Thứ bảy, 14-2-26 21:55:44
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 2: Từ lá phiếu đầu tiên đến nghị trường

Báo Cà Mau Trải qua 15 nhiệm kỳ gắn liền với 80 năm lịch sử Quốc hội Việt Nam, các thế hệ đại biểu Quốc hội (ÐBQH) tỉnh Cà Mau (bao gồm cả giai đoạn thuộc tỉnh Bạc Liêu và Minh Hải) đã luôn khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa ý chí của Nhân dân vùng cực Nam với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Từ những ngày đầu sơ khai của nền dân chủ đến công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dấu ấn của người đại biểu nơi đây luôn đậm nét trong từng quyết sách hệ trọng của quốc gia.

Những "viên gạch" đầu tiên xây dựng nền dân chủ

Ngay từ Quốc hội khoá I, dù điều kiện hoạt động còn muôn vàn khó khăn và kiến thức về nghị trường còn mới mẻ, các đại biểu của quê hương Cà Mau đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao cả trước vận mệnh dân tộc. Tiêu biểu là ÐBQH Cao Triều Phát, người vinh dự được bầu vào Ban Thường trực Quốc hội khoá I, mang theo lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần đại đoàn kết dân tộc vào nghị trường.

Ông Cao Triều Phát, ÐBQH tỉnh Bạc Liêu khoá I (thứ tư từ trái sang) tham gia thảo luận tổ tại kỳ họp thứ sáu, Quốc hội khoá I diễn ra từ ngày 20-26/3/1955, tại Hà Nội. (Ảnh chụp lại tại Di tích quốc gia Ðịa điểm trận Giồng Bốm năm 1946, Ấp 7, xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau).

Ðặc biệt, bà Ngô Thị Huệ, nữ ÐBQH đầu tiên của tỉnh Bạc Liêu (nay là Cà Mau), là minh chứng sống động cho khát vọng bình quyền. Sự đóng góp của bà trong việc biểu quyết thông qua Hiến pháp đầu tiên, đặc biệt là điều khoản "nam nữ bình quyền", đặt nền móng quan trọng cho công tác lập pháp của nước nhà.

Trong hồi ký, nữ nhân sĩ thừa nhận có những điều "lần đầu tiên được nghe đến, chưa đủ kiến thức để hiểu", nên sau kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá I, bà không ngừng học hỏi "như nuốt từng lời giảng viên" để trang bị hành trang lý luận chính trị. Tuy nhiên, khoá học chính trị mới trôi qua được 7 ngày thì bà cùng các đồng chí phải tức tốc lên đường trở về miền Nam chiến đấu. Ngay sau đó, theo sự phân công của Hội Phụ nữ Nam Bộ, bà về Bạc Liêu để báo cáo kết quả kỳ họp thứ hai của Quốc hội.

Xây dựng nhà nước pháp quyền trong thời đại đổi mới

Bước sang giai đoạn đổi mới, vai trò của ÐBQH tỉnh Cà Mau (lúc bấy giờ là tỉnh Minh Hải) càng được thể hiện rõ qua việc bám sát thực tiễn địa phương để đóng góp vào hệ thống pháp luật.

Giai đoạn Quốc hội khoá VIII (1987-1992), ÐBQH Trần Thanh Liêm (Ba Liêm) cùng đoàn đại biểu tích cực đóng góp ý kiến để xây dựng Hiến pháp năm 1992. Các đại biểu mạnh dạn đề xuất các chính sách kinh tế thoát ly cơ chế bao cấp, chuyển sang tự chủ xí nghiệp và quan tâm sát sao đến sản xuất nông sản hàng hoá, chế biến thuỷ hải sản - những ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

Trên cương vị Bí thư Tỉnh đoàn Minh Hải, đồng chí Trần Thanh Liêm mang tiếng nói của tuổi trẻ quê nhà đến các buổi thảo luận tổ và hội trường Quốc hội, tập trung vào phương thức giáo dục và tổ chức hoạt động thanh niên. Ðồng chí nhấn mạnh, thời kỳ đổi mới, thanh niên cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ về nhận thức, từ ưu tiên nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc sang chủ động xây dựng đất nước. Theo đó, thế hệ trẻ phải tự khẳng định mình thông qua việc thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hoá, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và trực tiếp tham gia vào các công trình làm thay đổi diện mạo quê hương.

