Thứ sáu, 4-9-26 15:07:07
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Cam go cuộc chiến phòng, tránh thiên tai - Bài 2: Ưu tiên sức người, sức của

Báo Cà Mau (CMO) Chủ động phòng chống, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai đến mức thấp nhất là tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh Cà Mau trong suốt thời gian qua. Theo đó, để đạt mục tiêu này, Cà Mau ưu tiên sức người, sức của để từng bước hoàn thiện các điều kiện hạ tầng, trang thiết bị, cũng như nâng cao nhận thức của người dân.

Mặc dù thiếu nguồn lực đầu tư, nhất là những năm gần đây bị ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19, song, với sự chỉ đạo quyết liệt, đặc biệt là sự chủ động của các ngành, địa phương và người dân trong tỉnh, những khó khăn dần được khắc phục, góp phần đưa công tác phòng chống, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai ngày một hiệu quả.

Từng bước hoàn thiện hạ tầng

Sạt lở bờ biển, bờ sông là vấn đề nóng của tỉnh trong nhiều năm qua với phạm vi ngày một rộng, diễn biến ngày một phức tạp, ảnh hưởng lớn đến đời sống và sản xuất của người dân. Ông Nguyễn Long Hoai, Chánh văn phòng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN), Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi tỉnh Cà Mau, cho biết, dù nguồn lực còn rất hạn chế, nhưng công tác khắc phục tình trạng sạt lở bước đầu mang lại hiệu quả. Hiện tỉnh được đầu tư 51 km đê biển Tây trong chiều dài 108 km và đã đầu tư được 56 km kè trong số hơn 200 km bờ biển bị sạt lở. Trong đó, giải pháp tiêu biểu đang mang lại hiệu quả cao là kè phá sóng từ xa.

Giải pháp kè rọ đá áp mái được triển khai để hộ đê trước tình trạng sạt lở nghiêm trọng tại khu vực Đá Bạc.

Ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh, nhận định, kè phá sóng từ xa là giải pháp được triển khai thời gian qua và mang lại hiệu quả rõ rệt. Những khu vực có kè không chỉ ngăn chặn tình trạng sạt lở mà còn tạo bãi khôi phục rừng phòng hộ ven biển, bảo vệ sản xuất cho hơn 130.000 ha của hơn 25.000 hộ dân phía trong. Không chỉ vậy, giải pháp kè này chi phí đầu tư thấp, chỉ khoảng 1/3-1/4 so với giải pháp kè áp mái. Như vậy, với hơn 51 km đã hoàn thành và hơn 10 km đang triển khai đã tiết kiệm chi phí đầu tư rất lớn.

Bên cạnh việc đầu tư đê, kè, thời gian qua, công tác phòng, chống sạt lở luôn được theo dõi, kiểm tra và xử lý kịp thời. Ông Hoai cho biết, từ năm 2019 đến nay, tỉnh đã dành khoảng 120 tỷ đồng từ các nguồn vốn xổ số kiến thiết, dự phòng ngân sách Trung ương để triển khai thực hiện các công trình hộ đê, khắc phục sạt lở khẩn cấp. Các giải pháp công trình đã được triển khai, như kè rọ đá, hộ đê bằng xếp đá hộc, thảm rọ đá mái… với tổng chiều dài đã được xử lý khoảng 10 km.

Để giúp người dân thích ứng với thực trạng triều cường ngày một dâng cao hơn và diễn biến nhanh không còn theo quy luật, nhiều tuyến đê bao, bờ bao được triển khai xây dựng. Với mục tiêu từng bước kiểm soát mặn, ngăn tràn do triều cường cũng như chủ động tiêu úng khi có mưa lớn cục bộ, toàn tỉnh đã đầu tư được gần 715 km đê bao, bờ bao, song song đó là hệ thống 187 cống và 15 trạm bơm.

Bên cạnh đó, để chủ động trong mọi tình huống thiên tai, ông Nguyễn Long Hoai cho biết thêm: "Phương tiện, vật tư được thống kê, rà soát chặt chẽ hàng năm. Từ đó, các phương tiện thuỷ, bộ và các phương tiện, vật tư khác phục vụ công tác PCTT&TKCN luôn trong tình trạng chủ động ứng phó trước mọi tình huống. Dù còn nhiều khó khăn, song hiện tại khi cần thiết có thể huy động được khoảng 80 xe cứu hộ, chữa cháy, hơn 200 xuồng cứu hộ các loại, 252 nhà bạt, 172 máy bơm và hơn 200.000 trang thiết bị khác. Đặc biệt, có thể huy động tham gia công tác phòng, chống thiên tai hơn 27.000 người".

Vẫn còn khó khăn

Có thể thấy, với nỗ lực của cả hệ thống chính trị, công tác phòng chống, giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai trên địa bàn tỉnh ngày một hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để người dân thích ứng an toàn, hướng tới xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, còn nhiều khó khăn, tồn tại cần được khắc phục. Cụ thể, hiện nay toàn tỉnh còn hơn 100 km sạt lở cần được đầu tư kè chống sạt lở, cũng như đê biển, trong khi công việc này đòi hỏi nguồn lực rất lớn, cần sự hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

Cà Mau vẫn còn rất nhiều hộ dân sử dụng phượng tiện thuỷ gia dụng để hoạt động khai thác trên sông, ven biển rất nguy hiểm khi xảy ra hiện tượng thời tiết cực đoan.

