Đại biểu Quốc hội đề xuất hoàn thiện pháp luật, thúc đẩy phát triển xanh và bền vững

Sáng 24/10, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI, Tổ thảo luận số 12 tiến hành thảo luận Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

• Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau góp ý 3 dự án luật
• Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau góp ý hoàn thiện pháp luật hình sự
• Đại biểu Quốc hội đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư điện lực, bảo vệ di sản số
• Đại biểu Quốc hội đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách thuế, nâng cao hiệu quả đấu thầu

Các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tập trung phân tích những vấn đề từ thực tiễn địa phương, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật theo hướng khả thi, minh bạch, hài hoà giữa yêu cầu bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Gỡ vướng trong quản lý không gian biển, thúc đẩy kinh tế biển bền vững

Góp ý Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đánh giá dự thảo luật có nhiều điểm mới, nhất là việc mở rộng phạm vi quản lý không gian biển, không gian ngầm dưới đáy biển, đổi mới quy trình lập quy hoạch và nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, mô hình kinh tế biển mới.

Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội phát biểu thảo luận tại tổ.

Từ thực tiễn triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm như tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, Cảng tổng hợp Hòn Khoai, cầu Hòn Khoai và các dự án năng lượng tái tạo, Thiếu tướng Hồ Việt Triều đề nghị hoàn thiện quy định pháp luật để vừa tháo gỡ khó khăn cho phát triển kinh tế biển, vừa bảo đảm yêu cầu bảo tồn hệ sinh thái, quốc phòng, an ninh.

Một trong những vấn đề được đại biểu quan tâm là sự chồng chéo giữa quy hoạch không gian biển với quy hoạch của các ngành, lĩnh vực. Đại biểu đề nghị quy định rõ trình tự, thủ tục và cơ chế tích hợp giữa quy hoạch không gian biển quốc gia với quy hoạch ngành, quy hoạch phát triển kinh tế biển của địa phương. Đồng thời bổ sung tiêu chí giải quyết các trường hợp chồng lấn, xung đột trong sử dụng không gian biển, từ khu vực dưới đáy biển đến mặt nước và không gian phía trên.

Đối với quản lý vùng bờ, đại biểu kiến nghị xây dựng tiêu chí linh hoạt về hành lang bảo vệ bờ biển, khoảng lùi xây dựng, phù hợp với đặc điểm địa chất, tình trạng xói lở, sạt lở hoặc bồi tụ của từng khu vực. Thực tế tại Cà Mau cho thấy, những quy định áp dụng cứng nhắc có thể phát sinh vướng mắc khi triển khai các công trình phục vụ phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế biển, nhất là tại khu vực có yêu cầu bảo tồn thiên nhiên.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ thời hạn, diện tích, quy mô thẩm định và thẩm quyền cấp phép khảo sát các dự án ngoài khơi quy mô lớn, trong đó có điện gió ngoài khơi và các dự án điện khí LNG. Cùng với việc đơn giản hoá thủ tục, cần bổ sung quy định bắt buộc chủ đầu tư lập phương án tháo dỡ công trình biển khi hết thời hạn sử dụng và thực hiện ký quỹ tài chính để bảo đảm kinh phí duy tu, sửa chữa, tháo dỡ. Đây là giải pháp nhằm xác định rõ trách nhiệm của nhà đầu tư, tránh để lại gánh nặng tài chính và môi trường cho Nhà nước trong tương lai.

Từ thực tiễn thi công các công trình biển tại địa phương, đại biểu đặc biệt lưu ý việc hoàn thiện quy định về nhận chìm ở biển. Dự thảo luật cần quy định cụ thể điều kiện, tiêu chí, thẩm quyền và thời hạn giải quyết hồ sơ cấp phép. Đồng thời siết chặt đánh giá tác động môi trường, trách nhiệm bồi thường và chế tài đối với hành vi gây tổn hại hệ sinh thái biển.

Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu tài nguyên, môi trường biển giữa các bộ, ngành và địa phương; đẩy mạnh ứng dụng ảnh vệ tinh, radar, thiết bị quan trắc tự động để giám sát, phát hiện sớm nguy cơ ô nhiễm, sự cố tràn dầu và vi phạm trên biển. Việc phân cấp, phân quyền cần đi đôi với quy trình trực tuyến, cơ chế phối hợp rõ ràng và thời hạn phản hồi cụ thể, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa tạo thuận lợi cho các dự án phát triển kinh tế biển.

