Thứ bảy, 29-8-26 03:40:37
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chuyện ở những ấp “5 không”

Báo Cà Mau (CMO) LTS: 5 năm, hành trình không quá dài nhưng cũng đủ để nhìn nhận và khẳng định vai trò lãnh đạo của Ðảng trong việc làm thay đổi diện mạo của những ấp, khóm; đặc biệt là khi nơi đây đã khoác lên mình chiếc áo mới. Ở nơi đó, vai trò của các tổ chức Ðảng luôn được khẳng định, với sự tiên phong của đảng viên. Trở lại những ấp “5 không” của 5 năm trước để cảm nhận sự chuyển mình của quê hương trong thời nông thôn mới (NTM).

Bài 1: Bộn bề ấp “5 không”

Không chấp nhận để cái khó bó sự phát triển, những ấp “5 không” với vai trò đầu tàu, tiên phong của đảng viên đã tập trung gỡ dần những vướng mắc, vươn lên khởi sắc.

Trăm cái khó

Còn nhớ cách đây 5 năm, khi chị Võ Thị Ngọc Hân, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam huyện Phú Tân, mới được điều động về làm Bí thư Ðảng uỷ xã Tân Hải. Khi ấy, tôi có chuyến công tác, cùng chị xuống các ấp, viết về đề tài xã “5 không” thời điểm trước đó không lâu. Và nay cùng chị trở lại thăm cơ sở, để hiểu về khó khăn chung của các ấp, khi bắt tay vào xây dựng NTM.

Về ấp Công Nghiệp, xã Tân Hải, gần như 100% tuyến lộ trong ấp đã được bê-tông hoá. Ði dọc theo tuyến dân cư kiểu mẫu mới cảm hết sự thay đổi của vùng quê này. Trước đó, nơi đây cũng bộn bề khó khăn. Chị Hân nhớ lại: “Hơn 5 năm trước, khi nói về câu chuyện NTM, người dân chưa mặn mà lắm, bởi lẽ nó còn quá mới mẻ”.

Khi đó, kinh tế gia đình người dân còn chưa đạt kết quả như mong muốn thì thời gian đâu mà lo chuyện cảnh quan nông thôn, xây dựng môi trường sinh thái, hàng rào cây xanh… Chính vì thế, địa phương đã tập trung khuyến khích người dân tham gia các mô hình sản xuất bền vững: ươm dèo cua giống, nuôi dê, trồng hoa màu… Tuy nhiên, bước đầu vẫn chưa có kết quả như mong muốn. Có thêm nhiều nguồn quỹ hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, địa phương tập trung đầu tư vào những mô hình, với mục đích làm điển hình để nhân rộng trong dân.

Ở những ấp “5 không” ngày nào, khó khăn lớn nhất là lộ. Việc đi lại của người dân, đặc biệt là các em học sinh gặp nhiều trắc trở.

Giai đoạn 2015-2017, ấp Công Nghiệp tập trung vào phương châm khó ở đâu thì xở ở đó. Năm 2016, toàn ấp có đến 9% hộ nghèo. Khi kinh tế người dân dần ổn định, chi bộ và các tổ chức đoàn thể ấp ngồi lại, tập trung bàn việc nâng cao diện mạo nông thôn với các tiêu chí về hàng rào cây xanh, hàng rào bê-tông, kè chống sạt lở. Thời điểm đó, đa phần lộ nông thôn tối đa 1,5 m.

Với phương châm mưa dầm thấm lâu, phải thông từ trên xuống thì việc triển khai về cơ sở mới thông được, các lớp tập huấn về NTM được triển khai. Ðến nay, sau khi ghép thêm 60 hộ của ấp Thanh Bình, hiện ấp Công Nghiệp có 453 hộ, với 1.901 khẩu, hộ nghèo chỉ còn 1,54%.

Không chỉ ấp Công Nghiệp, các địa phương khác cũng có những cái khó riêng. Như ấp Mỹ Hưng, xã Trần Thới, huyện Cái Nước: năm 2013 toàn ấp chỉ có 225 hộ nhưng có đến 1.097 khẩu. Với thâm niên 4 nhiệm kỳ làm trưởng ấp, anh Lê Tuấn Em nhớ lại: “Lúc đó không có lộ bê-tông, trụ sở sinh hoạt của ấp cũng không; lộ đất thấp, nước lên ngập, người dân phải lội bì bõm. Thương nhất là con đường đến trường của các em học sinh”.

Người dân ở Mỹ Hưng trước đây còn loay hoay, chưa có những mô hình kinh tế bền vững như nuôi tôm công nghiệp, trồng hoa màu, hay đa cây, con. Xác định vai trò đầu tàu, đảng viên ở ấp Mỹ Hưng đã đi trước để tạo niềm tin cho người dân thấy và làm theo.

