Thứ ba, 17-11-26 05:11:12
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

“Dầu thiêu quỷ” - bánh ngon của người Hoa

Báo Cà Mau

Chưa ai biết bánh chéo quẩy có từ khi nào, nhưng chắc chắn nó đã gắn liền với sự du cư của cộng đồng người Hoa. Bởi ngay tên gọi cũng đã được phiên âm từ tiếng Quảng Đông là “chéo quẩy”, rồi qua quá trình cộng cư, bánh chéo quẩy trở thành “giò cháo quẩy” hay “giò chéo quẩy” mà mọi người vẫn dùng phổ biến hiện nay.

Thật ra, bánh chéo quẩy cũng có một lịch sử khá đầy đủ và mang nhiều ý nghĩa. Nếu như người Quảng Đông gọi là chéo quẩy, thì người Triều Châu gọi là “yều tra cúi”. Trong đó, yều hay yếu chính là dầu (dầu ăn), còn tra cúi là thiêu quỷ (đốt con quỷ). Do vậy, bánh chéo quẩy còn có tên là tiếng Hán chính là “dầu thiêu quỷ”. Do biến âm và cái bánh được kết dính hai cái với nhau nên người ta còn gọi là chéo quẩy hay cháo quẩy.
Vì sao bánh lại mang tên là “dầu thiêu quỷ”? Điều đó bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc. Chiếc bánh chéo quẩy là hình ảnh của vợ chồng Tần Cối thời nhà Tống. Vì ham công danh, lợi lộc từ ngoại bang mà gian thần Tần Cối đã âm mưu hãm hại trung thần Nhạc Phi làm cho nước Tống mất nước, đẩy nhân dân vào cảnh lầm than. Giận và căm ghét gian thần Tần Cối, trước mộ Nhạc Phi ở Trung Quốc, người dân đúc hai pho tượng vợ chồng Tần Cối quỳ trước mộ Nhạc Phi để sám hối. Không chỉ thế, người ta còn nặn ra một loại bánh với hai chiếc gắn lại với nhau và đem chiên trong dầu sôi, với ý nghĩa vợ chồng Tần Cối dù có chết đi cũng bị đày đến 12 tầng địa ngục và phải chịu cảnh chiên trong chảo dầu vốn là một trong những hình phạt dành cho kẻ bất trung, bất nghĩa hãm hại trung lương ở địa phủ. Chính sự tích này, nhiều người gọi bánh chéo quẩy là bánh Tần Cối quả không sai. Chỉ là một chiếc bánh thôi, nhưng cũng gợi lên nhiều ý nghĩa về cái đạo làm quan và hiếu trung với nước.

Một điểm bán bánh giò chéo quẩy ở phường 3 (TP. Bạc Liêu). Ảnh: L.D
Đó là nguồn gốc của bánh, còn bánh chéo quẩy thật sự là một món ăn ngon không thể thiếu trong nhiều gia đình của người Hoa. Bởi bánh chéo quẩy rất dễ ăn và có thể kết hợp với nhiều món ăn khác. Như món cháo trắng vốn là món ăn truyền thống của cộng đồng người Hoa, chỉ cần một chiếc bánh chéo quẩy cùng một đĩa xì yếu đen (nước tương đậu nành hoặc đậu đen) pha với ớt cay, có thể thêm vào một chút đường chấm với chéo quẩy là người ta có thể ăn sạch 2 - 3 chén cháo. Sở dĩ người Hoa thích ăn cháo trắng với bánh chéo quẩy vì món này ngon và quan trọng tiết kiệm được tiền ăn điểm tâm vào các buổi sáng. Do vậy, cháo trắng và bánh chéo quẩy còn là những câu chuyện của nhiều gia đình người Hoa trong giáo dục con cháo kinh nghiệm làm giàu, tích tiểu thành đại. Nhiều đại gia, doanh nhân người Hoa cũng trưởng thành và học được nhiều bài học quý báu từ chiếc bánh chéo quẩy cùng một tô cháo trắng cho khởi nghiệp của mình. Bài học quý báu này đến nay vẫn còn hiện hữu trong nhiều gia đình người Hoa ở Bạc Liêu và tiết kiệm không phải là ki bo, bủn xỉn.
Từ một món ăn truyền thống, đến nay bánh chéo quẩy đã được nâng tầm và trở thành một trong những món ăn ngon trong các bữa tiệc lớn, hay các buổi điểm tâm. Như món bò nấu tiêu, giò heo giả cầy, gà giả cầy… kết hợp với bánh chéo quẩy được chiêu đãi ở các nhà hàng ăn rất ngon; hoặc món bún bò cay Ánh Nguyệt (phường 5, tp. Bạc Liêu) mà thiếu cháo quẩy ăn kèm cũng không phát huy được mùi vị và cái đậm đà của nước bò cay. Đó là cảm giác vừa béo, vừa cay lại thơm nồng mùi của bánh chéo quẩy căng giòn. Rồi ngay cả món cháo lòng Sáu Dễ (phường 7, TP. Bạc Liêu) cũng sẽ ngon hơn nếu có chéo quẩy ăn kèm... 
Bạc Liêu chọn phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, trong đó có phát triển các loại hình dịch vụ và ẩm thực. Do vậy, việc sưu tầm, phát triển các món ngon và đưa món ngon trở thành nghệ thuật ẩm thực cần phải được quan tâm. Chắc chắn du khách sẽ cảm thấy hào hứng khi một món ngon có đầy đủ lịch sử, thậm chí gắn với những câu chuyện hay những giai thoại thú vị. Bạc Liêu hoàn toàn có thể thực hiện việc làm này và ẩm thực sẽ góp phần quan trọng cho phát triển du lịch. Vì ẩm thực là một trong những con đường ngắn nhất để quảng bá, giới thiệu về vùng đất, con người và văn hóa Bạc Liêu.
Lư Dũng