Đổi mới cơ chế thu phí xử lý rác, tạo động lực bảo vệ môi trường

Góp ý Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, ông Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tập trung vào cơ chế thu giá dịch vụ xử lý chất thải, chính sách khuyến khích phân loại rác, kiểm soát nước thải y tế và hoàn thiện thị trường tín chỉ carbon.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân đề nghị đổi mới cơ chế thu giá dịch vụ xử lý chất thải, tăng hiệu quả khuyến khích phân loại rác và hoàn thiện các quy định về kiểm soát ô nhiễm, thị trường tín chỉ carbon.

Đối với việc thu giá dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt, đại biểu cho rằng cách tính dựa trên khối lượng hoặc thể tích rác sau khi phát sinh còn những hạn chế. Tại một số địa bàn nông thôn, việc thu phí gặp khó khăn; thậm chí có tình trạng người dân né tránh nghĩa vụ bằng cách vứt rác sang khu vực khác hoặc xuống sông, kênh, rạch, gây ô nhiễm môi trường và làm giảm hiệu quả hoạt động của đơn vị thu gom.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu đổi mới cơ chế thu phí theo hướng tính toán chi phí xử lý môi trường ngay từ khi sản phẩm có nguy cơ phát sinh chất thải được đưa ra thị trường. Chẳng hạn, có thể nghiên cứu cơ chế tích hợp chi phí xử lý rác thải nhựa vào giá bán sản phẩm phù hợp. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần bảo đảm nguồn thu cho hoạt động xử lý chất thải mà còn tạo động lực điều chỉnh hành vi tiêu dùng, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần.

Đối với việc khuyến khích phân loại rác tại nguồn, đại biểu nhận định công tác tuyên truyền sẽ khó duy trì hiệu quả lâu dài nếu hệ thống thu gom và xử lý phía sau chưa được đầu tư đồng bộ. Việc tổ chức nhiều tuyến xe thu gom riêng theo từng loại rác cũng làm tăng chi phí vận hành, tạo áp lực đối với ngân sách địa phương.

Vì vậy, đại biểu đề xuất nghiên cứu cơ chế giá dịch vụ xử lý chất thải phù hợp, bảo đảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp có thể trích một phần nguồn lực nhằm khuyến khích, khen thưởng các hộ gia đình thực hiện phân loại rác đúng quy định. Cơ chế cần được thiết kế công khai, minh bạch, gắn với hiệu quả thực tế và có khả năng duy trì lâu dài.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu góp ý về chính sách bảo vệ môi trường.

Về xử lý nước thải y tế, đại biểu lưu ý nguy cơ từ các nguồn thải chứa mầm bệnh, hoá chất và dược chất nguy hại nếu không được xử lý đạt yêu cầu trước khi xả ra môi trường. Đại biểu kiến nghị hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật, tăng cường thanh tra, kiểm tra và trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở y tế; đồng thời nghiên cứu chính sách hỗ trợ công nghệ, kinh phí để các bệnh viện công lập nâng cấp hệ thống xử lý nước thải.

Một nội dung có ý nghĩa đối với định hướng phát triển xanh của địa phương là thị trường tín chỉ carbon. Đại biểu nhấn mạnh thị trường này cần được vận hành trên cơ sở dữ liệu kiểm kê khí nhà kính chính xác, phương pháp thẩm định và xác nhận giảm phát thải thống nhất, minh bạch; đồng thời quy định rõ quyền sở hữu kết quả giảm phát thải và cơ chế giao dịch tín chỉ carbon.

Với lợi thế về rừng ngập mặn, rừng tràm và các mô hình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp, Cà Mau có tiềm năng tham gia thị trường carbon. Nếu cơ chế được thiết kế phù hợp, nguồn thu từ tín chỉ carbon có thể góp phần hỗ trợ người dân bảo vệ, phát triển rừng, nâng cao sinh kế và thúc đẩy các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.

