Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Một năm với nhiều thách thức lẫn cơ hội sau khi vận hành bộ máy chính quyền các cấp theo mô hình mới, thời gian tuy không dài nhưng cũng đủ để các địa phương nhìn nhận, đánh giá và đúc kết nhiều bài học sâu sắc từ thực tiễn.

“Qua 1 năm hợp nhất, điều làm tôi thêm tin tưởng không chỉ là không gian phát triển rộng lớn hơn, mà còn là sự thống nhất trong tư duy phát triển. Chúng ta không còn nhìn theo lợi thế riêng của từng địa phương như trước đây mà hướng đến mục tiêu chung vì sự phát triển của một tỉnh Cà Mau thống nhất, phát huy hiệu quả mọi nguồn lực” (trích ý kiến của đồng chí Trần Thanh Khiêm, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, nguyên Chủ tịch HÐND tỉnh Cà Mau trên trang cộng đồng Tràm Xanh).

Ðánh giá sau 1 năm, bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo tỉnh Cà Mau cũng thẳng thắn nhìn nhận những nút thắt cần tiếp tục tháo gỡ trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Ðó là vấn đề tháo gỡ thể chế, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; là giải nén áp lực về quản lý con người, trao thực quyền cho cấp cơ sở. Ðó còn là vấn đề đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính một cách toàn diện, lấy hiệu quả và sản phẩm thực tế làm thước đo, lấy dữ liệu làm nền tảng, doanh nghiệp làm trung tâm và người dân là chủ thể phục vụ. Từ đó xác định bài học về sự đồng bộ thể chế, phân cấp mạnh mẽ phải đi đôi với hành lang pháp lý bảo vệ cán bộ "dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung". Bài học về lòng dân khi sự hài lòng của Nhân dân là thước đo tối cao để định lượng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Ðảng tại cơ sở; hay bài học về hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hoạt động thông suốt, hiệu quả, lấy số hoá dữ liệu làm nền tảng và sự thịnh vượng của người dân làm đích đến.

Lễ khởi động 2 dự án nhà máy điện gió Ðông Hải với tổng công suất 150 MW.

Quá trình triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy một thực tế, Ðảng ta không yêu cầu phải thần tượng hoá hay đặt nặng quan niệm về một mô hình mới với ưu điểm tuyệt đối. Bởi quá trình vận hành, cũng còn rất nhiều vấn đề cần được nghiên cứu, đánh giá, nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau.

Những thách thức mang tính dài hạn về hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ; việc giữ chân cán bộ giỏi ở cấp cơ sở khi áp lực quá lớn nhưng chế độ đãi ngộ còn hạn chế; câu chuyện về giữ nguyên hay tiếp tục mở rộng địa giới hành chính cấp cơ sở có khiến áp lực tăng thêm... Ðặc biệt, bài toán hậu cải cách: làm sao để duy trì "lửa phụng sự" của cán bộ, đảng viên một cách bền vững bằng quyết tâm chính trị, bằng cơ chế, chính sách thực chất, chứ không thể chỉ dựa vào lòng nhiệt huyết hay mệnh lệnh chính trị nhất thời, đang đặt ra một cách bức thiết.

“Ðây mới chỉ là bước khởi đầu. Phía trước vẫn còn rất nhiều việc phải làm để tiếp tục xây dựng bộ máy tinh gọn, phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng, thúc đẩy kinh tế biển, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Nhưng tôi tin, điều quan trọng nhất là nền móng cho chặng đường phát triển mới đã được tạo dựng ngay trong năm đầu tiên sau hợp nhất”, đồng chí Trần Thanh Khiêm, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ, nguyên Chủ tịch HÐND tỉnh Cà Mau, đánh giá.

Ðể niềm tin ngày càng vững chắc

Cà Mau sau 1 năm thành lập, nhiều công trình trọng điểm được khởi động như cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai, Cảng Hàng không Cà Mau... đang từng bước khẳng định vị thế của cực tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long. Nhiều chính sách an sinh xã hội đậm tính nhân văn đã và đang được triển khai hiệu quả như hỗ trợ bảo hiểm y tế cho người dân tại các xã, phường an toàn khu; xây dựng và sửa chữa hơn 1.000 căn nhà cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách gặp khó khăn về nhà ở... Ðây là thành quả từ sự nỗ lực hết mình của đội ngũ cán bộ cơ sở, của người đứng đầu các địa phương, các sở, ngành và sự kiên quyết trong chỉ đạo, điều hành của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh cùng sự vận hành đồng bộ, thông suốt, vì dân của bộ máy chính quyền địa phương.

Sau những thành quả ban đầu, niềm tin của người dân vào mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã được bồi đắp. Tuy nhiên, không thể mãi hài lòng với những quả ngọt đó bởi niềm tin của người dân không bao giờ đứng yên. Trong thời đại số, người dân có đủ thông tin để kiểm chứng đúng - sai thì mỗi hành động của cán bộ, đảng viên; mỗi chủ trương, chính sách của chính quyền địa phương đều được soi dưới góc nhìn thực tiễn. Do đó, đòi hỏi Ðảng bộ tỉnh phải có những quyết sách mạnh mẽ, chủ trương đúng và trúng cho tầm nhìn nhiệm kỳ trong ngắn hạn, tầm nhìn chiến lược dài hạn, hướng đến tương lai phát triển bền vững.

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau Nguyễn Hồ Hải chỉ đạo: “Ðẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực thực thi và bố trí nguồn lực gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp cơ sở. Tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng số, đào tạo chuyên môn sâu về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI)”. Ðồng chí yêu cầu siết chặt vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương, bảo đảm nguyên tắc nói đi đôi với làm, làm việc có trách nhiệm, quyết tâm xây dựng nền hành chính hiện đại, tinh gọn, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số mà tỉnh quyết tâm đạt được trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Toàn cảnh đại công trường Cảng Hòn Khoai nhìn từ hướng biển. Ảnh: HUỲNH LÂM

Ðể xoá bỏ các rào cản trì trệ, tạo chuyển biến rõ nét trong thời gian tới, người đứng đầu Ðảng bộ tỉnh Cà Mau nhấn mạnh 3 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, nhất là nâng cao vai trò, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng. Ðồng chí Nguyễn Hồ Hải chỉ đạo: “Các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, quy trình xử lý công việc theo hướng “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả”. Kiểm soát chặt chẽ việc thực thi quyền lực trong các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực; khắc phục tận gốc tình trạng lợi dụng quy trình, thủ tục để gây khó khăn, cản trở sự phát triển”.

Cà Mau đang chủ động tự cởi trói để giải phóng toàn diện tiềm lực của mình. Chỉ đạo của người đứng đầu Ðảng bộ tỉnh chính là chìa khoá mở ra tầm nhìn chiến lược cho mọi bài toán phát triển của Cà Mau trong tương lai.

Ngay từ những ngày đầu của công cuộc đổi mới, Tổng Bí thư Tô Lâm đã căn dặn: “Hãy để mỗi ngày làm việc là một ngày kiến tạo. Hãy để mỗi người là một chiến sĩ trên mặt trận đổi mới. Hãy để tinh thần cách mạng tấn công mạnh mẽ, quyết liệt và sáng tạo, thấm đẫm hồn dân tộc trong từng hành động, từng quyết sách và từng bước phát triển đi lên".

Kim Phượng