp ảnh cùng phóng viên thực hiện.
- Dự án phim tài liệu nghệ thuật chính luận “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá” dựa trên ý tưởng từ quyển sách “Một trang đời mở ra” của ông, ông có thể chia sẻ về kết cấu, nội dung của phim?
Nhà văn Phan Trung Nghĩa: Sách “Một trang đời mở ra” của tôi là bút ký văn học, có độ dài hơn 400 trang, nói về những đặc điểm văn hoá Bạc Liêu. Phim “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá” dựa theo ý tưởng sách của tôi chứ không phải nguyên bản, điểm giống nhau chính là các giá trị văn hoá Bạc Liêu và sức mạnh được khơi dậy từ các giá trị ấy như thế nào.
Sách ra đời vào thời điểm Bạc Liêu là tỉnh cũ, còn nay là tỉnh Cà Mau mới. Thế nên, chúng tôi tạm phân thành 6 tập phim như sau: 3 tập đầu nói về lịch sử khẩn hoang, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của quân và dân Bạc Liêu dưới sự lãnh đạo của Đảng và thời kỳ xây dựng sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Qua dòng đời ấy, chúng tôi cố gắng nhận diện, bóc tách những giá trị văn hoá đã từng ấp ủ, sưởi ấm tâm hồn, nhân cách con người Bạc Liêu, làm nên bản sắc Bạc Liêu.
Phim tài liệu nghệ thuật chính luận “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá” dựa trên ý tưởng từ quyển sách “Một trang đời mở ra” của nhà văn Phan Trung Nghĩa.
Hai tập tiếp theo nói về giai đoạn 2010-2015 khi tỉnh cũ Bạc Liêu đã “nhìn thấy” và đẩy mạnh phát triển văn hoá, hồi ấy gọi tắt là “Bạc Liêu đi lên từ văn hoá”. Trong mắt của các nhà làm phim, giai đoạn Bạc Liêu đi lên từ văn hoá là giai đoạn cực kỳ thú vị, đó là thực tiễn sinh động của một kinh nghiệm quý như vàng cho phát triển. Văn hoá Bạc Liêu thì đặc sắc nhưng nhiều nơi, nhiều vùng cũng có. Tuy nhiên, biến nó thành sức mạnh mềm, sức mạnh nội sinh, trở thành nguồn lực phát triển thì ít nơi có được.
Tôi nhớ vào thời điểm ấy, sau phát pháo lệnh “Bạc Liêu đi lên từ văn hoá” thì Bạc Liêu thật sự chuyển mình. Các giá trị văn hoá phi vật thể được đào sâu, huy động triệt để, các công trình văn hoá vật thể tiêu biểu mọc lên.... Trong sự phát triển nhiều mặt lúc bấy giờ thì việc thu hút đầu tư của Bạc Liêu nâng lên chưa từng có, Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) từ tốp cuối nhảy lên tốp đầu của cả nước.
Tập phim cuối cùng, chúng tôi sẽ phản ánh sự chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh Cà Mau mới trong việc giữ gìn, phát huy tiềm năng, lợi thế, sức mạnh văn hoá của Bạc Liêu cũ trong không gian và định hướng phát triển của Cà Mau mới. Nếu thuận lợi về kinh phí thì chúng tôi sẽ làm thêm một tập phim nữa, mới nói được đầy đủ sự chuyển giao một cách nhuần nhuyễn, đầy hấp dẫn giữa tỉnh mới Cà Mau và văn hoá Bạc Liêu cũ.
- Được biết, ê kíp làm phim là đội ngũ chuyên nghiệp và tâm huyết với vùng đất Bạc Liêu. Ông có thể chia sẻ về sự kết hợp này?
Nhà văn Phan Trung Nghĩa: Có thể nói, điều vui mừng đầu tiên là phim “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá” được ra đời từ sự gợi ý, giúp đỡ và tham gia thẩm định nội dung của nhiều đồng chí, từ nguyên lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu đến các học giả, nhà nghiên cứu văn hoá, các văn nghệ sĩ, nhà báo trong và ngoài tỉnh. Đây là những con người hết lòng hết dạ với quê hương Bạc Liêu, rất thiết tha với văn hoá Bạc Liêu, là những người đi đầu cùng Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lúc bấy giờ lập nên “triết lý” phát triển “Bạc Liêu đi lên từ văn hoá”.
Những ngày đầu khởi quay của phim tài liệu nghệ thuật chính luận “Bạc Liêu chiều sâu văn hoá”.
