Cần nhiều giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu

Trước thực trạng đê biển bị sạt lở nghiêm trọng, tỉnh tập trung đầu tư kè ngầm tạo bãi khôi phục dải rừng phòng hộ. Ảnh: NGUYỄN PHÚ

Trước tình hình biến đổi khí hậu mạnh mẽ như hiện nay, trong điều kiện kinh phí còn nhiều khó khăn, tỉnh đang từng bước đề ra nhiều giải pháp thiết thực để chủ động ứng phó với hạn hán, xâm mặn và nước biển dâng để bảo vệ sản xuất, sinh hoạt của người dân.

Nằm ở cuối cùng dãy đất hình chữ S, lại có 3 mặt giáp biển với tổng chiều dài bờ biển khoảng 254 km với nhiều hệ thống sông ngòi chằng chịt ăn thông ra biển, Cà Mau là một trong những tỉnh, thành trong khu vực ÐBSCL được dự báo sẽ bị tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Tác động của biến đổi khí hậu trong những năm gần đây đã làm thay đổi nhiều quy luật tự nhiên của vùng đất ven biển này như: mưa, nắng thất thường, thuỷ triều lên xuống không theo chu kỳ. Ðặc biệt, hằng năm, vào mùa mưa làm sạt lở đất nghiêm trọng ở các cửa sông, ven biển, mất hàng trăm héc-ta rừng phòng hộ; sóng biển trực tiếp uy hiếp, đe doạ vỡ đê biển Tây, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất và sinh hoạt của hàng trăm ngàn hộ dân trong khu vực.

Trước thực trạng đê biển bị sạt lở nghiêm trọng, tỉnh tập trung đầu tư kè ngầm tạo bãi khôi phục dải rừng phòng hộ.     Ảnh: NGUYỄN PHÚ

Sạt lở đất ven biển và đê biển là mối nguy lớn nhất của tỉnh khi thiên tai và biến đổi khí hậu diễn biến khó lường. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, hiện nay, phía biển Ðông tỉnh Cà Mau, tình trạng xói lở xảy ra với cường độ rất mạnh kéo dài từ cửa sông Gành Hào đến tận mũi Cà Mau, có nơi bờ biển bị xâm thực đến gần 40 m/năm, nhất là khu vực từ Hố Gùi (Ðầm Dơi - Năm Căn) đến Rạch Gốc (Ngọc Hiển). Ở phía đê biển Tây sạt lở đê biển đoạn chạy qua huyện U Minh giáp ranh với tỉnh Kiên Giang có nơi đã vào đến tận chân đê, sạt lở hơn 1/2 thân đê và nguy cơ vỡ đê rất cao. Nguyên nhân chính do rừng phòng hộ ven biển những khu vực này bị mất hoàn toàn, không còn khả năng chắn sóng. Bình quân mỗi năm, biển "ăn" khoảng 450 ha đất ven biển.

Theo GS-TS Nguyễn Ngọc Trân, đai rừng phòng hộ với các loài cây như: đước, sú, vẹt, mắm, bần... với hệ rễ chằng chịt có tác dụng làm chậm tốc độ dòng chảy, tăng nhanh sự bồi lắng phù sa, nâng dần mặt đất ven biển và giảm áp lực của sóng biển khi tiến vào bờ, ngăn chặn nguy cơ xói lở đất, hạn chế tác hại của vấn đề nước biển dâng.

Cà Mau là một trong những tỉnh được đánh giá chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Trong những năm qua, tỉnh đã nỗ lực thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ đời sống và sản xuất của người dân. Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi tỉnh Cà Mau Nguyễn Long Hoai cho biết, xét tổng quan, hạ tầng thuỷ lợi chưa đủ khả năng đối phó với các hiểm hoạ do biến đổi khí hậu một cách toàn diện. Nhưng để giảm nhẹ, thích ứng phải thay đổi giống cây trồng, vật nuôi, quy hoạch, lập kế hoạch cần phải kết hợp hài hoà cả giải pháp công trình và phi công trình.

Ðể phát triển sản xuất bền vững, theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, tỉnh đang đề ra 14 giải pháp quan trọng, trong đó, có nhiều giải pháp quan trọng mang tính quyết định như: tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, trên các phương tiện thông tin đại chúng về biến đổi khí hậu và nước biển dâng; bảo vệ nguồn tài nguyên nước bằng cách tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng về sử dụng tiết kiệm, bền vững nguồn tài nguyên nước thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu.

Trong nông nghiệp, quy hoạch, bố trí cây trồng, vật nuôi theo hướng thích ứng, tăng cường nghiên cứu và phát triển các giải pháp kỹ thuật canh tác; xây dựng hoàn chỉnh hệ thống thuỷ lợi khép kín ngăn mặn, giữ ngọt tại vùng phía Bắc của tỉnh; trồng và khôi phục lại đai rừng phòng hộ; tăng cường hợp tác trong khu vực và quốc tế... với tổng nguồn kinh phí theo kế hoạch trên 5.706,8 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách từ Chương trình Mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu 43,5 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 15,9 tỷ đồng, nguồn vốn do các tổ chức quốc tế tài trợ 5.613,7 tỷ đồng, nguồn vốn còn lại là lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án khác có liên quan 33,7 tỷ đồng.

Biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến sản xuất, đời sống của người dân là khô hạn và xâm mặn. Cà Mau là một trong những tỉnh, thành của khu vực ÐBSCL bị ảnh hưởng nặng nề từ hiện tượng này. Vì vậy, ngay từ bây giờ cần có nhiều giải pháp chủ động ứng phó đồng bộ, thay vì bị động, khắc phục hậu quả./.

Trung Ðỉnh