Dựng “lá chắn” từ tri thức, phòng chống mua bán người

Tội phạm mua bán người (MBN) được Liên hợp quốc đưa vào “Chương trình phòng, chống tội phạm trên quy mô toàn cầu” từ năm 2013 và được xác định là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm này diễn biến ngày càng phức tạp với xu hướng lan rộng trên phạm vi toàn cầu.

• Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi)
• Nâng cao hiểu biết pháp luật để phòng chống mua bán người

Mua bán người - vấn nạn nhức nhối

Với lợi nhuận bất chính cao, tội phạm MBN ngày càng hoạt động tinh vi, là vấn đề nhức nhối mà Việt Nam và nhiều quốc gia đang phải đối mặt. Nạn nhân chủ yếu là phụ nữ, trẻ em, người dân tộc thiểu số hoặc có hoàn cảnh khó khăn, dễ bị dụ dỗ bởi lời hứa “việc nhẹ lương cao”, “lấy chồng nước ngoài”.

Ông Trần Trọng Nguyên, Phó trưởng phòng Bảo trợ xã hội (Sở Y tế) hướng dẫn học sinh kỹ năng tự bảo vệ bản thân không trở thành nạn nhân của tội phạm MBN.

MBN xâm phạm nghiêm trọng nhân phẩm, quyền con người, gây tổn hại cả thể chất lẫn tinh thần cho nạn nhân, đồng thời ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội.

Giai đoạn 2021-2025, Cà Mau (trước hợp nhất)  xảy ra 2 vụ MBN với 5 nạn nhân; Bạc Liêu (trước hợp nhất) tiếp nhận 53 nạn nhân được các nước bàn giao. Mới đây, Toà án Nhân dân tỉnh Cà Mau xét xử sơ thẩm vụ án “Mua bán người” theo quy định tại Điều 150 và “MBN dưới 16 tuổi” theo quy định tại Điều 151 Bộ luật Hình sự.

Nhóm buôn người do Danh Thị Mau (53 tuổi) và Nguyễn Thị Loan (41 tuổi), cùng ở xã Hòa Bình, cầm đầu đã lừa bán 43 phụ nữ sang Trung Quốc. Thủ đoạn là tìm kiếm phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn để dụ dỗ đi nước ngoài làm “việc nhẹ lương cao”, hoặc mai mối cho lấy chồng giàu. Kết quả, bị cáo Mau bị Toà tuyên 30 năm tù; bị cáo Loan 26 năm tù; 7 bị cáo còn lại trong đường dây buôn người có mức án từ 5 - 12 năm tù giam.

Phòng, chống bằng hiểu biết

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm MBN, các ngành chức năng tỉnh Cà Mau chủ động tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, nhất là nhóm dễ bị tổn thương.

Chỉ trong tháng 9 và 10/2025, Phòng Bảo trợ xã hội (Sở Y tế Cà Mau) đã tổ chức hơn 100 cuộc tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội, thu hút hơn 500.000 lượt người tham dự. Qua đó, giúp cộng đồng nhận diện thủ đoạn tội phạm, trang bị kỹ năng tự bảo vệ, góp phần ngăn chặn nguy cơ trở thành nạn nhân.

Em Nguyễn Bảo Ngọc, học sinh lớp 9A, Trường THCS Phong Thạnh Tây, cho biết: “Chúng em được cung cấp thông tin về các hình thức MBN và hướng dẫn kỹ năng phòng tránh. Em sẽ chia sẻ lại cho bạn bè, người thân để cùng cảnh giác”.

Học sinh Trường THCS Phong Thạnh Tây B, xã Phong Hiệp, chăm chú lắng nghe Chuyên viên Phòng Bảo trợ xã hội Trần Kim Linh tuyên truyền về tình hình mua bán người.

Ông Lê Minh Dương, Hiệu trưởng Trường THCS Phong Thạnh Tây B, đánh giá: “Hoạt động tuyên truyền rất thiết thực, giúp học sinh hình thành ‘tấm lá chắn’ bảo vệ bản thân ngay từ khi còn trên ghế nhà trường. Nhà trường mong các ngành chức năng tiếp tục nhân rộng hoạt động này”.

Không chỉ trong trường học, công tác tuyên truyền còn lan toả đến từng khu dân cư. Ông Diệp Thanh Đạm, Trưởng ấp Phước Hòa (xã Phước Long), cho biết: “Khi người dân nắm rõ thủ đoạn của tội phạm, chúng sẽ không còn đất sống”.

Ban dân chánh các ấp và bà con Nhân dân tham dự các buổi tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội nhằm nắm bắt kịp thời thông tin, phương thức thủ đoạn của tội phạm MBN, từ đó tuyên truyền sâu rộng trong toàn dân.

Với chủ đề “Mua bán người là tội phạm có tổ chức - Hãy chấm dứt sự bóc lột”, năm 2025, công tác phòng, chống MBN tiếp tục được các cấp, ngành trong tỉnh đẩy mạnh. Mỗi người dân cần nâng cao hiểu biết, chủ động cảnh giác, cùng chung tay xây dựng cộng đồng an toàn, không còn nạn MBN.

Thanh Hải – Duy Phong