Thứ sáu, 11-9-26 00:23:28
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Đội biệt động thị xã Cà Mau Gặp người trong cuộc sau hơn 40 năm - Bài cuối: Đội trưởng biệt động giữa đời thường

Báo Cà Mau (CMO) Sau giải phóng, ông Lâm Anh Lữ được phân công giữ chức vụ Thị đội phó Thị đội Cà Mau. Năm 1979, ông được điều sang làm kinh tế. Năm 1994 ông về hưu. 

Trong chiến đấu ông và Chính trị viên Tạ Minh Nghiệp đã sáng tạo, mưu trí lãnh đạo đơn vị giành nhiều thắng lợi, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Hoà bình, ông tiếp tục phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ làm tốt nhiệm vụ được phân công. Và khi trở về với đời thường, phẩm chất người lính không đầu hàng hoàn cảnh, năng động, nhạy bén… lại giúp ông trở thành cựu chiến binh tiêu biểu trên mặt trận sản xuất, chăm lo tốt gia đình và chuyện học hành con cái (con ông hiện 1 người là bác sĩ, 1 đại học sư phạm).

Năng động làm kinh tế

Cả tuổi thanh xuân cống hiến cho cách mạng, khi về hưu, như nhiều đồng chí, đồng đội cùng thời, hoàn cảnh kinh tế gia đình ông thiếu trước hụt sau. Đồng lương hưu và tiền trợ cấp thương binh 3/4 cũng chật vật trong xoay xở. Mặc dù sức khoẻ có giảm sút, nhưng ông không cho phép mình nghỉ ngơi. Vốn gốc nông dân (quê ở xã Hoà Thành, gia đình từng làm rẫy ở Đất Mới, Năm Căn), cái máu nhà nông vẫn chảy trong ông. Và khi nghỉ hưu, có thời gian, vậy là nghĩ tới chuyện sang đất để sản xuất. “Miếng đất 7 công hoang hoá, cỏ sậy um tùm, đường đi không có, sang rẻ rề. Ban đầu tôi bỏ công sức phát dọn, cấy lác để bán làm hàng thủ công mỹ nghệ, nhưng phèn quá không hiệu quả. Sau đó làm ruộng thì bị chim chuột ăn vì xung quanh cỏ sậy không ai làm”, ông nhớ lại. 

Vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, tới khoảng năm 2000 đến nay, ông đã định hình và ổn dần các mô hình kinh tế như nuôi cá tra thương phẩm, nuôi heo rừng và ba ba. Không có vốn đầu tư ồ ạt, ông cứ làm từ từ, hiệu quả thì mở rộng thêm. Nhiều năm nay, mỗi năm ông thu khoảng 7-8 tấn cá tra, 500-700 kg ba ba, trong chuồng luôn có từ 20-30 con heo rừng thịt để “bán lai rai” khi mọi người cần dùng. Ông nhẩm tính, cá giá 25-30 ngàn đồng/kg, ba ba 230-250 đồng/kg…, trừ chi phí còn lãi trên dưới 250 triệu đồng/năm. 

Toàn những loại dễ nuôi, tuy vậy, muốn đạt hiệu quả cũng phải trải qua thời gian thực tiễn và rút kinh nghiệm. Ông kể một chuyện vui: “Ban đầu nuôi ba ba, con cái cứ chết dần nổi lên. Tới một năm bắt lên bán còn toàn ba ba đực. Sau đó mình tìm hiểu mới biết ba ba đực sinh lý rất mạnh, chỉ cần 1 con là sẽ phối giống 10 con. Vậy là khi nó đẻ, mình lấy trứng ấp, không để nở tự nhiên như trước. Khi ba ba con nở ra, nuôi mấy tháng, phân biệt được con đực, con cái mới cho ra ao theo tỷ lệ trên, thế là ổn”.

Vị trí đất “rẻ rề” của ông hiện cặp đường nhựa Lý Văn Lâm, Khóm 6, Phường 1, gần bến xếp dỡ, không chỉ giúp ông có điều kiện sản xuất thoả nỗi đam mê, chăm lo tốt cuộc sống gia đình mà còn khá giá trị. Ngoài ra, ông còn 1 ha đất ở ấp Đường Đào, xã Hồ Thị Kỷ (một người con đang trông coi) dùng để nuôi tôm. Năm qua ông đầu tư chuồng trại nuôi bò, làm 1 ao hơn 1 ngàn mét vuông thả nuôi cá chốt, cá đối tự nhiên. “Bò phát triển tốt, cá nuôi cũng lớn nhanh, dù tôi không cho ăn, triển vọng lắm!”, ông phấn khởi chia sẻ. Ông hào hứng cho biết thêm: “Tôi đang học trên mạng nuôi tôm VietGAP 2 giai đoạn, đầu tiên làm hầm dèo, đến cỡ đầu đũa ăn thì thả ra, tôm cũng đang phát triển rất tốt”. 