Ðến giai đoạn Quốc hội khoá XIII, dưới sự dẫn dắt của Trưởng đoàn Trương Minh Chiến, Ðoàn ÐBQH tỉnh Bạc Liêu đóng góp quan trọng vào việc sửa đổi Hiến pháp năm 2013. Ðây cũng là thời điểm ghi dấu ấn bứt phá khi các đại biểu quyết liệt kiến nghị Trung ương cho phép triển khai dự án điện gió tại địa phương, mở ra thời kỳ năng lượng sạch cho vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Ðồng chí Trương Minh Chiến, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, Trưởng đoàn ÐBQH tỉnh Bạc Liêu khoá XIII, khẳng định: “Thành công của dự án điện gió đầu tiên tại Bạc Liêu là kết quả của hành trình đầy bản lĩnh, bởi nếu thiếu đi sự mạo hiểm từ doanh nghiệp hay tinh thần quyết liệt trong đề xuất, đồng hành của cấp uỷ, Ðoàn ÐBQH, chính quyền tỉnh, dự án này chắc chắn đã không thể khởi công và vận hành thuận lợi”.

Trách nhiệm và trí tuệ trong thời đại số

Tiếp nối truyền thống, Ðoàn ÐBQH tỉnh Cà Mau những khoá gần đây đã và đang thể hiện sự chủ động, khoa học trong hoạt động nghị trường. Không chỉ bám sát các mục tiêu phát triển công nghệ, các đại biểu còn đặc biệt trăn trở trước những vấn đề mang tính cấp bách của vùng châu thổ, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh phi truyền thống của đất nước.

Tại các diễn đàn Quốc hội, tiếng chuông cảnh báo về vận mệnh của đồng bằng sông Cửu Long được gióng lên đầy quyết liệt. Nếu phải dùng từ duy nhất để khái quát đặc trưng và sự tồn vong của vùng đất này, đó chính là “nước”. Bán đảo Cà Mau đang đối diện với những mối quan ngại sâu sắc khi bước vào thời kỳ lượng phù sa bồi đắp không còn bù đắp nổi lượng phù sa bị mất đi hằng năm.

Ðứng trước thách thức “sống còn” đó, các đại biểu không chỉ kiến nghị về chính sách an ninh nguồn nước mà còn đưa ra những giải pháp thích ứng thông minh trong kỷ nguyên mới. Tiêu biểu là đề xuất thúc đẩy phong trào “Bình dân học vụ số” tại kỳ họp Quốc hội khoá XV tháng 10/2025. Ðây là tầm nhìn chiến lược nhằm phổ cập kỹ năng số cho các đối tượng yếu thế, giúp người dân vùng sâu, vùng xa không bị bỏ lại phía sau, từ đó có thêm công cụ để tiếp cận tri thức, cải thiện sinh kế và chủ động ứng phó với các biến đổi cực đoan của môi trường. Sự kết hợp giữa tư duy bảo vệ tài nguyên bản địa và khát vọng chuyển đổi số chính là minh chứng rõ nét cho trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của các đại biểu tỉnh nhà hôm nay.

Ðoàn ÐBQH tỉnh Cà Mau nắm tình hình kinh tế - xã hội địa phương trước kỳ họp thứ mười, Quốc hội khoá XV, ngày 10/10/2025.

Nhìn lại chặng đường 80 năm qua, những đóng góp của các thế hệ ÐBQH tỉnh Cà Mau tạo nên hành trình xuyên suốt với những dấu ấn đậm nét trên nhiều phương diện. Trước hết, trong công tác lập pháp, các đại biểu luôn tham gia với tinh thần trách nhiệm cao nhất vào việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là đóng góp trí tuệ vào các bản Hiến pháp mang tính lịch sử qua từng thời kỳ. Song song đó, Ðoàn đại biểu tỉnh còn thể hiện bản lĩnh thông qua hoạt động giám sát và chất vấn, khi tích cực đối thoại trực tiếp với các thành viên Chính phủ để tháo gỡ những vấn đề nổi cộm, bất cập trong quản lý điều hành mà cử tri quan tâm.

Mối quan hệ mật thiết giữa đại biểu và Nhân dân không ngừng được bồi đắp thông qua việc đổi mới đa dạng các hình thức tiếp xúc cử tri, nhất là các buổi tiếp xúc theo chuyên đề để lắng nghe và phản ánh kịp thời, đầy đủ mọi tâm tư, nguyện vọng chính đáng đến nghị trường.

Từ những đóng góp thầm lặng của các đại biểu khoá I cho đến sự nhạy bén, trí tuệ của những đại biểu đương nhiệm, Ðoàn ÐBQH tỉnh Cà Mau đã và đang khẳng định vị thế vững chắc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự “của dân, do dân và vì dân”./.

