Gieo “sức mạnh mềm” từ mái trường

Hơn 397.200 trẻ em, học sinh, học viên và sinh viên Cà Mau bước vào năm học mới, năm học đầu tiên sau khi tỉnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập. Cùng với việc dạy chữ, các nhà trường chú trọng bồi đắp tình yêu quê hương, giữ gìn bản sắc văn hoá và hình thành ý thức trách nhiệm tạo nên nền tảng “sức mạnh mềm” từ mái trường.

• Đồng chí Trương Thị Mai - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương: ​Lực lượng báo chí đóng góp quan trọng cho công tác xây dựng Đảng
• Những giá trị lịch sử mãi trường tồn
• Nhớ mái trường thời chiến

Bài học từ mái trường, nuôi dưỡng tình yêu lớn

Học sinh hôm nay tiếp cận thế giới không chỉ qua sách vở mà còn từ không gian số, nơi hàng triệu thông tin và nhiều nền văn hoá khác nhau cùng hiện diện. Vì vậy, giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cũng gắn với việc hình thành bản lĩnh, khả năng phân biệt đúng - sai, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng. Khi học sinh hiểu trách nhiệm của mình với mỗi lời nói, hành động trên không gian mạng, bài học công dân đã bước ra khỏi trang sách và đi vào đời sống.

Ở nhiều trường học, ý thức trách nhiệm được rèn từ những việc gần gũi như thu gom ve chai, thực hiện “kế hoạch nhỏ”, làm sản phẩm, bán hàng gây quỹ giúp bạn khó khăn. Có em góp tiền tiết kiệm, có em góp công sức, cùng bạn chuẩn bị quà gửi đến học sinh vùng khó. Qua đó, các em hiểu giá trị của lao động, biết sẻ chia và nhận ra một việc tốt, dù nhỏ, vẫn có thể mang lại điều tốt đẹp cho người khác.

Học sinh khối 10 Trường THPT Chuyên Phan Ngọc Hiển phấn khởi chào đón năm học mới tại ngôi trường mới.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Cà Mau, tình yêu quê hương được nuôi dưỡng từ chính truyền thống văn hoá dân tộc. Năm học 2026-2027, trường hoạt động tại 2 cơ sở (một điểm chính đặt tại xã Hoà Bình và một phân hiệu đặt tại phường An Xuyên) với 28 lớp, 883 học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Ðinh Quốc Trí, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Nhà trường xác định giáo dục tình yêu quê hương, giữ gìn bản sắc dân tộc là nội dung xuyên suốt trong các hoạt động, xem mỗi học sinh như “đại sứ văn hoá” của cộng đồng mình”.

Văn hoá không chỉ nằm trong tiết học. Học sinh mặc trang phục truyền thống trong những dịp phù hợp, tham gia câu lạc bộ nghệ thuật, trò chơi dân gian, tìm hiểu tiếng nói, chữ viết dân tộc; tham quan di tích lịch sử, trải nghiệm lễ hội truyền thống. Tết Chôl Chnăm Thmây hay Lễ hội Cúng Trăng (Ok Om Bok) đưa vào không gian trường học. Các em cùng chuẩn bị lễ vật, tìm hiểu nghi thức, biểu diễn nghệ thuật truyền thống, giao lưu với bạn bè thuộc các dân tộc khác.

Học sinh tiểu học Xã Lương Thế Trân vui chơi trong chương trình “Nấu ăn cho em”, lan toả tình yêu thương và sự sẻ chia.

Ðáng chú ý, các em tự kể lại những giá trị ấy bằng cách của thế hệ mình: làm tập san điện tử, quay video, giới thiệu món ăn, trang phục, phong tục trên môi trường số.

Em Kim Thu Ngân, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Cà Mau, chia sẻ: “Những hoạt động này giúp em hiểu hơn về phong tục, văn hoá của dân tộc mình. Khi tự làm video, tập san, giới thiệu món ăn, trang phục, em thấy những gì ông bà để lại thật gần gũi và càng muốn gìn giữ”.

Khi học sinh học lịch sử, văn hoá bằng trải nghiệm của chính mình, kiến thức dễ trở thành tình cảm và hành động.

Học để hiểu mình, sống có trách nhiệm

Lịch sử, văn học, giáo dục công dân, đạo đức... là những nền tảng hình thành lý tưởng và tình yêu quê hương. Song, bài học chỉ thực sự có ý nghĩa khi học sinh nhìn thấy mối liên hệ giữa kiến thức với cuộc sống.

Câu chuyện về di tích quê hương, vấn đề ứng xử trên mạng, một lần tìm hiểu nghề truyền thống hay hoạt động cộng đồng đều giúp các em suy nghĩ về cách sống, cách đối xử và trách nhiệm với nơi mình thuộc về. Khi biết tự đặt câu hỏi, lựa chọn cách hành động và nhìn thấy kết quả từ việc mình làm, các em hiểu rằng tình yêu quê hương không phải điều xa vời mà bắt đầu từ cách mình sống mỗi ngày.

Gia đình là nơi trẻ học những bài học đầu tiên về yêu thương và trách nhiệm; nhà trường mở rộng những bài học ấy bằng tri thức và trải nghiệm; xã hội tạo môi trường để các em thực hành. Khi ba môi trường cùng hướng đến việc hình thành con người, giáo dục mới có thể đi sâu vào nhân cách.

Học sinh Trường Tiểu học Cái Keo, Xã Quách Phẩm, vui chơi trong giờ ra chơi, thêm gắn kết bạn bè, nuôi dưỡng tuổi thơ trọn vẹn.

Năm học mới đã bắt đầu. Cùng với con chữ, phép tính và tri thức khoa học, mỗi mái trường đang giúp học sinh hiểu hơn về quê hương, đất nước và chính mình. Ðể mai này, dù đi đâu, làm công việc gì, các em vẫn nhớ cội nguồn, biết trân trọng những giá trị cha ông để lại, sống có trách nhiệm với cộng đồng và hiểu rằng trách nhiệm với đất nước bắt đầu từ những việc bình dị mỗi ngày.

Những bài học từ mái trường hôm nay sẽ theo các em vào cuộc sống ngày mai, đó là tri thức, nhân cách, lòng tự trọng, tình yêu quê hương và khát vọng cống hiến để góp phần xây dựng đất nước hùng cường.

Trịnh Hồng Nhi