Còn với ấp Lưu Hoa Thanh, xã Tân Thuận, huyện Ðầm Dơi, từng là ấp được ví như “túi nghèo” của vùng ven biển xứ Ðầm, khó càng khó khi ấp có diện tích lên đến hơn 3.500 ha. Ấp còn có nhiều “cái nhất”: nghèo nhất, đông dân nhất, cơ cấu dân số đa dạng nhất.

Về kinh tế, ấp Lưu Hoa Thanh nổi tiếng với nghề làm muối, trên diện tích khoảng 180 ha, năng suất đạt từ 70 tấn/ha. Dù được cho là vùng muối giàu tiềm năng, thế nhưng liên tiếp nhiều năm nay điệp khúc được mùa, mất giá cứ mãi đeo bám người dân Lưu Hoa Thanh. Ðây là những cái khó lớn, đặt ra bài toán khó cho địa phương.

Ðiểm chung của 5 năm trước là các mô hình kinh tế chưa có tính bền vững. (Ảnh: Mô hình làm muối của diêm dân ấp Lưu Hoa Thanh, xã Tân Thuận, huyện Ðầm Dơi).

Làn gió mới từ xây dựng Ðảng

Anh Lê Tuấn Em làm Trưởng ấp Mỹ Hưng 4 nhiệm kỳ liên tục, tấm tắc khen: “Tôi cảm thấy tự hào vì Chi bộ ấp Mỹ Hưng có những cây cao bóng cả lãnh đạo công tác Ðảng và nêu gương trong sản xuất, có vậy dân mới tin và làm theo”.

41 năm là Bí thư Chi bộ ấp, ông Nguyễn Thanh Lùng là nhân tố tích cực, là tấm gương để anh Tuấn Em noi theo, công tác tốt, phát huy vai trò ở địa phương. Trở lại sau 5 năm, mô hình đa cây, con của ông Nguyễn Văn Lùng vẫn được giữ vững và thêm mô hình mới hiệu quả. Với phương châm không để đất trống, ông Lùng đã phủ xanh quanh nhà, bắt đất sinh lời, phục vụ kinh tế nông hộ.

Dọc theo hàng rào cây xanh thẳng tắp, cách đó không xa là cơ ngơi của đảng viên cao niên Nguyễn Văn Dân. Tích cực lao động sản xuất, kinh tế gia đình khá giả, ông Dân có thời gian tham gia công tác ở địa phương.

Chỉ tay về con lộ đúng chuẩn NTM dài 2.441 m và ngang 3 m vừa đưa vào sử dụng tháng 2/2021 vừa qua, Trưởng ấp Lê Tuấn Em tâm đắc: “Ðây là công trình của ý Ðảng, lòng dân; lộ mới, Nhân dân đi lại thuận tiện, kinh tế có điều kiện phát triển hơn trước, đặc biệt là con đường đến trường của các em học sinh dễ dàng hơn rất nhiều”.

Hiện nay, Mỹ Hưng đã xoá trắng hộ nghèo, chi bộ từ năm 2016-2019 đều đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh, xuất sắc nhiều năm liền của Ðảng bộ xã Trần Thới. Ðây là thành tích không phải ấp nào trong tỉnh cũng đạt được.

Chi hội cựu chiến binh ấp có 27 hội viên, những hội viên khó khăn được hỗ trợ vay vốn phát triển kinh tế gia đình. Từ năm 2018 đến nay, những hộ hội viên còn khó khăn đã được khoanh nợ, cho vay thêm nguồn vốn lớn hơn để đầu tư mô hình kinh tế bền vững: nuôi tôm công nghiệp, nuôi sò huyết… Ngoài ra, Mỹ Hưng còn có nhiều nguồn lực kinh tế khác để hỗ trợ hội viên đoàn thể các cấp, tiêu biểu là câu lạc bộ nuôi heo đất, quỹ phụ nữ với gần 130 triệu đồng, quỹ hùn vốn gần 140 triệu đồng, quỹ cựu chiến binh 38 triệu đồng, quỹ chi bộ 34 triệu đồng… Tất cả các nguồn quỹ này giải quyết cho đảng viên, hội viên và người dân có hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế gia đình, với lãi suất bằng với lãi suất Ngân hàng Chính sách xã hội.

Làn gió mang tên NTM mang lại diện mạo mới cho các vùng nông thôn trong tỉnh; ở đó, vai trò của tổ chức Ðảng được khẳng định và vai trò nêu gương của đảng viên được phát huy tốt, để những ấp “5 không” thành “nhiều có”./.

 

Phú Hữu

BÀI 2: KHỞI SẮC ẤP “NHIỀU CÓ”

 

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.