Thứ tư, 24-6-26 04:52:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Xây dựng, phát triển văn hóa, con người: Nhìn từ góc độ gia đình

Báo Cà Mau

Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII nhằm phát triển bền vững đất nước là nhiệm vụ đòi hỏi sự chung sức từ nhiều phía. Là tế bào của xã hội, gia đình đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác này.

“Gia đình là nơi bảo tồn, lưu giữ các giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc” - một thông điệp tại Ngày hội Gia đình tiêu biểu các tỉnh, thành phố Tây Nam Bộ lần thứ 3 - năm 2022.

Từ bài học cho con…

Rất nhiều lần, mỗi dịp lễ chào cờ đầu tháng của tỉnh tổ chức tại Quảng trường Hùng Vương, anh V.Q (công tác ở một cơ quan cấp tỉnh) lại dẫn theo con trai đang học mẫu giáo của mình cùng dự. Anh Q. quan niệm rằng, đó là cách dạy con bài học về lòng yêu Tổ quốc, yêu đồng bào qua buổi lễ chào cờ cùng nhau nghiêm trang đứng dưới ngọn quốc kỳ thiêng liêng của dân tộc, đất nước, tưởng nhớ đến công lao của bao thế hệ ông cha cho độc lập hôm nay. Là bài học vỡ lòng mà mỗi đứa trẻ nên biết và phải biết!

Cũng muốn dạy con tìm hiểu, nhận thức được và dần yêu thích một loại hình văn hóa đặc trưng của Bạc Liêu mà chị H.T (Phường 7, TP. Bạc Liêu) đã đưa con mình đến Nhà hát Cao Văn Lầu để xem cải lương vào mỗi cuối tuần. Dần dần, con trai chị đã mê với việc đến nhà hát xem cải lương mà không cần mẹ dẫn đi nữa. Cũng nhờ vậy, thanh niên trẻ này mới biết ở địa phương mình có một loại hình nghệ thuật độc đáo được giữ gìn và phát huy giá trị cho đến hôm nay và việc công diễn đều đặn này cũng là đang tiếp tục nhiệm vụ gìn giữ một giá trị văn hóa phi vật thể của bản địa.

Còn chị T. (Phường 1, TP. Bạc Liêu), dù công việc cơ quan khá bận bịu, lịch học của hai con cũng khá dày đặc, nhưng hễ mỗi khi nhà ngoại hoặc bên nội có đám giỗ, thì chị luôn thu xếp để có mặt. Với chị, tưởng nhớ ông bà, người quá cố là cách dạy con biết nhớ đến nguồn cội, bởi chính các con từ thời tiểu học đã biết câu ca dao “Con người có cố, có ông/ Như cây có cội, như sông có nguồn”. Bài học về đạo lý luôn nhớ đến nguồn cội, gốc tích và biết ơn ông bà tổ tiên luôn được chị truyền dạy cho con, bằng những dịp cúng kiếng, bằng nén nhang thơm thảo thắp lên bàn thờ gia tiên.

Quả thực, nếu nhà trường cung cấp kiến thức phổ thông cho những đứa trẻ, thì gia đình là nơi cho các con những bài học đạo đức đầu đời. Bằng những lời chuyện trò, bằng những thói quen được truyền đạt, sự hướng dẫn có chủ đích, cha mẹ luôn là tấm gương, là người thầy tại gia vô cùng cần thiết để mỗi người con học theo.

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước. Ảnh: C.T

…Đến lưu giữ các giá trị văn hóa

Những bài học giản dị, gần gũi mà vô cùng cần thiết ấy cũng đã biến gia đình thành nơi lưu giữ, bảo tồn và phát triển bền vững các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống của dân tộc. Gia đình bản chất là “cầu nối” giữa cá nhân với cộng đồng, là tế bào của xã hội. Điều đó càng cho thấy vai trò đặc biệt của gia đình ở mọi thời đại trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.

Gia đình truyền thống Việt Nam vốn chú trọng và gìn giữ những giá trị đạo đức đẹp đẽ, đó là chữ hiếu, lòng thủy chung, đức tính nhường nhịn, thuận hòa của anh em trong nhà. Những gia đạo, gia phong và gia lễ từ xưa đến nay cũng đã dần cấu thành văn hóa gia đình - cũng là nền tảng cho văn hóa xã hội. Văn hóa gia đình giàu tính nhân văn, đề cao giá trị đạo đức, xây dựng nếp sống văn hóa, hun đúc tâm hồn, bản lĩnh con người trong từng tế bào của xã hội.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình”. Và một trong các nhóm giải pháp để chấn hưng và phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc cuối năm 2021 là: Chú trọng xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trong xã hội, phát huy những giá trị tích cực về thuần phong mỹ tục của gia đình và xã hội: “Anh em như thể chân tay”, “Kính trên, nhường dưới”, “Vợ ta đói rách ta thương/ Vợ người áo gấm xông hương mặc người”, “Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn” là những ca dao tục ngữ chưa bao giờ cũ để mỗi gia đình cùng chiêm nghiệm.

