Truyền hình
Trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, vấn đề an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) không chỉ là thước đo sự văn minh của doanh nghiệp mà còn là nền tảng cho an sinh bền vững. Tuy nhiên, việc thực thi các chế độ bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp vẫn còn nhiều điểm cần được làm rõ để cả người sử dụng lao động và người lao động (NLĐ) có thể phối hợp nhịp nhàng, đảm bảo quyền lợi chính đáng khi xảy ra rủi ro.
- Thăm, tặng quà các nạn nhân, gia đình có người thân bị tai nạn lao động
- Thăm hỏi và hỗ trợ 5 nạn nhân, gia đình có người thân bị tai nạn lao động
- Cảnh báo nguy cơ tai nạn lao động trong sản xuất nông nghiệp
Một trong những vấn đề thường gây nhầm lẫn là vai trò của các cơ quan nhà nước trong việc chi trả chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Theo đại diện Sở Nội vụ, đơn vị này không trực tiếp thẩm định hay chi trả các chế độ nói trên. Trách nhiệm này thuộc về cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) các cấp.
Cơ quan BHXH là đơn vị quản lý trực tiếp Quỹ Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Đây là nguồn quỹ hình thành từ sự đóng góp của người sử dụng lao động nhằm sẻ chia rủi ro cho cộng đồng doanh nghiệp và bảo vệ NLĐ. Quy trình thực hiện chi trả được thực hiện nghiêm ngặt dựa trên kết quả giám định y khoa về mức độ suy giảm khả năng lao động.
Việc sử dụng đầy đủ bảo hộ lao động phải trở thành thói quen tự giác, nét văn hóa trong công việc.
Cụ thể, chế độ chi trả bao gồm trợ cấp một lần dành cho NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 5-30%; trợ cấp hàng tháng, áp dụng cho các trường hợp nặng hơn, khi mức suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên; trợ cấp phục vụ đối với những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng suy giảm từ 81% trở lên và bị liệt cột sống, mù hai mắt hoặc tâm thần; trợ cấp tử tuất đối với thân nhân NLĐ tử vong do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và hỗ trợ kinh phí cho người sử dụng lao động để khám, chữa bệnh, phục hồi chức năng, giúp NLĐ sớm trở lại với công việc... Các chính sách này nhằm tạo ra một môi trường làm việc an toàn và tin cậy, gắn kết giữa NLĐ và doanh nghiệp, đảm bảo sự phát triển kinh tế không tách rời công bằng xã hội.
Mặc dù Quỹ BHXH là nguồn chi trả chính, nhưng Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định rất rõ rằng người sử dụng lao động (doanh nghiệp - PV) không được phó mặc hoàn toàn cho cơ quan bảo hiểm. Đối với những tai nạn xảy ra không do lỗi của người lao động, hoặc tai nạn xảy ra trên tuyến đường đi và về trong khoảng thời gian, lộ trình hợp lý, doanh nghiệp phải thực hiện bồi thường theo mức quy định. Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm chi trả phần chi phí không nằm trong danh mục BHYT hoặc phần đồng chi trả. Nếu doanh nghiệp vi phạm quy định về việc tham gia bảo hiểm cho NLĐ, doanh nghiệp sẽ phải gánh vác toàn bộ chi phí điều trị. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải trả đủ tiền lương trong thời gian NLĐ nghỉ việc để điều trị, phục hồi chức năng.
Thực hiện tốt chính sách bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp là cam kết nhân văn của xã hội, là sự trân trọng giá trị sức lao động của con người.
Bà Trần Yến Hòa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, chia sẻ: “Tai nạn lao động luôn mang tính bất ngờ, nhưng hậu quả của nó có thể giảm thiểu nếu chúng ta có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Dựa trên thực tế triển khai, Sở Nội vụ đã đưa ra các nhóm lưu ý. Đối với các cơ quan, đơn vị cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền theo hướng "số hoá". Thay vì những buổi hội thảo khô khan, việc phổ biến kiến thức qua Zalo, Facebook, Fanpage hay các ứng dụng thông minh sẽ giúp thông tin đến gần hơn với người lao động, đặc biệt là nhóm lao động tự do - những người vốn ít có điều kiện tiếp cận với các khoá huấn luyện bài bản. Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra cần tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như công trình xây dựng, thiết bị nâng hạ và hệ thống điện công nghiệp”.
Đối với doanh nghiệp, chìa khóa để giảm thiểu rủi ro chính là sự chủ động. Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch ATVSLĐ hằng năm một cách thực chất, không mang tính đối phó. Theo đó, cần tổ chức huấn luyện định kỳ cho NLĐ nhằm nhận diện các yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc; tuyệt đối không đưa vào sử dụng thiết bị chưa kiểm định hoặc đã quá hạn bảo dưỡng; trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ như mũ, giày, găng tay, mặt nạ phòng độc; chuẩn bị và thường xuyên diễn tập các phương án ứng phó sự cố khẩn cấp như cháy nổ, rò rỉ hóa chất, sự cố máy móc. Đồng thời, tổ chức khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp, kịp thời điều chỉnh vị trí làm việc phù hợp, tránh để bệnh diễn biến nặng.
Về phía NLĐ, cần nhận thức sâu sắc rằng việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn không phải là gánh nặng hay sự làm khó từ phía doanh nghiệp, mà chính là tấm lá chắn bảo vệ tính mạng và tương lai của chính mình. Việc sử dụng đầy đủ bảo hộ lao động không nên dừng lại ở sự đối phó, mà phải trở thành một thói quen tự giác, một nét văn hóa trong công việc. Bên cạnh đó, NLĐ cũng cần chủ động phát hiện và báo cáo các nguy cơ mất an toàn cho cấp quản lý để bảo vệ bản thân và đồng nghiệp.
Khẳng định lại vấn đề này, bà Trần Yến Hòa nhấn mạnh: Việc thực hiện tốt chính sách bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp không chỉ đơn thuần là giải quyết hậu quả sau sự cố, mà còn là cam kết nhân văn của xã hội trong việc trân trọng giá trị sức lao động. Đây chính là sợi dây liên kết chặt chẽ giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm đạo đức. Khi doanh nghiệp không còn xem an toàn lao động là một khoản chi phí mà là một sự đầu tư cho sự phát triển bền vững; khi NLĐ chủ động nâng cao ý thức bảo vệ chính mình và khi các cơ quan Nhà nước thực hiện tốt vai trò giám sát, kiến tạo hành lang pháp lý vững chắc sẽ hình thành được một môi trường làm việc an toàn và tin cậy.
Mộng Thường
Xem thêm bình luận