Nhiều khu vực ven biển đang trong tình trạng sạt lở nghiêm trọng chưa được đầu tư đê, chưa có kè bảo vệ, đang là hiểm nguy lớn, đe doạ đến hàng trăm ngàn héc-ta đất sản xuất và hàng ngàn hộ dân. Ông Hoai cho biết thêm, qua khảo sát và quan trắc, chiều dài bờ biển bị sạt lở ở mức độ rất nghiêm trọng và nghiêm trọng khoảng 171 km. Cụ thể, bờ biển Tây 89 km, biển Đông 82 km. Trong khi đó, Dự án Đầu tư xây dựng nâng cấp đê biển Tây chỉ mới thực hiện được hơn 51 km đê và hơn 41 km kè, tức chỉ mới gần một nửa. Còn tuyến đê biển Đông chưa được đầu tư đê, chỉ mới đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng được khoảng 12,962 km kè trong số hơn 82 km trong tình trạng sạt lở nghiêm trọng và rất nghiêm trọng.

Dù đã được đầu tư xây dựng cơ bản, nhưng với tác động của các yếu tố thời tiết cực đoan và cả con người…, đoạn kè ly tâm L3 thuộc Dự án Đầu tư xây dựng kè cấp bách tại xã Tân Thuận, huyện Đầm Dơi có khoảng 17 m tiếp tục bị sạt lở, hư hại. Qua khảo sát thực tế công trình, nhận thấy một số vị trí thuộc đoạn kè L3 đã mất ổn định; cụ thể có khoảng 17 m của đoạn này cọc bị nghiêng, đà ngang, dầm dọc bị nứt; đà ngang không còn liên kết với dầm dọc...; Sở NN&PTNT đang kết hợp với Viện Thuỷ lợi miền Nam tiến hành đánh giá nguyên nhân để đưa ra giải pháp bảo vệ công trình đoạn kè này.

Trước tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, các loại hình thời tiết kết hợp không nằm trong 22 loại hình thiên tai cụ thể được quy định trong Luật Phòng, chống thiên tai mà được xếp vào loại hình thiên tai khác, chưa được quy định hoặc chưa giao thẩm quyền xác định cấp độ rủi ro thiên tai. Trong khi đó, loại hình này thường xuyên xảy ra và gây nhiều thiệt hại dẫn đến sự lúng túng, bị động trong quá trình xử lý khi thiên tai xảy ra. Ngoài ra, một bộ phận người dân, cả cán bộ còn chủ quan, dẫn đến việc thờ ơ, lơ là trong quá trình triển khai ứng phó sự cố.


Để tiếp tục hạn chế tình trạng sạt lở, tỉnh Cà Mau đang tiếp tục đầu tư kè, công trình chống sạt lở. Cụ thể, khu vực biển Tây đang triển khai các bước đầu tư xây dựng 26 km tại các đoạn xung yếu từ cửa biển Sông Đốc đến cửa biển Bảy Háp; dự án xử lý sạt lở cấp bách bờ sông, bờ biển khu vực ĐBSCL, với 5 đoạn có chiều dài khoảng 15 km. Đề xuất đưa vào "Dự án cải thiện hệ thống thuỷ lợi các tỉnh ven biển ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu vay vốn ODA Nhật Bản (JICA5)" với tổng chiều dài 22 km. Khu vực biển Đông hiện nay đã và đang được xây dựng, chuẩn bị đầu tư 41,6 km các đoạn sạt lở.


 

Nguyễn Phú

BÀI 3: BIẾN SỰ BẤT THƯỜNG THÀNH BÌNH THƯỜNG

 

Ðể di sản trở thành nguồn lực phát triển - Bài cuối: Vun bồi cho nguồn lực nội sinh

Là vùng đất hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hoá của miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, việc bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những giá trị của quá khứ, mà quan trọng hơn là vun bồi để di sản tiếp tục sống và tạo ra những giá trị mới mà không đánh mất bản sắc.

Giữ mạch sống đồng quê - Kỳ cuối: Giữ cá hôm nay - Giữ quê ngày mai

Những năm gần đây, cá đồng vùng ngọt Cà Mau ngày một ít dần. Bên cạnh tác động của thời tiết, môi trường, tình trạng khai thác thiếu kiểm soát, nhất là các hình thức tận diệt, khiến nguồn lợi suy giảm.

Giữ mạch sống đồng quê

Ngày trước, cứ mùa mưa, nước tràn đồng là cá theo con nước tìm về, nuôi sống bao thế hệ người dân vùng ngọt Cà Mau. Nay, những mùa cá đầy đồng thưa dần. Nguồn lợi suy giảm, tình trạng khai thác tận diệt đặt ra yêu cầu cấp thiết phải giữ lại không chỉ một nguồn sinh kế, mà cả hệ sinh thái và những giá trị văn hoá gắn với đồng quê. Tuyến bài “Giữ mạch đồng quê” nhìn từ thực trạng suy giảm nguồn lợi cá đồng, tác động của khai thác thiếu kiểm soát và những nỗ lực cứu vãn đang được triển khai. Thay đổi cách khai thác, phục hồi môi trường sống, gắn bảo tồn với sinh kế là hướng để con cá trở lại đồng quê Cà Mau một cách bền vững.

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.