Linh hoạt xác định khoảng lùi xây dựng bờ biển, định kỳ cập nhật mốc quản lý

Góp ý Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Bình Tân đề nghị phân cấp cho UBND cấp tỉnh có biển chủ động xác định khoảng lùi xây dựng phù hợp với đặc điểm địa chất, động lực sóng và tình trạng xói lở, bồi tụ của từng đoạn bờ biển.

Theo đại biểu, thực tiễn tại Cà Mau cho thấy đường bờ biển biến động phức tạp, có nơi bị xói lở sâu vào đất liền hàng chục mét mỗi năm, nhưng cũng có nơi được phù sa bồi đắp, lấn dần ra phía biển. Nếu áp dụng cứng nhắc các mốc hành lang bảo vệ bờ biển đã xác lập trước đây, trong điều kiện đường bờ thay đổi, có thể phát sinh vướng mắc về đất đai, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời cản trở các dự án phát triển kinh tế biển.

Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị quy định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc định kỳ khoảng 5 năm tổ chức quan trắc, khảo sát, đánh giá lại hiện trạng đường bờ để cập nhật, điều chỉnh mốc khoảng lùi xây dựng cho phù hợp.

Giải pháp này vừa góp phần bảo đảm an toàn bờ biển trước tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu, vừa tạo điều kiện để các địa phương ven biển chủ động thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, du lịch và năng lượng xanh.

Bảo đảm chính sách đầu tư minh bạch, hiệu quả và công bằng

Góp ý Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, bà Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, nâng cao chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội phát biểu tại phiên thảo luận tổ.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị phân định rõ thẩm quyền quyết định chính sách ưu đãi đầu tư, quy định minh bạch điều kiện thụ hưởng và nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp cho các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng việc hoàn thiện chính sách không chỉ dừng ở mở rộng ưu đãi hay đơn giản hoá thủ tục, mà phải bảo đảm tính khả thi, minh bạch và hiệu quả trong phân bổ, sử dụng nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.

Đối với cơ chế quyết định các chính sách ưu đãi vượt trội và thành lập quỹ có sử dụng ngân sách, đại biểu đề nghị rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa Chính phủ, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội. Theo đại biểu, những quy định về trường hợp “vượt thẩm quyền” cần được làm rõ tiêu chí, phạm vi và trình tự xử lý, tránh cách hiểu không thống nhất hoặc phát sinh khoảng trống trong kiểm soát quyền lực, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Về chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt, đại biểu đề nghị quy định rõ điều kiện, thời hạn áp dụng và kết quả đầu ra có thể đo lường. Đồng thời, cần có cơ chế thu hồi ưu đãi, hỗ trợ đối với trường hợp nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết đã đăng ký, chẳng hạn về tỷ lệ nội địa hoá, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.

Đối với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng lợi nhuận chưa chuyển về nước để mở rộng đầu tư tại Việt Nam, đại biểu đề nghị xác định cụ thể tiêu chí thụ hưởng, chú trọng dự án có ứng dụng công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo và đóng góp thiết thực cho chuỗi giá trị trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Đại biểu cũng quan tâm đến chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, đề nghị công khai tiêu chí và có phương pháp đánh giá định lượng, bảo đảm doanh nghiệp được hỗ trợ trên cơ sở khách quan, tránh cơ chế xin - cho.

Đối với cơ chế cho phép Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định hỗ trợ chi phí đào tạo lao động phục vụ dự án đầu tư, đại biểu thống nhất với chủ trương phân cấp nhưng lưu ý nguy cơ gia tăng chênh lệch giữa các địa phương. Những tỉnh có nguồn thu ngân sách lớn sẽ có điều kiện ban hành chính sách hỗ trợ hấp dẫn hơn, trong khi các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách gặp nhiều hạn chế.

Từ đó, đại biểu kiến nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ từ ngân sách Trung ương dành cho các địa phương còn khó khăn, tạo điều kiện để các tỉnh có thêm nguồn lực thu hút đầu tư, phát triển việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Phân loại rác phải đồng bộ từ hộ gia đình đến hệ thống thu gom, xử lý

Tiếp tục góp ý Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, bà Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, tập trung vào ba nhóm vấn đề: phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt; bảo đảm bình đẳng giới trong chính sách môi trường; và mở rộng vai trò giám sát, phản biện xã hội của các tổ chức chính trị – xã hội.

 Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Uỷ viên Uỷ ban Công tác đại biểu của Quốc hội, phát biểu về phân loại rác tại nguồn và bình đẳng giới trong chính sách bảo vệ môi trường.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh đề nghị gắn phân loại rác tại nguồn với hạ tầng thu gom, xử lý đồng bộ; đồng thời bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng thực chất trong các chính sách hỗ trợ chuyển đổi xanh.

Đối với phân loại rác tại nguồn, đại biểu cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ khoảng cách giữa yêu cầu của chính sách và điều kiện triển khai tại cơ sở. Thực tế, nhiều địa phương còn thiếu phương tiện thu gom chuyên dụng, điểm tập kết đạt chuẩn và cơ sở xử lý rác bài bản. Trong khi đó, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ, đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân phân loại rác ngay tại hộ gia đình.

Tuy nhiên, nếu rác đã được phân loại nhưng khi thu gom lại bị đổ chung vào một phương tiện, công sức vận động của cộng đồng sẽ không phát huy được hiệu quả, thậm chí làm giảm niềm tin và sự hưởng ứng của người dân đối với phong trào bảo vệ môi trường.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị quy định việc phân loại rác phải gắn với hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý đồng bộ. Dự thảo luật không nên áp dụng cứng nhắc một mô hình phân loại duy nhất cho tất cả địa phương, mà cần cho phép lựa chọn mô hình hai nhóm hoặc ba nhóm trong giai đoạn chuyển tiếp, căn cứ điều kiện hạ tầng, công nghệ và phương án xử lý thực tế, có lộ trình nâng cấp khi đủ điều kiện.

Đại biểu cũng kiến nghị làm rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương trong đầu tư hạ tầng, bố trí tuyến thu gom riêng, công khai lịch trình và giá dịch vụ; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm của đơn vị thu gom, vận chuyển trong việc duy trì các dòng rác đã phân loại, không trộn lẫn trở lại. Đối với vùng sâu, vùng xa, địa bàn khó khăn và nhóm dân cư yếu thế, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp để bảo đảm chính sách có thể thực hiện trong thực tế.

Về bình đẳng giới, đại biểu cho rằng quy định nguyên tắc bình đẳng giới là cần thiết nhưng chưa đủ nếu các chính sách hỗ trợ vẫn được thiết kế theo cách tiếp cận chung, chưa tính đến những rào cản riêng mà phụ nữ và doanh nghiệp, hợp tác xã do phụ nữ làm chủ gặp phải khi chuyển đổi sang kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Những khó khăn về tài sản thế chấp, khả năng tiếp cận tín dụng, thông tin thị trường, kỹ năng công nghệ và gánh nặng chăm sóc gia đình có thể ảnh hưởng đến cơ hội tham gia của phụ nữ. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng thực chất đối với tín dụng xanh, chuyển giao công nghệ, đào tạo nghề và việc làm xanh; gắn chính sách bảo vệ môi trường với bình đẳng giới và chuyển dịch công bằng.

Đối với vai trò giám sát, phản biện xã hội, đại biểu đánh giá cao định hướng tăng cường trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong dự thảo luật. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần bảo đảm tính đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan, trong đó các tổ chức chính trị - xã hội cũng có vai trò giám sát, phản biện đối với những nội dung gắn trực tiếp với quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, hội viên và Nhân dân.

Đại biểu đề nghị bổ sung các tổ chức chính trị - xã hội vào quy định về trách nhiệm và quyền hạn giám sát, phản biện xã hội trong lĩnh vực môi trường. Qua đó, phát huy tốt hơn vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân và các tổ chức khác trong tuyên truyền, vận động, giám sát việc thực thi chính sách ngay từ cơ sở.