Tăng gia sản xuất cũng là thú vui tuổi già của ông Lâm Anh Lữ.

Một điều hết sức đáng nể ‘lão nông” tuổi ngoài thất thập này là ngoài kinh nghiệm từ thực tiễn, qua báo, đài, ông còn năng động học hỏi kinh nghiệm sản xuất trên mạng Internet. Ông cho biết, mạng Internet hỗ trợ ông rất nhiều. Cứ thắc mắc gì “hỏi bác Google” là được đáp ứng. Gửi email, đánh máy trên vi tính... ông đều thao tác khá thành thạo.

Một “bí quyết” để ông sản xuất có lãi cao hơn người khác là, thức ăn cho cá, cho heo ông không phải mua, chủ yếu bỏ công làm lời. Người con trai học sư phạm hiện dạy hợp đồng tại Phân hiệu Trường Đại học Bình Dương tại Cà Mau và Trung tâm Tiếng Hoa. Mỗi tối khi dạy xong ở trung tâm, anh ghé các chợ chở phế phẩm đầu tôm, ruột, xương cá... nhờ các công nhân vệ sinh gom từ những người bán tôm cá trong ngày (khoảng 30-40 kg) về nấu cho cá ăn. Còn ông, lịch làm việc một ngày cũng rõ ràng đâu ra đó: Sáng 5 giờ tập thể dục, 6 giờ đi cắt 2 giỏ cỏ cho bò (dọc theo 2 bên lộ nơi ông ở), sau đó đi ra CLB Hưu trí TP Cà Mau (Phường 4) gặp gỡ bạn bè, uống cà phê, chơi bóng bàn. Mấy tiếng sau về đem cỏ vô quê cho bò ăn. Buổi trưa, ông ra đi chở 4 thùng cặn về nấu cho heo rừng. Cả buổi chiều ông dành thời gian cho việc chăm sóc vật nuôi, tìm tòi, nghiên cứu những tiến bộ mới áp dụng vào sản xuất... Chưa hết, buổi tối ông còn vào trực tại Trung tâm Tiếng Hoa (Phường 2) với vai trò giám đốc. 

“Tôi vốn thích lao động chân tay, xem chuyện nuôi trồng là thú giải trí cho mình, nên chuyện cắt cỏ, chở cặn lại thấy bình thường không có gì nặng nề hay mặc cảm, áp lực… Mình lao động vừa có sức khoẻ, đầu óc hưng phấn, lại có thu nhập, còn để làm gương cho con cháu”, ông bày tỏ.

Từ một thương binh sản xuất giỏi, gia đình gương mẫu…, ông hai lần được vinh danh Gia đình có công với cách mạng tiêu biểu toàn quốc (năm 2014 và 2018). 

Nặng tình đồng đội

14 năm qua (bắt đầu từ năm 2005, kỷ niệm 30 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước) năm nào vào ngày 30/4 ông cũng làm mâm cơm cúng đồng đội hy sinh và mời đồng đội cũ về họp mặt (đồng đội trong đội biệt động và đồng đội khi phụ trách các đơn vị khác). “Mỗi lần từ 150-200 người dự, vui lắm. Cùng ôn lại chuyện xưa, thăm hỏi, động viên nhau trong cuộc sống, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn”, ông nói. Mỗi lần họp mặt, ông lo toàn bộ chi phí và thường làm từ 1-2 con heo rừng để cúng kiếng, thết đãi đồng đội.

Năm nào ông cũng bỏ ra hơn 10 triệu đồng giúp đỡ đồng đội khó khăn, bệnh tật, đau ốm hay tiếp vào sửa, cất nhà cửa. Thỉnh thoảng ông sắp xếp đi thăm bạn bè, đồng đội, tư vấn làm kinh tế từ kinh nghiệm bản thân. Mấy năm nay, khi được tín nhiệm làm Trưởng ban liên lạc Thị đội Cà Mau, Huyện đội Châu Thành, công việc ông cũng nhiều hơn. Ngoài dò tìm thông tin đồng đội để bổ sung vào danh sách, ông còn phải nắm tin tức, vận động quyên góp tiền từ các đồng đội có điều kiện để thăm hỏi, giúp các hoàn cảnh bệnh tật, đau ốm hay cất, sửa nhà cửa. Đồng đội ông giờ đa phần tuổi cao, không mấy người dư dả, vậy là bằng cái tình cái nghĩa, người đóng góp một ít cố gắng khi anh em được xét cất nhà tình nghĩa thì góp thêm vào mỗi căn 5 triệu đồng. Đến nay ông đã vận động đóng góp xây dựng được gần chục căn nhà.
Ông chia sẻ: “Hồi đó đạn bom dày đặc, ra đi đánh giặc tính mình chết chớ không nghĩ sống. Được hưởng hoà bình đã là cái may. Bao nhiêu đồng đội mãi không về. Coi như mình sống luôn cả phần của họ. Làm gì được cho anh em, đồng đội, cho cuộc đời trong khả năng thì làm. Chỉ tiếc rằng tuổi tác, sức lực có hạn…”.

