Chủ động nhập cuộc khởi nghiệp sáng tạo

Ðầu tháng 4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86 về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo (NQ86), đánh dấu lần đầu tiên hệ sinh thái khởi nghiệp được định hình một cách toàn diện ở tầm quốc gia. Ngay sau đó, Cà Mau nhanh chóng nhập cuộc với những bước đi cụ thể, từ hoàn thiện cơ chế, chính sách đến thúc đẩy chuyển đổi số (CÐS) và hỗ trợ khởi nghiệp, từng bước tạo dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ÐMST), mở ra cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.

• Nông dân khởi nghiệp sáng tạo
• Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
• Đồng hành cùng thanh niên khởi nghiệp sáng tạo
• Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo

Nhanh chóng cụ thể hoá NQ86 trong thực tiễn

Tinh thần cốt lõi của NQ86 là đưa khởi nghiệp sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ (KH-CN) và CÐS. Ðáng chú ý, khởi nghiệp không còn là “sân chơi” riêng của doanh nghiệp (DN) lớn, mà mở rộng cho mọi tầng lớp Nhân dân, từ đô thị đến nông thôn.

Tại Cà Mau, tinh thần này nhanh chóng được cụ thể hoá bằng những bước đi quyết liệt. Ngày 7/4/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 182 về CÐS DN nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030, tạo “bệ đỡ” quan trọng để nâng cao năng lực số, thúc đẩy ÐMST và gia tăng sức cạnh tranh.

Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh hỗ trợ ít nhất 5 ngàn DN CÐS, trong đó 3 ngàn DN ứng dụng nền tảng số và trí tuệ nhân tạo, hình thành 10 DN tiêu biểu cùng mạng lưới 50 đơn vị tư vấn. Song song đó, việc triển khai Quyết định số 148 về phát triển KH-CN, ÐMST và CÐS cũng được đẩy mạnh, với năm 2026 được xác định là năm chuyển trọng tâm sang tổ chức thực hiện và đo lường hiệu quả.

Nghị quyết 86 đặt nền móng phát triển nguồn nhân lực khởi nghiệp, với hệ thống đào tạo STEM, STEAM khởi nghiệp và quản trị công nghệ xuyên suốt từ phổ thông đến đại học, hướng tới hình thành đội ngũ doanh nhân công nghệ.

Với sự triển khai nhanh chóng này, NQ86 đang “thấm” vào đời sống ở Cà Mau. Xã Vĩnh Thanh là địa phương thể hiện rõ tinh thần ÐMST khi xác định khởi nghiệp không bắt đầu từ những dự án lớn, mà từ chính sự thay đổi trong tư duy sản xuất.

Theo ông Lê Hoàng Ân, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương lựa chọn phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng chuỗi giá trị và thương hiệu sản phẩm làm hướng đi chủ lực. Với hơn 6.200 ha đất nông nghiệp, trong đó khoảng 1.550 ha lúa chất lượng cao, Vĩnh Thanh từng bước đẩy mạnh cơ giới hoá và số hoá toàn bộ quy trình sản xuất. Việc ứng dụng máy bay không người lái trong gieo sạ, phun thuốc cùng hệ thống điều khiển từ xa... đang làm thay đổi căn bản phương thức canh tác. Nông dân “ít dấu chân trên đồng”, nhưng năng suất và hiệu quả kinh tế ngày càng nâng lên rõ rệt.

Cùng với đó, địa phương chú trọng định vị vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, xây dựng chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm chủ lực như: lúa chất lượng cao, rau cần nước. Thời gian tới, xã phấn đấu nâng tổng số từ 7 DN trở lên; thành lập mới 1 hợp tác xã nông nghiệp; củng cố, nâng chất từ 1-2 hợp tác xã; đồng thời tổ chức ít nhất 1 hội nghị kết nối DN - hợp tác xã - nông dân nhằm thúc đẩy CÐS, tiêu thụ sản phẩm, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp tại địa phương.

Nông dân xã Vĩnh Thanh làm chủ công nghệ, điều khiển sản xuất ngay trên tay, mở lối đổi mới sáng tạo từ ruộng đồng.

Nếu Vĩnh Thanh thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo từ nông nghiệp, thì phường Tân Thành lại cho thấy một hướng đi khác. Năm 2026, Tân Thành xác định CÐS theo hướng “dễ dùng - dễ hiểu - dễ thực hiện - dễ kiểm tra”, lấy người dân làm trung tâm, “mỗi khóm ít nhất một tuyến đường không dùng tiền mặt”, các hộ kinh doanh được hỗ trợ gắn mã QR, người dân được hướng dẫn thanh toán điện tử, từng bước hình thành hệ sinh thái tiêu dùng văn minh, hiện đại.

Dù khác cách làm, nhưng điểm chung của các địa phương là lấy công nghệ làm đòn bẩy, lấy người dân làm trung tâm. Từ đồng ruộng đến đô thị, khởi nghiệp sáng tạo đang trở thành lựa chọn thực tế, mở ra một hệ sinh thái phát triển năng động, bền vững ngay từ cơ sở.

Chủ động hoàn thiện thể chế

Theo ông Huỳnh Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm CÐS, Sở KH-CN, thời gian qua, tỉnh chủ động hoàn thiện thể chế, xây dựng đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về KH-CN, ÐMST và CÐS. Với vai trò cơ quan đầu mối, Sở KH-CN thể hiện rõ chức năng tham mưu, tổ chức triển khai và kết nối nguồn lực trong lĩnh vực KH-CN và CÐS; chủ trì xây dựng 16 quyết định quy phạm pháp luật, thể hiện sự chủ động, khẩn trương trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, phục vụ triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KH-CN, ÐMST và CÐS quốc gia trên địa bàn tỉnh.

Không chỉ dừng ở thể chế, Sở còn tích cực tham mưu triển khai các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương nhằm thúc đẩy nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, khởi nghiệp ÐMST và CÐS. Việc xây dựng, quản lý danh mục nhiệm vụ KH-CN gắn với nhu cầu thực tiễn; tổ chức tuyển chọn, nghiệm thu và nhân rộng các kết quả nghiên cứu góp phần đưa KH-CN đi vào đời sống.

Tổ hợp tác Lam Dương, mô hình khởi nghiệp sáng tạo tiêu biểu, được Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công thương) hỗ trợ máy đóng hộp, máy tiệt trùng từ nguồn kinh phí khuyến công địa phương, tạo nền tảng vươn ra thị trường số.

Song song đó, Cà Mau đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tăng cường kết nối với các viện, trường và tổ chức nước ngoài nhằm tiếp nhận công nghệ tiên tiến, thúc đẩy chuyển giao tri thức. Các chương trình KH-CN trọng điểm giai đoạn 2026-2030 được xác định tập trung vào 4 lĩnh vực then chốt: thuỷ sản công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, CÐS và công nghệ chế biến.

Thực tiễn đang chứng minh: chủ trương đúng sẽ tạo ra chuyển động; chuyển động đủ mạnh sẽ hình thành xu thế. Và khi xu thế định hình, khởi nghiệp sáng tạo không còn là lựa chọn thử nghiệm, mà trở thành con đường tất yếu. Trong dòng chảy ấy, Cà Mau không đứng ngoài, mà đang chủ động nhập cuộc thực hiện NQ86, biến thách thức thành cơ hội, biến tiềm năng thành động lực phát triển./.

Kiều Nương