Chính sách hỗ trợ đầu tư phải đo lường được hiệu quả thực chất

Góp ý Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, ông Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, tập trung phân tích tác động của chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp trong nước, người lao động và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu góp ý về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và đào tạo lao động.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị gắn chính sách hỗ trợ đầu tư với kết quả có thể kiểm chứng, công khai tiêu chí thụ hưởng và bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Về hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, đại biểu cho rằng cần làm rõ kết quả thực tế mà doanh nghiệp thụ hưởng đạt được, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính sách hỗ trợ nên hướng đến nâng cao năng lực sản xuất, quản trị chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng, thay vì chỉ dừng ở việc đáp ứng nhu cầu của một doanh nghiệp đầu chuỗi.

Đại biểu đề nghị xác định rõ doanh nghiệp thụ hưởng, năng lực cần nâng cao, chi phí hợp lệ gắn với kết quả và tiêu chí tiếp cận chương trình sử dụng ngân sách. Đồng thời, cần có cơ chế cung cấp thông tin về nhu cầu mua sắm, tiêu chuẩn kỹ thuật để doanh nghiệp trong nước thuận lợi tham gia chuỗi cung ứng, đi đôi với bảo vệ bí mật kinh doanh và bảo đảm phù hợp cam kết quốc tế.

Đối với việc kiểm chứng cam kết của nhà đầu tư, đại biểu lưu ý cần xác định ngay từ đầu các chỉ tiêu, thời điểm hoàn thành, phương pháp và cơ quan xác nhận. Việc đánh giá phải dựa trên hoạt động thực tế, năng lực được hình thành và dữ liệu có thể kiểm chứng; đồng thời phân biệt giữa nghĩa vụ nhà đầu tư đã cam kết với mục tiêu kỳ vọng còn phụ thuộc vào rủi ro công nghệ hoặc điều kiện thị trường.

Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc gắn mức hỗ trợ với kết quả được xác nhận, quy định cụ thể khoản ưu đãi, hỗ trợ chịu tác động khi nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết và mức điều chỉnh tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp chủ động thực hiện nghĩa vụ, đồng thời tạo căn cứ thống nhất cho công tác hậu kiểm.

Về hiệu quả của các khoản hỗ trợ đầu tư, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tính cần thiết, lợi ích tăng thêm và sự tương xứng giữa nguồn lực ngân sách bỏ ra với kết quả đạt được. Việc doanh nghiệp sử dụng vốn để mở rộng đầu tư chưa tự động đồng nghĩa với việc ngân sách đã tạo ra lợi ích bổ sung. Vì vậy, cần xác định rõ phần giá trị tăng thêm, như nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo kỹ sư hoặc gia tăng giá trị sản xuất trong nước.

Đối với chính sách hỗ trợ đào tạo lao động từ ngân sách địa phương, đại biểu kiến nghị gắn mức hỗ trợ với kết quả đào tạo và lợi ích cụ thể đối với địa phương; đồng thời kiểm chứng chi phí hợp lệ, công khai doanh nghiệp và kinh phí được hỗ trợ. Việc sử dụng nguồn lực cần chú trọng hiệu quả việc làm, nâng cao kỹ năng và năng suất lao động, quan tâm người dân thuộc nhóm yếu thế, người dân tộc thiểu số, người nghèo và người sinh sống tại địa bàn đặc biệt khó khăn.

Hoàn thiện pháp luật gắn với yêu cầu phát triển bền vững

Các ý kiến thảo luận tại Tổ số 12 cho thấy việc sửa đổi, bổ sung các luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, bảo vệ môi trường và đầu tư cần xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khả thi khi triển khai.

Từ câu chuyện quản lý không gian biển, cấp phép dự án ngoài khơi, thu gom và xử lý rác thải đến cơ chế ưu đãi đầu tư, các đại biểu đều nhấn mạnh yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, tiêu chí, quy trình thực hiện và cơ chế kiểm tra, giám sát. Chính sách cần tạo điều kiện cho phát triển kinh tế, khuyến khích đổi mới công nghệ và huy động nguồn lực xã hội, nhưng phải gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường, hiệu quả sử dụng ngân sách và lợi ích lâu dài của người dân.

Những kiến nghị từ thực tiễn tỉnh Cà Mau, địa phương có thế mạnh về kinh tế biển, rừng ngập mặn, rừng tràm và tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo, cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật theo hướng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng địa bàn. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện các dự án luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường và bảo đảm phát triển bền vững./.

Lê Hằng