Truyền hình
Trong không gian yên ắng của Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1 thuộc Công an tỉnh Cà Mau, những câu chuyện về hành trình tìm lại chính mình luôn mang theo những cung bậc cảm xúc khó tả. Ðó là nơi những mảnh đời từng lầm lỡ trong cạm bẫy của “cái chết trắng” đang từng ngày nỗ lực rũ bỏ quá khứ, tìm lại ánh sáng ngày mai nhờ vào tình yêu thương gia đình và sự dìu dắt tận tình của cán bộ quản trại.
- Tăng cường tái hoà nhập cộng đồng, mở rộng tín dụng cho người hoàn lương
- Đề cao tính nhân văn, đánh thức khát vọng hoàn lương
- Gieo mầm hoàn lương
Những đêm dài dằn vặt
Ðối với Nguyễn Thị Hồng Th, học viên được đánh giá là tiêu biểu tại cơ sở, con đường dẫn đến ma tuý là những tổn thương, vấp ngã. Sinh ra trong gia đình hoàn cảnh phức tạp, cha mẹ chia tay, Th lớn lên trong sự thiếu thốn tình thương gia đình và điểm tựa tinh thần. Những áp lực, bế tắc cuộc sống cộng với sự rủ rê, lôi kéo của bạn bè đã đẩy cô gái trẻ trượt dài vào con đường nghiện ngập.
Học viên lao động trị liệu.
“Lúc đó tâm lý tôi không được ổn định, hoàn cảnh gia đình lại khó khăn nên em rơi vào bế tắc, rồi đi theo bạn bè lôi kéo...”, Th nhớ lại.
Trước khi vào cơ sở, cuộc sống của Th là những ngày tháng chơi bời thâu đêm, làm đủ công việc tự do, buôn bán ngoài chợ và bao nhiêu tiền bạc làm ra đều “đốt” sạch vào ma tuý. Mỗi ngày, thứ chất độc ấy làm kiệt quệ thể xác lẫn tinh thần của cô gái trẻ.
Cùng chung hoàn cảnh ấy là học viên Nguyễn Hoàng Nh. Ðã có hơn 18 tháng chấp hành quy trình cai nghiện tại cơ sở, Nh vẫn không thể quên được khoảng thời gian tăm tối kéo dài suốt gần 3 năm trước. Từ thanh niên khoẻ mạnh, làm nghề tài xế lái xe dịch vụ và làm vuông tôm có thu nhập ổn định, Nh đã sa chân vào ma tuý đá do sự bồng bột của bản thân và cám dỗ từ bạn bè.
Theo chia sẻ của Nh, thời gian ấy, mỗi ngày Nh “đốt” từ 500 ngàn đồng đến cả triệu đồng cho ma tuý. Tiền làm ra bao nhiêu đều tan thành mây khói theo những làn khói đá. Từ người trụ cột, Nh trở thành gánh nặng của gia đình, tinh thần luôn trong trạng thái bất an, cuồng loạn và thiếu suy nghĩ.
Những ngày đầu được đưa vào Cơ sở Cai nghiện số 1, cảm giác chung bao trùm lấy các học viên là sự hoảng sợ, cô đơn và bứt rứt. Khoảng thời gian cắt cơn, giải độc trong 10-15 ngày đầu tiên là thử thách rất lớn. Cơ thể bị hành hạ bởi những cơn thèm thuốc, thần kinh căng thẳng cùng những suy nghĩ tiêu cực vây hãm. Những lo lắng về tương lai, sự xa lạ với môi trường tập thể khiến họ không khỏi hoang mang. Nhưng chính trong thời khắc tăm tối và đau đớn nhất ấy, tình thân gia đình, sự ấm áp của tình người đã kịp thời thức tỉnh lương tri họ.
Tình thân và ánh sáng phía cuối con đường
Khi được hỏi về động lực lớn nhất giúp bản thân vượt qua những cơn vật vã để quyết tâm làm lại cuộc đời, mắt Th đỏ hoe. Giọt nước mắt của người mẹ nghèo bán quán cà phê dạo, người duy nhất còn lại bên cạnh và chưa bao giờ từ bỏ Th đã trở thành "liều thuốc" thức tỉnh cô gái trẻ. Mỗi lần vào thăm con, nhìn thấy Th trong bộ quần áo học viên, người mẹ ấy không trách mắng mà chỉ nghẹn ngào khuyên nhủ: “Ở trong đây cố gắng chấp hành tốt, học tập cải tạo rồi về, mẹ vẫn ở nhà chờ đón con, không bỏ con đâu...”. Câu nói ấy như hồi chuông với âm vang khắc sâu vào tiềm thức của Th, trợ lực để cô gái trẻ ấy thoát khỏi cơn mê muội.
Ðể chuẩn bị hành trang tốt nhất cho học viên khi trở về với gia đình, Cơ sở Cai nghiện số 1 đã chủ động liên kết với các trường giáo dục nghề nghiệp mở lớp đào tạo nghề thiết thực.
