Dinh dưỡng 1.000 ngày vàng đầu đời

Bác sĩ Nguyễn Thảo Vi, Khoa Dinh dưỡng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Cà Mau, cho biết: “1.000 ngày vàng bắt đầu từ lúc người phụ nữ có thai và kéo dài đến khi trẻ được 2 tuổi. Trong giai đoạn này, nếu trẻ không được nuôi dưỡng đúng cách sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển tối đa về thể chất và trí tuệ, trẻ dễ tăng cân quá nhanh và khi trưởng thành dễ có nguy cơ dẫn đến các bệnh biến chứng của béo phì cũng như các bệnh mãn tính khác”.

• Chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cho trẻ
• Phòng ngừa viêm gan B cho trẻ sơ sinh
• Dinh dưỡng hợp lý, phòng các bệnh mạn tính

Trong giai đoạn mang thai, người mẹ cần đảm bảo bổ sung nguồn dinh dưỡng hợp lý cho sức khỏe của mẹ và bé. Dinh dưỡng tốt khi mang thai giúp bảo đảm sức khỏe cho bà mẹ, cho thai nhi và khả năng nuôi trẻ bằng sữa mẹ sau sinh. Dinh dưỡng trong 2 năm đầu đời đóng góp tới 80% trọng lượng não bộ và dự phòng các bệnh mãn tính khi trưởng thành.

1.000 ngày đầu đời là giai đoạn vàng giúp trẻ phát triển chiều cao tốt và nhanh nhất. Để giúp trẻ phát triển chiều cao tối ưu, cha mẹ cần thực hiện chăm sóc dinh dưỡng một cách khoa học như tạo điều kiện cho bào thai phát triển tốt từ trong bụng mẹ, người mẹ cần chú ý đến chế độ ăn, nghỉ ngơi, sinh hoạt. Hàng ngày ăn thêm ít nhất một bữa, uống bổ sung viên sắt và axid folic, bổ sung thức ăn giàu sắt, ăn nhiều hoa quả để tăng cường chất xơ, uống nước thường xuyên.

Sau 6 tháng, cần bắt đầu cho trẻ ăn bổ sung đúng cách cả về số lượng và chất lượng.

Trong giai đoạn từ khi sinh đến 6 tháng tuổi, hãy cho trẻ bú mẹ càng sớm càng tốt trong vòng 1 giờ đầu sau khi sinh. Việc bé được bú mẹ là rất quan trọng để bé nhận được những giọt sữa đầu tiên hay còn gọi là sữa non, đóng vai trò như một liều vắc xin đầu tiên cho trẻ, giàu vitamin A, kháng thể và các thành phần bảo vệ khác. Cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời, không cần bổ sung thêm sữa bột hoặc thức ăn hay các đồ uống khác kể cả nước.

Để có nguồn sữa tốt, người mẹ cần uống thêm sữa tối thiểu 600ml/ngày và ăn đủ chất (thịt các loại, trứng, tôm, cua, cá, rau quả), kiêng những loại gia vị chua cay, tỏi và những thực phẩm lên men có thể gây rối loạn tiêu hóa. Song song đó, bà mẹ cũng cần được gia đình hỗ trợ để được ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý, tinh thần thoải mái để sữa về nhiều hơn.

Trong giai đoạn từ khi bé tròn 6 tháng tuổi (180 ngày), cần bắt đầu cho trẻ ăn bổ sung đúng cách cả về số lượng và chất lượng. Bởi giai đoạn này, sữa mẹ không còn cung cấp đủ toàn bộ nhu cầu dinh dưỡng mà trẻ cần nữa. Đây là giai đoạn mà hệ tiêu hóa của trẻ cần có thời gian để thích nghi với thức ăn, trẻ cần học cách nhai, đảo thức ăn trong miệng và nuốt thức ăn. Vì vậy, bạn nên tập ăn cho trẻ bằng cách cho trẻ ăn mỗi lần 2-3 muỗng nhỏ/lần, mỗi ngày 2 lần. Thời gian tập thường trong vòng vài ba ngày, không nên kéo dài thời gian tập ăn quá 1 tuần. Sau đó, tăng dần lượng thức ăn để phù hợp với độ tuổi của trẻ, cũng như tăng dần độ đậm đặc của thức ăn.

Bên cạnh đó, trẻ cần được ăn hoa quả tươi, tiếp tục bú mẹ và uống nước đủ. Tạo môi trường sống tự nhiên tốt, đủ ánh sáng, không gian đủ rộng cho sự vui chơi vận động, sẽ tạo điều kiện kích thích sự phát triển.

Khuyến khích trẻ vận động và chơi thể thao bởi vì lối sống năng động sẽ thúc đẩy quá trình trao đổi chất và chuyển hóa, giúp cơ thể phát triển tốt hơn.

Tăng dần lượng thức ăn phù hợp với độ tuổi của trẻ cũng như tăng dần độ đậm đặc của thức ăn.

Đặc biệt, các bà mẹ hãy để ý cân đo trẻ đều đặn hàng tháng để kịp phát hiện ngay khi trẻ chậm lớn. Nếu bỏ lỡ giai đoạn 1000 ngày vàng đầu đời, trẻ sẽ bị thiệt thòi rất nhiều trong tốc độ tăng trưởng, nhất là về chiều cao.

"Các bậc cha mẹ hãy cố gắng thực hiện đầy đủ cho con những điều trên để bé có khả năng được phát triển tối ưu. 1.000 ngày vàng đầu tiên của trẻ thực sự rất đáng giá. Nuôi dưỡng bé thật tốt trong giai đoạn này chính là sự đầu tư đúng đắn nhất để bé lớn lên mạnh khỏe, thông minh và hạnh phúc", bác sĩ Vi khuyến cáo.

Huyền Trân