Đường về "Xóm đảo"

(CMO) Xóm đảo nằm chơi vơi giữa cửa biển Sào Lưới, thuộc ấp Sào Lưới, xã Nguyễn Việt Khái, huyện Phú Tân. Không biết cái tên “Xóm đảo” có tự bao giờ nhưng nó đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân nơi đây...

Xóm đảo hiện có 22 hộ, với hơn 90 nhân khẩu sinh sống, kinh tế phụ thuộc vào biển. Do không trang bị được dụng cụ, tàu lớn nên chủ yếu đánh bắt gần bờ.

Hành trình "bám đảo" 

Chiếc vỏ lãi chậm rãi tiến đến xóm đảo. Đường về xóm đảo hôm nay vẫn gập ghềnh, trắc trở, muốn đặt chân lên “đảo” bắt buộc phải di chuyển một đoạn dài lộ đal, rồi sau đó mới đi vỏ lãi ra cửa biển. 

Ông Phạm Văn Lạc, Trưởng ấp Sào Lưới, tâm tình: “Dân xóm đảo làm đủ thứ nghề để kiếm sống, nhưng chủ yếu là đi biển, ăn theo mùa. Những ngày biển êm thì ra khơi, không thì ở nhà làm cá khô, đến mùa ốc, ba khía hội thì đi bắt. Con nít trên xóm giỏi lắm nghe, mới 4-5 tuổi là theo cha mẹ đi săn bắt rồi”.

Xóm đảo có 22 hộ dân, kinh tế phụ thuộc vào biển

Trời về trưa, những cơn gió mặn mòi của biển thổi vào rít cả người, lâu lâu nếm, bờ môi có vị mặn đắng pha chút mùi “khét nắng” chẳng lẫn vào đâu được, cuối cùng xóm đảo hiện ra trước mắt. Xóm đảo, một bên hướng về biển, bên còn lại áp vào mé rừng ngập mặn. Chính địa hình nơi đây đã tạo ra “thiên thời, địa lợi” cho các hộ dân sống trên “đảo”.

Không biết có phải đang mùa sửa nhà không mà trong xóm hộ nào hộ nấy mua cây, lá, mớ đinh, tấm bạt. Ông Ngô Văn Tư, 59 tuổi, một trong những “nguyên lão” khai sinh xóm đảo không buồn ngó ra ngoài vì phải tranh thủ lót vội cái sàn nhà đã rệu rã.

Gương mặt khắc khổ, đen sạm vì nắng biển, ông chậm rãi quệt vội dòng mồ hôi, cặm cụi, thận trọng trong từng động tác, sửa lại cái nhà, nơi mà ông gọi là tổ ấm chênh vênh ngoài mé biển.

Vừa hì hục với công việc, ông Tư vui vẻ trò chuyện, kể về đời mình, đời con, đời cháu mà qua đó người nghe có thể mường tượng ra tình cảnh chung của hầu hết người dân xóm đảo. Trong ký ức vụn vặt còn sót lại của ông Tư, xóm đảo ngày trước thưa thớt, không có sự sống, buồn tẻ và đìu hiu.

Ông Tư bộc bạch: “Hầu hết người dân đến ở đây từ hồi cơn bão số 5, ban đầu có vài hộ thôi. Ở đâu cũng phải sống, phải ăn, phải ngủ. Rồi thì kiếm cho mình cái nghề trước đã, sau cất tạm cái mái che đầu, sinh con đẻ cái, thế hệ này nối tiếp thế hệ khác, lâu dần thì đông như giờ”.

Hơn 20 năm bầu bạn với biển, nhờ chắt mót, cần kiệm nên vài năm trở lại đây ông Tư “lên chức” chủ ghe, sắm được chiếc ghe 10 tấn, bạn ghe tính cả tài công là 5 người, mỗi tháng trung bình trừ hết xăng, chi phí này nọ ông dư tầm 10 triệu đồng.

Nhìn căn nhà đang bộn bề, ông thú thiệt: “Hổm nay tôi không ra khơi vì bận sửa lại cái nhà, gần 1 tháng mà cái sàn còn chưa xong”. Đưa tay chỉ về phía mớ cây tạp, vài cặp lá dựng ngay ngắn ở góc nhà, ông chắc mẩm: “Mần lẹ cho xong cái sàn rồi dỡ tới cái vách, lợp mái nhà nữa mới rảnh tay được”.

Trẻ em xóm đảo rất hồn nhiên, mến khách.

Nghe tiếng xì xào bên nhà hàng xóm, anh Quách Chil liền đi qua, tiếp lời: “Tui nói để tui tiếp cho, rồi đến nhà tui sửa thì ổng qua vần công mà hổng chịu. Ổng kỹ lắm, nhà cửa phải tự tay làm mới chịu, không cho ai phụ”.

Trong tâm thức của người dân xóm đảo, có an cư thì mới lạc nghiệp. Nhà cửa ở đây được cất bằng cây gỗ, lợp tol, vách lá, cộng hưởng mùa gió chướng về là nước ngập đến sàn nhà nên tuổi thọ không cao, cứ độ chừng hơn 1 năm là phải làm lại nhà, mỗi lần chi phí hết bạc chục triệu là ít.