Và những trăn trở…

Chưa đầy 10 năm hoạt động, Đội Biệt động thị xã Cà Mau (về sau đổi thành Đội Biệt động Hồ Thị Kỷ) đã lập được nhiều thành tích xuất sắc, cùng góp phần giải phóng quê hương, thống nhất đất nước. Kết thúc chiến tranh, có 10 đồng đội đã hy sinh. Đội được tuyên dương anh hùng. Hồ Thị Kỷ, Huỳnh Thị Kim Liên, Nguyễn Thị Lòng được tuyên dương anh hùng (hiện bà Lòng đã qua đời). Nếu tính luôn anh hùng liệt sĩ Mạc Thành To trước đó (tiền thân của đội) thì đơn vị có tới 4 anh hùng. 

Tuy vậy, như đã nói, tìm qua các quyển lịch sử địa phương, chưa thấy dòng nào điểm qua về lịch sử đơn vị và bỏ sót nhiều trận đánh quan trọng. Bản thân tôi thực hiện bài viết này cũng từ chỗ muốn biết nhiều hơn về đơn vị, nhưng không có thông tin. Đem nỗi niềm này chia sẻ cùng người đội trưởng biệt động năm xưa Lâm Anh Lữ, ông thở dài: “Nhiệm vụ của chúng tôi coi như đã hoàn thành. Thời chúng tôi cũng đã qua. Còn chuyện lưu vào sử sách thì…”. Tôi hiểu, trong cái im lặng bỏ lửng của ông, còn nhiều chuyện khó nói vì không thuộc chuyên môn, không thuộc thẩm quyền...

Ông cho biết, trước đây cũng có mấy bài báo viết về đội, nhưng còn chỗ này, chỗ nọ chưa chính xác. Chẳng hạn có bài báo nói rằng, Huỳnh Thị Kim Liên là chị dâu ruột Hồ Thị Kỷ, điều này không đúng. Kim Liên là chị dâu con người bác thứ hai, còn Hồ Thị Kỷ con người thứ sáu. Rồi ngày tháng, sự kiện, chi tiết… cũng còn nhiều chỗ cần bàn. 

Hiểu nỗi lòng ông và chợt giật mình, người đội trưởng năm nào giờ cũng sắp bước qua tuổi 73. Đồng đội đơn vị ông giờ cũng vơi đi một nửa, số còn nhiều người bệnh tật, sức khoẻ kém và mỗi năm con số này cứ vơi thêm. Nếu ngành chức năng không có sự quan tâm, không có những động thái tích cực ngay từ bây giờ thì có lẽ các thế hệ sau cũng không biết gì về đơn vị anh hùng này, cũng không có cơ hội đi gặp nhân chứng mà tìm hiểu thông tin như tôi. 

Không lưu vào sử sách, phải chăng chúng ta còn thiếu sót với thế hệ sau và chưa làm tròn bổn phận với những người đã hy sinh máu xương vì Tổ quốc..../.

Trang Thăm

Ðể di sản trở thành nguồn lực phát triển - Bài cuối: Vun bồi cho nguồn lực nội sinh

Là vùng đất hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hoá của miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, việc bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những giá trị của quá khứ, mà quan trọng hơn là vun bồi để di sản tiếp tục sống và tạo ra những giá trị mới mà không đánh mất bản sắc.

Giữ mạch sống đồng quê - Kỳ cuối: Giữ cá hôm nay - Giữ quê ngày mai

Những năm gần đây, cá đồng vùng ngọt Cà Mau ngày một ít dần. Bên cạnh tác động của thời tiết, môi trường, tình trạng khai thác thiếu kiểm soát, nhất là các hình thức tận diệt, khiến nguồn lợi suy giảm.

Giữ mạch sống đồng quê

Ngày trước, cứ mùa mưa, nước tràn đồng là cá theo con nước tìm về, nuôi sống bao thế hệ người dân vùng ngọt Cà Mau. Nay, những mùa cá đầy đồng thưa dần. Nguồn lợi suy giảm, tình trạng khai thác tận diệt đặt ra yêu cầu cấp thiết phải giữ lại không chỉ một nguồn sinh kế, mà cả hệ sinh thái và những giá trị văn hoá gắn với đồng quê. Tuyến bài “Giữ mạch đồng quê” nhìn từ thực trạng suy giảm nguồn lợi cá đồng, tác động của khai thác thiếu kiểm soát và những nỗ lực cứu vãn đang được triển khai. Thay đổi cách khai thác, phục hồi môi trường sống, gắn bảo tồn với sinh kế là hướng để con cá trở lại đồng quê Cà Mau một cách bền vững.

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.