Th xúc động chia sẻ: “Lúc nghe mẹ nói câu đó, em khóc vì xúc động và ấm áp trong lòng. Em nhận ra mình may mắn vì không bị gia đình bỏ rơi. Ánh mắt và lời dặn của mẹ là động lực lớn nhất để em tự nhủ phải làm lại từ đầu”.
Với Nguyễn Hoàng Nh, gánh nặng tâm tư càng đè nặng khi gia đình anh đổ vỡ, người vợ dứt áo ra đi, bản thân lại trượt dài trong nghiện ngập, đứa con thơ mới vài tháng tuổi phải để cho mẹ anh nuôi dưỡng. Ðứa trẻ lớn lên trong sự thiếu vắng tình thương của cả cha lẫn mẹ. Nh nhớ lại khoảng thời gian chìm đắm trong ma tuý, anh đã không làm tròn trách nhiệm của một người cha. Thời gian gần đây, mỗi lần mẹ anh đưa con trai nhỏ khoảng 3 tuổi lên thăm, nhìn đứa trẻ ngây thơ, trái tim Nh như có hàng ngàn mũi kim đâm. Lời dặn dò của người mẹ vẫn quanh quẩn trong tâm trí Nh: “Ở trong này, con phải ráng thay đổi để về lo cuộc sống và tương lai của hai cha con...”. Từ lời dặn dò ấy, cùng ánh mắt ngây thơ của con đã chạm đến đáy lòng người cha lầm lỡ.
Nh nghẹn ngào: “Mỗi lần nhớ con, nhớ lời mẹ dặn là tôi tự dặn lòng phải cố gắng cai nghiện thật tốt, không thể tiếp tục làm hại gia đình mình thêm nữa”.
Bên cạnh sức mạnh từ tình thân gia đình, hành trình hoàn lương của các học viên không thể thiếu sự dìu dắt, đùm bọc của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ tại Cơ sở Cai nghiện số 1.
Trung tá Nguyễn Văn Lùng, Phó Trưởng Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1, cho biết, quy trình cai nghiện tại cơ sở được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định hiện hành. Mọi học viên khi tiếp nhận đều trải qua các giai đoạn rõ ràng: từ cắt cơn, giải độc, chăm sóc y tế, đến tư vấn tâm lý, giáo dục phục hồi hành vi, nhân cách và lao động trị liệu.
“Trong 10-15 ngày đầu cắt cơn, bộ phận y tế phải theo dõi sát sao từng biểu hiện bệnh lý của học viên để có phác đồ điều trị phù hợp cho từng loại ma tuý mà họ sử dụng (ma tuý đá, heroin, ketamine...). Khi thể trạng và tâm lý bắt đầu ổn định, học viên chuyển sang giai đoạn học tập nội quy, giáo dục pháp luật và tham gia lao động trị liệu nhẹ nhàng như: đan lú, đan bình nhựa, trồng cây xanh...”, Trung tá Lùng chia sẻ.
Tại đây, mỗi cán bộ, chiến sĩ như người anh, người thầy, người bạn đồng hành. Họ thường xuyên sâu sát, nắm bắt tâm tư, động viên từng học viên mỗi khi thấy họ có biểu hiện buồn chán hay tư tưởng dao động.
Th bộc bạch: “Các cán bộ ở đây ai cũng gần gũi và quan tâm học viên. Nhờ sự động viên của các “thầy” mà chúng tôi nhận thức ra nhiều điều, biết suy nghĩ tích cực hơn, cơ thể khoẻ mạnh hẳn ra”.
Từ những lớp học nghề, sản phẩm do chính tay mình làm ra đã gieo vào lòng những học viên niềm tin về nghề chân chính để nuôi sống bản thân sau này.
Ðặc biệt, để chuẩn bị hành trang tốt nhất cho học viên khi trở về với gia đình, Cơ sở Cai nghiện số 1 đã chủ động liên kết với các trường giáo dục nghề nghiệp mở lớp đào tạo nghề thiết thực như: nấu ăn, nữ công gia chánh, điện lạnh, điện dân dụng... Những sản phẩm đầu tiên do chính tay mình làm ra sau những khoá học đã gieo vào lòng những học viên niềm tin mãnh liệt về nghề chân chính để nuôi sống bản thân.
Khép lại cuộc trò chuyện, Trung tá Nguyễn Văn Lùng trải lòng: “Nghiện ma tuý là quá trình bị tác động bởi nhiều yếu tố phức tạp, trong đó có môi trường xã hội. Sự nỗ lực của học viên và cơ sở cai nghiện mới chỉ là một nửa chặng đường, nửa chặng đường còn lại phụ thuộc rất lớn vào sự đón nhận của cộng đồng. Mong rằng xã hội hãy có cái nhìn khách quan, bao dung và nhân văn hơn đối với người sau cai nghiện. Ðừng coi họ là tội phạm, đừng xa lánh hay kỳ thị, mà hãy trao cho họ cơ hội việc làm, niềm tin và điểm tựa. Chỉ khi cộng đồng mở rộng vòng tay, những nỗ lực hoàn lương mới thực sự bền vững, giúp họ không bị tái ngã trước những cám dỗ của cuộc đời”.
Văn Ðum
Xem thêm bình luận