CẨM THÚY

Thiếu nhi Cà Mau tự tin tham gia Festival thiếu nhi toàn quốc

Những ngày qua, tại Nhà Thiếu nhi tỉnh Cà Mau, không khí tập luyện của các em diễn ra sôi nổi để chuẩn bị tham gia Festival thiếu nhi toàn quốc lần thứ Nhất năm 2026.

Khảo sát địa điểm tổ chức chương trình nghệ thuật tại đảo Hòn Khoai

Tỉnh Cà Mau sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng kỷ niệm một năm hợp nhất tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (1/7/2025-1/7/2026), dự kiến diễn ra vào ngày 26/6 tại Đồn Biên phòng Hòn Khoai.

Nỗi nhớ ngày mưa tháng Sáu

Tháng Sáu về cùng những cơn mưa mùa hạ rơi mênh mang xuống vùng đất địa đầu cực Nam. Chiều nay, ngồi cà phê cùng đồng nghiệp, nhìn màn mưa giăng trắng xoá ngoài ô cửa, lòng khắc khoải nhớ về những ngày chúng tôi tất bật chuẩn bị cho hành trình đặc biệt trong cuộc đời mình cách nay tròn một năm.

Bún suông Cà Mau: Biến tấu từ gỏi cuốn dân dã

Mỗi khi mùa mưa về, trong tiết trời se lạnh, những món ăn nóng hổi như bún nước luôn mang lại cảm giác ấm áp, gợi nhớ. Ở Cà Mau, bún suông là một trong những món ăn như thế, vừa dân dã, vừa mang dấu ấn sáng tạo trong ẩm thực vùng đất phương Nam.

Nhớ chuyến đi miền Ðông

Cuối tháng 6/1974, tốp cán bộ đi học lớp báo chí ở R (Căn cứ Trung ương Cục miền Nam tại huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, thuộc vùng rừng núi miền Ðông Nam Bộ) xuất phát từ Cà Mau có anh Nguyễn Anh Vũ (Hai Vũ), Hồ Việt Lai, Võ Khắc Ðiệp, Thuý Kiều, Phượng Vũ và tôi. Trong đó, anh Hai Vũ, Thuý Kiều và Phượng Vũ được tổ chức cho đi đường công khai, nên khởi hành sau.

Phát huy nguồn lực nội sinh

Sự hoà quyện văn hoá Kinh - Khmer - Hoa trong lễ hội không chỉ góp phần bảo tồn di sản, các giá trị văn hoá truyền thống mà còn là nguồn lực nội sinh cho sự phát triển của Cà Mau trong kỷ nguyên mới.

Hành trình tri ân giữa biển trời Côn Đảo

Tháng Sáu, đoàn cán bộ, đảng viên Chi bộ cơ quan Đảng uỷ các cơ quan Đảng tỉnh Cà Mau có chuyến hành trình về nguồn tại Côn Đảo, vùng đất thiêng gắn liền với những trang sử hào hùng của dân tộc. Đây không chỉ là chuyến tham quan thực tế mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên nhìn lại quá khứ, thêm trân trọng những giá trị của hòa bình, độc lập hôm nay.

Trao truyền đam mê nghệ thuật đờn ca tài tử

Giữa những ngày hè rộn rã, trẻ em phường Bạc Liêu lần đầu được tham gia lớp học đờn ca tài tử (ÐCTT) miễn phí do Nhà Thiếu nhi tỉnh Cà Mau tổ chức. Không chỉ là sân chơi bổ ích sau những ngày học tập vất vả, đây còn là nơi vun đắp cho thế hệ trẻ niềm tự hào và trách nhiệm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá độc đáo của nhân loại nói chung và của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc nói riêng.

Số hoá: Cơ hội mới cho nghệ thuật truyền thống

Sự phát triển của công nghệ số đã thay đổi thói quen giải trí của công chúng. Trước vô số lựa chọn trên không gian mạng, cải lương - loại hình nghệ thuật từng một thời vàng son, buộc phải đổi mới để thích ứng và phát triển.

Khoảng trời riêng với nhiếp ảnh

Sinh sống và làm việc tại TP Ðà Nẵng, xuất phát từ mong muốn ghi lại vẻ đẹp cuộc sống đời thường và con người quanh mình, tác giả Ðỗ Văn Pháp sớm tìm đến với nhiếp ảnh. Anh có trải nghiệm thú vị cùng bộ môn nghệ thuật này từ thời học phổ thông, chụp phim trắng đen ảnh kỷ yếu cho lớp, cho trường...