Nguyễn Quốc

Bài 3: Phát huy dân chủ - Kiến tạo phát triển

Dấu hiệu mùa xuân

Rạng sáng 1/5/1930, chưa đầy 100 ngày Ðảng Cộng sản Việt Nam được thành lập (ngày 3/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc), lá cờ đỏ búa liềm ngạo nghễ tung bay trên ngọn cây dương trước sân Đình Tân Hưng, bên bờ sông Rạch Rập (làng Tân Hưng), cách trung tâm đầu não của thực dân Pháp ở chợ Cà Mau hơn 2 km, báo hiệu mùa xuân độc lập, tự do của dân tộc bắt đầu.

Thăm căn cứ xưa

Một sáng cuối năm 2025, tôi và anh Phạm Thạnh Trị - đồng đội từng công tác tại Văn phòng Tỉnh uỷ từ cuối năm 1960-1975, được anh Lê Minh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Cà Mau, mời về thăm lại Di tích Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Ðước (ấp Xẻo Ðước, xã Phú Mỹ), nhắc nhớ ký ức những năm tháng sống và làm việc ở nơi này.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài cuối: Nối tiếp truyền thống, dấn thân kiến tạo

Trải qua các thời kỳ cách mạng, Cà Mau không chỉ là mảnh đất của những chiến công hiển hách mà còn là nơi lưu dấu những giá trị sâu sắc về dân chủ và pháp quyền. Ở đó, dòng chảy lập hiến luôn được tiếp nối giữa các thế hệ.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 3: Phát huy dân chủ - Kiến tạo phát triển

80 năm đã trôi qua kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội năm 1946, tinh thần “lấy dân làm gốc” vẫn luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong dòng chảy chính trị của đất nước. Tại vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, tinh thần ấy đang được cụ thể hoá bằng chính quyền gần dân, hiểu dân, vì dân, nơi quyền lực của Nhân dân được thực thi mạnh mẽ qua từng lá phiếu và tiếng nói phản biện tại diễn đàn HÐND các cấp.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ - Bài 2: Từ lá phiếu đầu tiên đến nghị trường

Trải qua 15 nhiệm kỳ gắn liền với 80 năm lịch sử Quốc hội Việt Nam, các thế hệ đại biểu Quốc hội (ÐBQH) tỉnh Cà Mau (bao gồm cả giai đoạn thuộc tỉnh Bạc Liêu và Minh Hải) đã luôn khẳng định vai trò là cầu nối vững chắc giữa ý chí của Nhân dân vùng cực Nam với cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Từ những ngày đầu sơ khai của nền dân chủ đến công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, dấu ấn của người đại biểu nơi đây luôn đậm nét trong từng quyết sách hệ trọng của quốc gia.

Dấu ấn Cà Mau trong hành trình dân chủ

LTS: Hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội (6/1/1946-6/1/2026), chúng ta cùng ngược dòng lịch sử về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Giữa tiếng súng xâm lược của thực dân Pháp, người dân Cà Mau biến ngày 6/1/1946 thành "mốc son chói lọi", khẳng định quyền làm chủ và khát vọng độc lập cháy bỏng của một dân tộc quyết không làm nô lệ.

Tiểu đoàn 307 - Huyền thoại và sự tiếp nối

Tiểu đoàn 307 không chỉ là cái tên đi vào những ca khúc cách mạng bất hủ, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường Nam Bộ. Trên vùng đất Cà Mau kiên trung, dấu ấn của Tiểu đoàn đã được khắc ghi đậm nét trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Khởi nghĩa Hòn Khoai - Biểu tượng anh hùng bất tử

Cách đây 85 năm, tại Hòn Khoai - đảo tiền tiêu phía Tây Nam Tổ quốc, diễn ra sự kiện lịch sử lừng lẫy: cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai, do Anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo ngày 13/12/1940 giành toàn thắng.

Nhớ mái trường thời chiến

Giữa năm 1967, tôi được địa phương chọn đưa đi học Trường Bổ túc văn hoá tu nghiệp sư phạm huyện Trần Văn Thời, đào tạo giáo viên cho cơ sở.

Nghĩa tình son sắt, vượt thời gian

Mối quan hệ kết nghĩa giữa Ninh Bình (miền Bắc hậu phương) và Bạc Liêu (miền Nam tiền tuyến, nay là tỉnh Cà Mau) là biểu tượng mẫu mực của tình đoàn kết Bắc - Nam, hưởng ứng phong trào kết nghĩa giữa các tỉnh do Trung ương Ðảng phát động năm 1960. Vượt qua khoảng cách địa lý, tình nghĩa keo sơn này được hun đúc và phát triển bền vững từ những năm tháng kháng chiến đến ngày nay.