Đa dạng hoá mô hình tuyên truyền pháp luật, xây dựng "lá chắn" cho thế hệ trẻ

Trong bối cảnh tội phạm trẻ hoá và các chiêu trò dụ dỗ trên không gian mạng ngày càng tinh vi, Đoàn Thanh niên các cấp tại tỉnh Cà Mau đã phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật trong học đường, với nhiều hình thức linh hoạt, đưa nội dung tuyên truyền “chạm” đến giới trẻ, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

• Trang bị tri thức pháp luật cho học sinh
• Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phổ biến, giáo dục pháp luật
• Nâng cao nhận thức pháp luật cho đối tượng đặc thù

Phiên toà giả định: Bài học đắt giá từ thực tiễn

Thực trạng tội phạm ma tuý “núp bóng” thực phẩm, thuốc lá điện tử len lỏi vào học đường như một hồi chuông cảnh báo. Để học sinh nâng cao nhận thức, Đoàn Thanh niên Viện Kiểm sát nhân dân và Toà án nhân dân tỉnh đã phối hợp Trường THPT Quách Văn Phẩm (Xã Quách Phẩm) tổ chức mô hình phiên toà giả định với chủ đề "Trường học không ma tuý".

Phiên toà giả định được tổ chức tại sân trường THPT Quách Văn Phẩm.

Thay vì học những bài giảng lý thuyết, hơn 700 học sinh được chứng kiến một quy trình tố tụng hoàn chỉnh. Kịch bản xây dựng từ những vụ án có thật, tác động mạnh mẽ đến tâm lý của các em.

“Phiên toà giúp em hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm liên quan đến ma tuý. Bài học lớn nhất mà em rút ra được là mỗi chúng ta cần “cái đầu lạnh” để không bị lung lay trước những cám dỗ”, em Mai Khánh Nghiêm (lớp 12A2) chia sẻ.

 Phân cảnh kịch sân khấu hoá tái hiện trường hợp học sinh sử dụng ma tuý bị phát hiện.

Phiên toà giả định tái hiện quy trình tố tụng nghiêm minh, nhằm mang đến cái nhìn trực quan nhất cho học sinh.

Điểm hay của mô hình tuyên truyền pháp luât này là sự tương tác trực tiếp. Sau phần xét xử, các kiểm sát viên đã giải đáp mọi thắc mắc của học sinh về thủ đoạn của tội phạm ma tuý hiện nay.

Chị Trương Thị Minh Đang, Phó Bí thư Chi đoàn Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, chia sẻ: "Kịch bản phải đảm bảo tính gần gũi, phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi thì các em mới dễ dàng tiếp nhận mà không thấy khô khan".

Bên cạnh được tuyên truyền kiến thức pháp luật, tại phiên toà giả định, học sinh còn được nhận nhiều phần quà.

Số hoá hộp thư "Điều em muốn nói"

Nếu phiên toà giả định là bài học trực quan về hình sự, thì tại Trường THCS Thị trấn Thới Bình, Xã đoàn Thới Bình chọn cách tiếp cận là trang bị kỹ năng số cho học sinh.

Chị Lê Hoài Thư, Phó Bí thư Xã đoàn Thới Bình, tuyên truyền kỹ năng số cho học sinh Trường THCS Thị trấn Thới Bình.

Trong chương trình "Xuân tình nguyện 2026", hơn 400 học sinh được tham gia buổi tuyên truyền về an toàn không gian mạng qua trò chơi "Vòng quay may mắn" và xử lý tình huống thực tế.

Em Lê Đồng Tâm (lớp 9A2) chia sẻ: "Mạng xã hội là “con dao hai lưỡi” trong thời đại bùng nổ thông tin. Nhờ buổi sinh hoạt, em trang bị được kỹ năng tự bảo vệ, biết sàng lọc thông tin để xây dựng những kết nối an toàn, lành mạnh trên không gian mạng".

 Em Nguyễn Khải Duy (lớp 9A1) chia sẻ hiểu biết của bản thân về những lợi ích và nguy cơ của việc sử dụng mạng xã hội.

Sáng kiến nổi bật nhất của chương trình chính là hộp thư số "Điều em muốn nói". Thay vì những thùng thư gỗ truyền thống thường gây tâm lý e ngại, hộp thư số cho phép học sinh gửi gắm tâm tư hay phản ánh bạo lực học đường chỉ bằng một thao tác quét mã QR.

Sự sáng tạo còn nằm ở cách triển khai. Chính học sinh tham gia thiết kế poster trên Canva, lan toả đường link Zalo trong các nhóm lớp. Hộp thư số được bảo mật tuyệt đối, giúp nhà trường tiếp nhận và giải quyết kịp thời các tình huống phát sinh.

Em Trần Trịnh Mai Thanh (lớp 7A5) hào hứng: "Nhờ mô hình này, chúng em có thể chia sẻ những điều khó nói với thầy cô một cách nhanh chóng và riêng tư ngay trên điện thoại".

Quét mã QR để chia sẻ với hộp thư điện tử “Điều em muốn nói”.

Sự thành công của các mô hình trên cho thấy điểm chung, đó là sự đổi mới nội dung, đa dạng phương thức, gắn với ứng dụng công nghệ để tăng tính hiệu quả.

Chị Lê Hoài Thư, Phó Bí thư Xã đoàn Thới Bình, khẳng định mục tiêu của mô hình là giúp các em không chỉ tự bảo vệ mình mà còn trở thành những tuyên truyền viên tích cực.

Chị Trịnh Huyền Trân, Bí thư Xã đoàn Thới Bình, trao quà hỗ trợ học sinh trong chuỗi hoạt động “Xuân tình nguyện”.

Bên cạnh việc truyền tải kiến thức, các đơn vị còn chú trọng "xây" đi đôi với "chống". Những suất học bổng, quà tặng từ chương trình "Xuân tình nguyện" trao cho học sinh nghèo chính là sự chăm lo thiết thực, tiếp thêm động lực để các em vững bước đến trường.

Hành trình lan toả pháp luật của tuổi trẻ Cà Mau không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà là tâm huyết xây dựng một thế hệ thanh thiếu niên vững vàng kiến thức, tự tin hội nhập an toàn - nền tảng cho một xã hội thượng tôn pháp luật trong tương lai./.

Trịnh Hải