Mặc dù đời sống có phần chật vật hơn so với đất liền nhưng đa phần cư dân trên xóm đảo đều đồng thuận cho rằng sống ổn, sống tốt, nguồn lợi dồi dào, đặc biệt là không sợ đói, nuôi vợ, nuôi con khoẻ re...

Khởi sắc

Cuối năm 2017, xóm đảo đón năm mới với niềm vui gấp bội khi lần đầu tiên trên “đảo” có đường, có lộ, thay thế cho những chiếc cầu cây nguy hiểm, mục nát được mắc nối tạm bợ trước đó.

Để có con lộ đal thẳng tắp, ngang 2 m, dài 60 m này, chính quyền địa phương vận động mỗi hộ trên xóm đảo đóng góp 500.000 đồng, còn lại địa phương vận động vật tư từ các nhà hảo tâm.

Từ ngày có lộ mới, người dân phấn khởi ra mặt. Giữa trưa một cuộc "đua xe đạp" hấp dẫn diễn ra trên con lộ 60 m, trong không khí nắng nóng ấy mà các "vận động viên nhí" vẫn hăng hái đua quyết liệt. Ban đầu là 1, 2, rồi 3, 4 ,5  chiếc xe đạp, hễ hộ nào có xe đều rinh ra đua cho bằng chị bằng em.

Con lộ đal duy nhất trên xóm đảo là sân chơi tập thể cho trẻ em nơi đây

Lộ ngắn, 2 đoạn đầu và cuối đều hướng ra biển, không rào chắn, chỉ cần quá chân là xuống tắm biển dễ như chơi. Đám trẻ con mọi lứa tuổi tập tụ, hò hét, đầu trần, chân đất, quần áo ngắn cũn cỡn, mặt lấm tấm mồ hôi thi nhau đứng kín cả con đường. Tốp có xe tranh nhau chạy biểu diễn, tốp không xe thì tấp vào một góc vỗ tay cổ động. Cư dân xóm đảo đồng lòng yêu thương và đoàn kết từ nhiều năm qua.

Thầy giáo Trần Văn Một tận tuỵ đưa đón các em đến trường

Trưa, một chiếc đò cập bến. Đứa lớn nắm tay đứa nhỏ, cứ thế dắt díu nhau lên bờ. Thấy anh chị đi học về nên mấy đứa em nhốn nháo ra mừng. Trong cảnh chen chúc, bỗng tiếng bé gái khóc ré lên vang dội cả xóm, ngó xuống cầu, một bé gái lọt thỏm hồi nào mà áo phao, cặp sách vẫn ôm khư khư bên người, miệng không ngừng khóc thét. Thấy em khóc, thằng anh cuống lên quăng luôn cái cặp, nhanh tay kéo lên gọn hơ rồi dắt về tắm rửa để kịp chiều đi học tiếp.

Ăn vội bữa trưa, em Đoàn Hy Vọng, lớp 2, Trường Tiểu học Việt Khái 2, hồn nhiên: “Nhờ thầy mà con được đến trường, con cám ơn thầy nhiều lắm...”. Dù cuộc sống còn nhiều lo toan, vất vả, chuyện cách trở đất liền, thiếu lộ, ba mẹ bộn bề mưu sinh, vậy mà xóm đảo lấy làm tự hào vì từ trước đến nay trẻ em đều được đến trường. Công lớn nhất trong chuyện học của tụi nhỏ thuộc về thầy giáo, ông chủ đò Trần Văn Một. Hình ảnh ông thầy áo sơ mi, quần tây đóng thùng chỉnh tề nhẫn nại vượt sông, vượt sóng suốt 20 năm đưa trẻ đến trường thật bình dị.

Thầy Trần Văn Một, giáo viên Trường Tiểu học Việt Khái 2, xã Nguyễn Việt Khái, bộc bạch: “Di chuyển bằng đò nên các em phải thức sớm để kịp đến trường. Vừa dạy, vừa đưa rước nên tình hình, hoàn cảnh của các em tại xóm đảo tôi đều nắm được. Hộ nào có con bỏ học là tôi đến ngay, vận động cho các cháu đi học lại. Chuyện đưa rước phụ huynh không lo nên xóm đảo có 15/16 cháu ở độ tuổi tiểu học được đến trường”.

Hơn 20 năm tận tuỵ với nghề gõ đầu trẻ, 20 năm lặng lẽ vun đắp tương lai cho thế hệ trẻ trên xóm đảo, không tính toán thiệt hơn, thầy Một chỉ bảo: "Sẵn đi dạy rồi rước tụi nhỏ đi học luôn”.

Trời về chiều, xóm đảo lại đông vui sau một ngày tất bật mưu sinh, từng gia đình nhỏ quây quần bên bữa cơm ấm cúng. Ông Phạm Văn Lạc phấn khởi: “Sắp tới sẽ có lộ, cầu nối liền xóm đảo với đất liền. Nghe tin, người dân rất phấn khởi, từ đó chí thú làm ăn. Có lộ rồi, các cháu đi học sẽ thuận tiện hơn, đi lại, làm ăn cũng nhanh chóng và dễ dàng. Xóm đảo sẽ khởi sắc trong nay mai”.../.

Ngô Yến Nhi