Thứ hai là, phim có sự hợp tác của một công ty làm phim thời sự nghệ thuật rất chuyên nghiệp. Thứ ba, phim được thực hiện bởi đạo diễn Võ Đắc Dự, người chuyên làm phim tài liệu nghệ thuật, với nhiều năm kinh nghiệm, tham gia nhiều dự án phim lớn. Và một điều đáng hy vọng nữa, Võ Đắc Dự sinh ra tại Bạc Liêu, mẹ anh là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, anh thấm đẫm văn hoá Bạc Liêu và rất say mê với nó.
Tham gia bộ phim này còn có đội ngũ các nhà quay phim của TP Hồ Chí Minh và địa phương rất giàu kinh nghiệm. Riêng tôi thì tham gia với vai trò biên kịch và điều hành sản xuất, cũng là người chôn nhau cắt rốn ở Bạc Liêu. Chúng tôi đi làm phim giống như đi nhen nhóm thêm ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn đất đai đã từng cất giữ lá nhau cuống rốn của mình.
- Bộ phim đi sâu vào lịch sử đất và người Bạc Liêu, từ văn hoá bản địa và hành trình mở đất của tiền nhân. Vậy theo ông, đâu là những dấu ấn văn hoá đặc trưng nhất của Bạc Liêu mà bộ phim sẽ làm nổi bật?
Nhà văn Phan Trung Nghĩa: Tỉnh Bạc Liêu cũ là vùng đất có lý lịch 300 năm, ngần ấy thời gian lao động, khai phá, xây dựng, sinh tồn, đấu tranh cho độc lập dân tộc, ba dân tộc anh em: Kinh, Khmer, Hoa đã đoàn kết xây dựng nên “hình hài” Bạc Liêu hôm nay, sáng tạo ra nhiều giá trị vật chất và tinh thần. Từ đầu thế kỷ 20, Bạc Liêu đã là một trung tâm kinh tế đô thị tốp 4 của Nam Kỳ lục tỉnh, được báo giới và người bình dân gọi là tỉnh lúa, tỉnh muối. Quá trình ấy, nhiều thứ đã kết tinh thành văn hoá.
Nhắc đến Bạc Liêu, người ta nhớ ngay đến quê hương của bản "Dạ cổ hoài lang" bất hủ của bác Sáu Lầu, cái nôi lớn của Đờn ca tài tử Nam Bộ - Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.Trước khi hợp nhất, tỉnh Bạc Liêu là địa phương có thứ hạng trong đồng bằng sông Cửu Long về các loại hình văn học nghệ thuật, nhất là sâu khấu, nhiếp ảnh, văn học, kiến trúc...
Nhà văn Phan Trung Nghĩa (thứ ba từ trái sang) với nhiều tác phẩm tiêu biểu, xuất sắc được vinh danh.
Bạc Liêu còn có “Công tử Bạc Liêu” với tính cách hào phóng, song rất nhân văn, thương người. Vùng đất này còn là nơi văn hoá tín ngưỡng tâm linh phát triển rất mạnh, là một trong những trung tâm hành hương của cả nước. Biểu thị của văn hoá Bạc Liêu là có đến 55 di tích lịch sử và di sản văn hoá được xếp hạng. Đặc biệt, Bạc Liêu là địa phương duy nhất 2 lần giành chính quyền từ tay giặc mà không cần nổ súng.
Phim sẽ cố gắng nêu bật các loại hình văn hoá nêu trên. Nội dung quan trọng nhất mà phim khai thác là tính cách phóng khoáng, hào hiệp, nghĩa tình, khoan dung của người Bạc Liêu, đó cũng là sức mạnh mềm để làm nguồn lực đưa quê hương phát triển.
- Sau khi dự án hoàn thành, ông kỳ vọng bộ phim sẽ để lại dấu ấn như thế nào trong lòng công chúng, không chỉ riêng người Bạc Liêu mà cả những khán giả khắp cả nước?
Nhà văn Phan Trung Nghĩa: Thật tình những người làm phim chúng tôi cũng không dám mơ mộng nhiều. Chúng tôi làm phim bằng tâm thế của đứa con quê, góp nhặt những nhành cây khô mà nhen nhóm ngọn lửa góp phần sưởi ấm mảnh đất, tình người Cà Mau - Bạc Liêu hôm nay. Cũng như muốn nói lên sự thấu triệt của mình về một chủ trương vô cùng đúng đắn của Đảng ta về văn hoá, theo đó, văn hoá không chỉ là nền tảng tinh thần xã hội, mà còn là sức mạnh nội sinh, động lực phát triển bền vững quê hương, đất nước. Theo tôi, bộ phim còn có ý nghĩa tham khảo đối với các địa phương, nhất là các tỉnh còn hạn chế về tiềm năng kinh tế vẫn có thể phát triển nếu biết phát huy sức mạnh mềm của văn hoá./.
- Xin cảm ơn ông!
Mộng Thường thực hiện
Xem thêm bình luận