THÔNG BÁO

Rà soát công tác chấm ảnh Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026

Sáng 13/11, Ban Tổ chức Cuộc thi “Người đẹp Đất Mũi qua ảnh” lần thứ I, năm 2026 tổ chức cuộc họp với Ban Giám khảo nhằm rà soát hồ sơ và thống nhất quy trình chấm ảnh dự thi.

7 giọng ca xuất sắc vào Chung kết xếp hạng “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 12/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, đêm thi thứ hai vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026” diễn ra sôi nổi, khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc. Qua hai đêm tranh tài, Ban Tổ chức đã lựa chọn 7 thí sinh xuất sắc nhất bước vào Vòng Chung kết xếp hạng và trao giải.

Người trẻ và niềm đam mê nhạc cụ dân tộc

Dù âm nhạc đương đại và xu hướng giải trí trên nền tảng số ngày càng chiếm ưu thế, nhưng tiếng đàn kìm, đàn tranh, guitar phím lõm hay những nhạc cụ truyền thống của đồng bào Khmer vẫn có sức sống riêng trong đời sống văn hoá Cà Mau.

Gần 6.800 vận động viên sẵn sàng chinh phục giải Marathon Cà Mau 2026

Trong hai ngày 14 và 15/11, Giải chạy Marathon Cà Mau 2026 - Cúp Petrovietnam với chủ đề “Điểm hẹn Cà Mau” sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường An Xuyên).

Khai mạc vòng Chung kết “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình” Cà Mau

Tối 11/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau, Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức khai mạc vòng chung kết Hội thi “Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng CTV và phát trên các nền tảng số của đơn vị.

Khóm Công Điền rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết

Chiều 11/11, đồng chí Lâm Văn Bi, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, đã đến tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hoá Việt Nam năm 2026 cùng bà con Nhân dân Khóm Công Điền (phường Vĩnh Trạch).

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I - năm 2026: 18 thí sinh tranh tài vòng Chung kết

Hội thi Tiếng hát Phát thanh - Truyền hình tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026, do Báo và phát thanh, truyền hình Cà Mau tổ chức, là sân chơi âm nhạc hấp dẫn, thu hút 140 thí sinh đến từ các địa phương, đơn vị trong tỉnh tham gia. Qua vòng tuyển chọn, 74 thí sinh xuất sắc bước vào vòng Bán kết với 4 buổi thi diễn sôi nổi. Sau 4 buổi thi diễn Bán kết, 18 thí sinh xuất sắc được chọn bước vào Chung kết.

Hơn 700 học sinh trải nghiệm di sản văn hoá Cà Mau

Chiều 11/11, Bảo tàng tỉnh Cà Mau phối hợp với Phòng Văn hoá - Xã hội phường Bạc Liêu và Trường THPT Chuyên Bạc Liêu tổ chức chương trình trải nghiệm di sản với chủ đề “Cà Mau - Hội tụ sắc màu văn hoá phương Nam” cho hơn 700 học sinh trên địa bàn.

Sôi nổi cuộc thi nâng cao năng lực Ban vận động ấp xây dựng đời sống văn hoá

Sáng 11/11, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau phối hợp UBND xã Phước Long tổ chức Cuộc thi Nâng cao năng lực các thành viên Ban vận động ấp trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”.