Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi công tác cán bộ là vấn đề hết sức hệ trọng đối với sự nghiệp cách mạng: “Cán bộ là cái gốc của mọi việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Công tác cán bộ là công việc khó, nhiều biến số, do đó cần có quy trình, cơ chế, tiêu chí lựa chọn chặt chẽ, thận trọng nhưng đồng thời cũng phải có sự mạnh dạn, đột phá. Việc “chọn người” cần phải làm rõ những vấn đề mấu chốt nhất, đó là “ai chọn?”, “chọn ai?” và chọn như thế nào? Gắn với cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy tổ chức, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, công tác cán bộ là vấn đề hết sức thời sự, quyết định đến hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy mới.

Bài 1: “Cơ hội vàng” để tái cấu trúc đội ngũ cán bộ

Cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cùng với hàng loạt cơ chế, chính sách mới liên quan đến công tác cán bộ chính là “cơ hội vàng” tái cấu trúc, nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ. Ðây không chỉ là vấn đề “ai đi, ai ở” hay “xếp chỗ” mà mục tiêu cao nhất là hình thành bộ máy và đội ngũ cán bộ mới xứng tầm, đảm đương được nhiệm vụ.

“Giảm tải” bộ máy

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khoá XII, tỉnh Cà Mau đã sắp xếp, thu gọn đầu mối, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và giảm 10 đầu mối cấp tỉnh; các tổ chức bên trong ở cấp tỉnh giảm 35 phòng, ban và tương đương; cấp huyện giảm 42 phòng, ban và tương đương. Với việc tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Cà Mau giảm từ 100 xã, phường xuống còn 39 xã, phường.

Khi hợp nhất (2 tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu), tỉnh Cà Mau sẽ tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh - gọn - mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Theo đó, tỉnh Cà Mau có 64 đơn vị xã, phường; bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân lực khu vực công tiếp tục được tái cấu trúc mạnh mẽ để tinh - gọn - mạnh.

Cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp là "cơ hội vàng" để tái cấu trúc, nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ.

Theo hướng dẫn của Trung ương, việc sắp xếp, tái cấu trúc đội ngũ nhân lực khu vực công nhằm hướng đến việc tối ưu hoá tài nguyên con người, hình thành bộ máy công vụ tinh - gọn - mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để phụng sự Nhân dân và sự phát triển của đất nước trong bối cảnh mới.

Cùng với các cơ chế, chính sách, quy định cụ thể, rõ ràng đối với việc sàng lọc, lựa chọn cán bộ, cuộc cách mạng về bộ máy tổ chức đã thật sự “giảm tải” về quy mô, sự cồng kềnh của đội ngũ nhân lực khu vực công. Ban đầu là giảm trung gian, đầu mối, giảm các đối tượng nằm trong diện tinh gọn. Trong 5 năm tới, bộ máy nhân sự khu vực công sẽ được kiện toàn theo hướng tinh hơn, gọn hơn như yêu cầu, mục tiêu và lộ trình đề ra.

Cơ chế sàng lọc, lựa chọn cán bộ minh bạch, hiệu quả, gắn với năng lực thực tiễn, đạo đức công vụ, uy tín Nhân dân là hết sức cần thiết để lựa chọn, sử dụng cán bộ đúng, trúng, hiệu quả.

Bà Huỳnh Thị Thanh Loan, nguyên Trưởng ban Tổ chức Tỉnh uỷ Cà Mau, cho biết: “Trong giai đoạn đầu, công việc ưu tiên lựa chọn các chức danh chủ chốt để vận hành ngay. Hiện nay, các cơ chế đánh giá cán bộ đã rất sát sao, rất cụ thể. Theo đó, ở những giai đoạn tiếp theo thì chính năng lực thực tiễn, đạo đức công vụ, uy tín với Nhân dân, kết quả đánh giá của cán bộ là căn cứ để sắp xếp”.

Cơ chế hữu hiệu

Bà Huỳnh Thị Thanh Loan tâm đắc: “Trước đây, có nơi đến cuối năm thì ai cũng hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đến khi phải tinh giản thì không biết căn cứ vào đâu. Nay thì khác, cán bộ được đánh giá thường xuyên, lượng hoá, minh bạch, ai tốt, ai chưa tốt thì rất rõ ràng. Với cơ chế này, việc sàng lọc, lựa chọn, sử dụng cán bộ triệt để khắc phục những bất cập về công tác cán bộ trong bộ máy tổ chức mới”.

Với sự quyết tâm, đồng thuận cao độ của toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị, toàn xã hội về cuộc cách mạng tổ chức bộ máy sẽ khơi thông được điểm nghẽn, độ vênh giữa cơ chế, quy trình và quá trình tổ chức, triển khai thực hiện về công tác cán bộ. Các biểu hiện tiêu cực tuyển dụng, sử dụng cán bộ sẽ không còn cơ hội tồn tại. Người có đức, có tài, có uy tín sẽ được lựa chọn và người không đáp ứng được yêu cầu sẽ bị đào thải. Cán bộ cũng không còn là biên chế suốt đời, bất khả xâm phạm, là đặc quyền, đặc lợi, mà vinh dự, lợi ích phải song hành với trách nhiệm và cống hiến.

Bà Trương Hồng Vững, nguyên Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Cà Mau, tâm huyết: “Với bối cảnh hiện nay, công tác cán bộ vừa phải đúng , vừa phải có “con mắt tinh đời” để chọn đúng người tài đức. Những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, có bản lĩnh, đạo đức, năng lực và uy tín phải được trọng dụng thì bộ máy mới sẽ mạnh, sẽ thông, đảm đương trọng trách được giao. Ðây cũng là cách để những biểu hiện tiêu cực, sai phạm về công tác cán bộ không còn “đất” sống”.

Dùng ý kiến người dân đánh giá cán bộ làm một kênh tham khảo cũng là một việc làm cần thiết trong sử dụng, bố trí cán bộ.

Theo quy định mới, cơ chế tuyển dụng cán bộ, công chức đã rộng mở cánh cửa với cả những cá nhân là chuyên gia giỏi ở ngoài khu vực công. Theo ông Ðinh Công Toại, cán bộ hưu trí: “Việc “có vào, có ra”, “có lên, có xuống”, đặc biệt là cơ chế giám sát của xã hội chính là những chuẩn mực mới để tạo ra cơ chế hữu hiệu trong việc sàng lọc, sử dụng cán bộ. Cán bộ tốt, xấu ra sao người dân biết hết, dùng ý kiến người dân đánh giá cán bộ làm một kênh tham khảo cũng là việc làm cần thiết trong sử dụng, bố trí cán bộ”. 

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Ngại, khẳng định: “Cán bộ nếu đặt lợi ích chung lên trên hết, trước hết, thực thi nhiệm vụ, cống hiến bằng cái tâm, bằng năng lực, bằng sự gương mẫu thì không có lý do gì để tâm tư, băn khoăn. Phải coi đây là dịp để bản thân được thử thách, trui rèn, khẳng định chính mình. “Chọn ai” không chỉ là cơ chế, quy định, quy hoạch, tổ chức... mà ở bối cảnh mới phụ thuộc vào chính phẩm chất, năng lực và khát vọng cống hiến của cán bộ”.

Và việc lựa chọn cán bộ không phải chỉ phục vụ mục tiêu của nhiệm kỳ, của yêu cầu công việc trước mắt mà còn là để phục vụ sự phát triển lâu dài của đất nước./.

Phạm Song Nguyên

Bài cuối: Thành bại tại... cán bộ