Bảo vệ trẻ thời 4.0 - Bài 2: Nguy hiểm bủa vây

(CMO) Trên môi trường mạng tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm, xuất hiện nhiều loại tội phạm mới. Trong đó có xâm hại trẻ em thông qua các dịch vụ mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò để kết bạn, làm quen gặp gỡ quan hệ, xâm hại. Thời gian qua, có không ít trường hợp trẻ em bị dụ dỗ, đe doạ, ép buộc trình diễn khiêu dâm trên không gian mạng. Các hình ảnh riêng tư, nhạy cảm, xúc phạm danh dự, nhân phẩm nếu bị kẻ xấu tung ra sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần và cuộc sống của các em.

>> Bảo vệ trẻ thời 4.0 - Bài 1: Nhiều hình thức bạo lực

Theo thống kê, từ năm 2020-2022, trên địa bàn tỉnh Cà Mau xảy ra 86 vụ xâm hại trẻ em, liên quan 89 đối tượng, với 89 trẻ bị xâm hại. Mặc dù đã xử lý hình sự đối với những đối tượng có liên quan nhưng nỗi đau vẫn còn mãi âm ỉ đối với nạn nhân và gia đình.

Chưa sâu sát

Mặc dù vấn nạn đang tràn lan, nguy hiểm đang rình rập có thể chực chờ nhưng trên thực tế nhiều gia đình, nhà trường, ngành chức năng vẫn còn thờ ơ, thiếu quan tâm cho đến khi sự việc đã đi quá đà thì mới vào cuộc.

Nhìn lại thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát, các em học sinh dù không được đến trường học trực tiếp nhưng vẫn học trực tuyến. Ðể đáp ứng nhu cầu dạy và học, gia đình trang bị máy vi tính, điện thoại thông minh để các em chủ động học tập, trao đổi bài vở... Thế nhưng, nhiều gia đình quên kiểm tra giám sát, cứ nghĩ con cầm điện thoại là học.

Chiếc điện thoại thông minh kết nối Internet chính là con dao hai lưỡi và trẻ em là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất khi sử dụng không đúng cách.

Lượn vài vòng qua các quán cà phê từ tỉnh đến các điểm cà phê vùng sâu, vùng xa, không khó bắt gặp hình ảnh các em học sinh còn mặc đồng phục nhà trường, miệng phì phèo điếu thuốc, tay cầm điện thoại bấm lia lịa, đôi khi văng tục vài tiếng. Bài không thuộc nhưng khi hỏi đến game thì hầu như các em không sót loại game nào.

Chưa kể đến chuyện mới lớn thích tìm hiểu, khám phá, kết bạn trên những trang mạng “đen”, trên TikTok những lời chào mời, dẫn dụ bỏ nhà đi theo, thích làm những chuyện độc, lạ câu like… đến thời điểm gia đình phát giác thì đã muộn.

Ðiều đó cho thấy vai trò bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ của gia đình, cộng đồng chưa được coi trọng. Tình trạng nhiều gia đình khó khăn, cha mẹ ly hôn, cha mẹ mắc các tệ nạn xã hội… dẫn đến trẻ dễ trở thành nạn nhân của các hành vi bạo lực, xâm hại và dễ bị lôi kéo vào con đường phạm tội.

Ðây là những vấn đề cũ nhưng nỗi đau luôn mới, qua liên hệ với các cơ quan chuyên môn về cách ngăn chặn những trang web đen, bảo vệ trẻ trước những thông tin bẩn, xấu độc, ảnh hưởng đến tâm lý trẻ thì chưa có cơ quan nào nhận trách nhiệm về mình. Cơ quan này đổ cho cơ quan khác và kết quả cuối cùng chỉ dừng lại công tác phối hợp tuyên truyền, còn tới được các em học sinh hay không thì không đơn vị nào nắm rõ.

Ðừng để “mất bò mới lo làm chuồng”

Bảo vệ trẻ trước bạo lực về thể xác và tinh thần là trách nhiệm không chỉ riêng mỗi cá nhân, gia đình, tổ chức mà là trách nhiệm của toàn xã hội.

Cần tạo điều kiện cho trẻ tham gia các hoạt động thể thao để giảm căng thẳng sau những giờ lên lớp

Thượng tá Nguyễn Chí Quảng, Phó trưởng phòng Cảnh sát Hình sự, Công an tỉnh Cà Mau, chia sẻ: “Trước hết cần phải khẳng định rằng, Internet có ý nghĩa vô cùng lớn đối với đời sống của chúng ta hiện nay. Nếu biết khai thác, sử dụng Internet hợp lý, khoa học sẽ hỗ trợ cho trẻ rất nhiều trong việc học tập, vui chơi giải trí, kết nối bạn bè, nâng cao kiến thức xã hội... Sự xuất hiện của mạng xã hội tác động và ảnh hưởng tới nhiều đối tượng khác nhau, trong đó có các bạn học sinh, sinh viên và trẻ em. Nhưng việc sử dụng mạng xã hội không đúng cách sẽ mang lại nhiều mối nguy hại, đặc biệt là trẻ em dễ bị kẻ xấu lợi dụng. Chính vì vậy, nhiều phụ huynh cấm tuyệt đối, không cho phép con dùng điện thoại và mạng xã hội. Tuy nhiên, điều này rất dễ phản tác dụng, vì trẻ em thường thích khám phá và tò mò, điều bố mẹ cấm đôi khi lại kích thích trí tò mò, khiến các em càng thích dùng mạng xã hội”.

Thay vì cấm cản, cha mẹ có thể hướng dẫn con một số kỹ năng sử dụng mạng an toàn, như không được “khai” thông tin cá nhân, tên thật, tuổi, trường lớp, địa chỉ nhà, ảnh cá nhân hay các loại mật khẩu liên quan thông tin cá nhân... Cần được bảo mật, hoặc trước khi chia sẻ bất cứ thông tin trên mạng xã hội hãy tìm hiểu và suy nghĩ kỹ. Vì những bài đăng trên mạng sẽ có nhiều người xem, có thể bị người khác soi mói, đánh giá, bình luận tiêu cực khiến trẻ em cảm thấy tổn thương hay lo sợ.

Ứng xử văn minh trên không gian mạng là không hùa theo cộng đồng mạng để chửi rủa, miệt thị người khác. Nếu có điều gì buồn bực hay bất đồng quan điểm với bạn bè, người thân, hãy chọn cách nói chuyện trực tiếp để cùng nhau đưa ra cách giải quyết phù hợp. Mạng xã hội là ảo nhưng nỗi đau là thật, đừng để một dòng chữ trong lúc không suy nghĩ làm ảnh hưởng đến cuộc đời của một con người.

“Ðặc biệt, cha mẹ nên giới hạn thời gian hoặc cùng sử dụng mạng xã hội với con. Trẻ em chỉ nên sử dụng khi cần trao đổi với bạn bè, thầy cô hoặc giải trí sau khi đã hoàn thành các việc cần thiết, dưới sự giám sát của cha mẹ, có như thế mới bảo vệ được trẻ trước mặt trái sự phát triển của công nghệ thông tin như hiện nay”, Thượng tá Nguyễn Chí Quảng chia sẻ./.

Kim Cương - Lam Khánh

Bài cuối: GIA ÐÌNH LÀ ÐIỂM TỰA