Ðẩy côn mùa nước tràn đồng

Ở vùng sông nước Cà Mau, sau mỗi vụ gặt, bà con dẫn nước vào ruộng để trục đất, chuẩn bị cho mùa vụ mới. Khi đồng ruộng hoá thành biển nước mênh mông, cũng là lúc nghề đẩy côn tre bắt cá vào mùa, mang lại thu nhập cho người dân. Tại Ấp 7 Nhỏ, xã Khánh Bình, nghề đẩy côn không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là câu chuyện đời, chuyện nghề gắn với hồn quê sông nước.

• Lộc trời mùa nước nổi
• Hoạ sĩ Ca Lê Thắng - Phác hoạ miền ký ức mùa nước nổi
• Hấp dẫn U Minh Hạ mùa nước nổi

Tờ mờ sáng, khi mặt trời còn chưa ló dạng, anh Quách Chí Hướng, hơn 40 tuổi, ở Ấp 7 Nhỏ, đã ra đồng đẩy côn tre. Anh cho biết, một lần tình cờ lên mạng xem, thấy cảnh nông dân ở Ðồng Tháp làm nghề đẩy côn nên học hỏi, làm theo. Cái côn đơn sơ được làm từ thân cây tre dài, nối với những thanh sắt và đặt nằm ngang chiếc xuồng. Khi kéo hay đẩy côn, cá đụng trúng những thanh sắt sẽ chúi xuống sình, người dân chỉ cần mò ngay chỗ cá chúi sẽ bắt được, chủ yếu là cá phi, cá rô, cá lóc, cá chạch...

Côn được làm từ thân cây tre dài, nối với những thanh sắt và đặt nằm ngang chiếc xuồng. Khi kéo hay đẩy côn, cá đụng trúng những thanh sắt sẽ chúi xuống sình, người dân chỉ cần mò sẽ bắt được cá.

Anh Hướng chia sẻ: “Ðẩy côn cực lắm, có khi lội bì bõm cả ngày ngoài đồng, người ngâm nước lạnh run, nhưng quen rồi, với lại nghề này nuôi sống gia đình bao đời, bỏ thì tiếc lắm. Nhờ nghề đẩy côn mà mỗi ngày tôi cũng kiếm được từ 150-200 ngàn đồng, trang trải chi phí gia đình”.

Nghề đẩy côn đòi hỏi sức khoẻ, sự dẻo dai và cả kiên nhẫn. Người đẩy phải cảm nhận được dòng nước, quan sát dấu hiệu cá thở để đưa côn đúng luồng cá. Mỗi lần cá chúi, chạy lại mò dính cá, vui khôn tả.

Nghề đẩy côn đòi hỏi sức khoẻ, sự dẻo dai và cả kiên nhẫn. Người đẩy phải cảm nhận được dòng nước, quan sát dấu hiệu cá thở để đưa côn đúng luồng cá.

Mùa đẩy côn về, người dân Ấp 7 Nhỏ như bước vào hội khi người người rủ nhau ra đồng, tiếng cười nói xen lẫn tiếng nước, tiếng cá quẫy. Có hôm trúng mẻ, cá đầy rổ, bà con mang ra chợ bán kiếm thêm thu nhập. Những ngày ít cá, vẫn được bữa cơm đạm bạc nhưng đủ đầy tình quê.

Cá bắt được chủ yếu là cá rô, cá lóc, cá chạch, cá phi...

Anh Hướng phấn khởi: “Mùa côn không chỉ có cá, mà còn có niềm vui sum vầy. Người đẩy côn, người mò cá, con nít chạy theo xem, vui lắm. Nghề này giúp xóm làng thêm gắn kết nghĩa tình”.

Giữa nhịp sống hiện đại, nghề đẩy côn vẫn tồn tại bền bỉ ở Ấp 7 Nhỏ, xã Khánh Bình, không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là một phần ký ức, nét văn hoá lao động cộng đồng. Anh Hướng bộc bạch: “Nhiều năm nay tôi vẫn giữ nghề đẩy côn, vì muốn con cháu biết về nghề sinh nhai của ông bà ngày xưa, để tụi nhỏ không quên quê hương mình”.

Ra đồng đẩy côn tre mỗi khi tới mùa, anh Quách Chí Hướng chủ yếu bắt cá lớn bán kiếm thêm thu nhập, còn cá nhỏ sẽ thả lại, gây giống cho mùa sau.

Mùa đẩy côn ở Khánh Bình là nhịp sống dung dị, mộc mạc của người dân quê. Nhưng chính từ những chiếc côn tre giản dị ấy, bao thế hệ đã lớn lên, bao mái nhà được ấm no, góp phần lưu giữ hồn quê sông nước Cà Mau.

Vũ Linh