Bún suông Cà Mau: Biến tấu từ gỏi cuốn dân dã

Mỗi khi mùa mưa về, trong tiết trời se lạnh, những món ăn nóng hổi như bún nước luôn mang lại cảm giác ấm áp, gợi nhớ. Ở Cà Mau, bún suông là một trong những món ăn như thế, vừa dân dã, vừa mang dấu ấn sáng tạo trong ẩm thực vùng đất phương Nam.

• Bún nước lèo
• Đậm đà bún nước lèo Bạc Liêu

Từ gỏi cuốn đến bún nước

Theo ghi nhận, bún suông của Cà Mau được xem là sự biến tấu từ món gỏi cuốn truyền thống của khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Nguyên bản của món ăn này là gỏi cuốn gồm rau xà lách, rau thơm, hẹ, bún tươi, thịt ba chỉ luộc thái mỏng và tôm lột vỏ, chấm cùng tương hột xay nhuyễn rắc đậu phộng rang.

Từ món ăn dùng tay để cuốn và chấm, một số địa phương đã phát triển thành món bún gỏi dà (Sóc Trăng cũ), khi nguyên liệu được giữ nguyên nhưng chuyển sang dạng bún chan nước, dùng muỗng thưởng thức thay vì ăn khô.

Một điểm bán gỏi cuốn tôm, thịt ở phường Bạc Liêu.

Cũng từ nền tảng đó, bún suông Cà Mau tiếp tục được biến tấu theo khẩu vị địa phương, tạo nên một món ăn mang tính giao thoa rõ nét giữa các vùng miền trong khu vực.

Theo một số chủ quán bún suông lâu năm, yếu tố quan trọng nhất làm nên hương vị món ăn chính là phần nước dùng. Nước súp thường được ninh từ xương heo, khô mực kết hợp với củ cải trắng, cà rốt để tạo vị ngọt thanh tự nhiên.

Gỏi cuốn tôm, thịt được xem là nguyên bản để sáng tạo ra món bún suông.

Đặc biệt, nguyên liệu tôm cũng góp phần quyết định chất lượng món ăn. Tôm đất được nhiều người đánh giá là phù hợp nhất nhờ vị ngọt tự nhiên, đậm đà hơn so với tôm thẻ hay tôm sú.

Phần nước chấm ăn kèm cũng được biến tấu từ tương hột xay, có thể thêm nước cốt dừa, đậu phộng rang, chanh và ớt, tạo nên vị béo, bùi, chua cay hài hoà, dùng để chấm tôm và thịt trong tô bún.

Bún trắng, tôm và thịt nguyên liệu chính của món bún suông.

Hương vị mang dấu ấn vùng đất

Điểm thú vị của bún suông Cà Mau là sự sáng tạo trong cách “nâng cấp” món ăn. Ngoài tôm và thịt, nhiều quán còn bổ sung thêm trứng cút, chả cá, thịt bắp giò… tạo nên một tô bún đầy đặn, phong phú hơn.

Với những biến tấu này, bún suông Cà Mau có nhiều nét tương đồng với món bún đuông (thường gọi chệch là bún suông) ở Trà Vinh (cũ). Tên gọi “bún suông” được cho là bắt nguồn từ cách gọi địa phương lâu dần trở nên quen thuộc và được sử dụng phổ biến đến nay.

Tô bún suông hấp dẫn được chan tương có đậu phộng.

Từ một món ăn dân dã, bún suông đã phản ánh rõ nét sự giao thoa văn hoá ẩm thực của vùng đất Cà Mau nói riêng và Nam Bộ nói chung. Mỗi biến tấu, mỗi cách chế biến đều mang trong mình câu chuyện về sự sáng tạo và thích nghi của người dân địa phương.

Không chỉ là món ăn, bún suông còn góp phần làm phong phú thêm bản đồ ẩm thực miền Tây, trở thành một trong những gợi ý thú vị cho du khách khi đến với Cà Mau./.

Lư Kiết Tường