Thứ ba, 25-8-26 03:23:21
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hồi sinh “rừng vàng, biển bạc” - Bài 4: Không thể chần chừ

Báo Cà Mau Đồng chí Nguyễn Tiến Hải, Uỷ viên BCH Trung ương Ðảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HÐND tỉnh Cà Mau, khẳng định: “Từ năm 2024, Cà Mau tuyên bố nói không với hình thức khai thác thuỷ sản theo kiểu tận diệt, huỷ diệt”. Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Cà Mau đã ban hành Chỉ thị số 17-CT/TU, ngày 26/2/2024, về việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đảng, chính quyền đối với việc khai thác nguồn lợi thuỷ sản có tính chất huỷ diệt trên địa bàn tỉnh. Ðó cũng là khởi đầu cho những nhận thức mới, hành động quyết liệt và giải pháp hữu hiệu để Cà Mau gìn giữ, bảo vệ, khôi phục và tái tạo nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên.

Thống nhất ý chí và hành động

Chỉ thị số 10/CT-UBND, ngày 15/11/2023 (Chỉ thị 10) của Chủ tịch UBND tỉnh về việc tăng cường công tác quản lý các hoạt động khai thác thuỷ sản có tính chất huỷ diệt trên địa bàn tỉnh Cà Mau cho thấy quyết tâm chính trị lớn để bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản tự nhiên của địa phương, coi đây là công việc hệ trọng, cấp bách.

“Bảo vệ, khôi phục và tái tạo nguồn lợi thuỷ sản cần được quán triệt sâu sắc, tạo nên sự chuyển biến đồng bộ, toàn diện trong toàn hệ thống chính trị, toàn dân, coi đây là trách nhiệm và cũng là quyền lợi của mỗi người”, đồng chí Huỳnh Quốc Việt, Uỷ viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Phó bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh.

Các lực lượng: Vùng Cảnh sát biển 4, Bộ đội Biên phòng, Công an tỉnh, tuần tra, kiểm tra hoạt động khai thác trên vùng biển Tây Nam Cà Mau. Ảnh: Thanh Minh

Huyện U Minh là một trong những địa phương sớm triển khai tinh thần của Chỉ thị 10 bằng những giải pháp, hành động cụ thể. Ông Huỳnh Minh Nguyên, Chủ tịch UBND huyện U Minh, thông tin: “Ngay từ cuối năm 2023, huyện đã phát động giao nộp các thiết bị, vật liệu, dụng cụ, ngư cụ khai thác thuỷ sản có tính huỷ diệt, tận diệt trong toàn địa phương, lấy đơn vị xã Khánh Thuận làm điểm chỉ đạo. Không chỉ tăng cường tuyên truyền, vận động, huyện U Minh quyết liệt nắm địa bàn, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng quy định".

Nghị quyết bảo vệ cá đồng của xã Khánh Thuận là nghị quyết đầu tiên cấp xã ở U Minh và của cả tỉnh Cà Mau, nhằm cụ thể hoá quyết tâm bảo vệ, khôi phục nguồn lợi thuỷ sản. Ông Hồ Tương Lai, Phó chủ tịch UBND xã Khánh Thuận, cho biết: “Nghị quyết bảo vệ cá đồng đã được ban hành 2 năm nay, nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của người dân. Cao điểm phát động giao nộp các ngư cụ khai thác huỷ diệt, trái phép, toàn xã đã có hàng trăm hộ dân hưởng ứng, tự giác giao nộp. Cũng từ ý thức người dân, nhiều vụ việc vi phạm đã được phát hiện, xử lý”.

Tại huyện Ngọc Hiển, Ðảng bộ huyện đã ban hành 2 chỉ thị liên quan đến hoạt động khai thác thuỷ sản trên địa bàn huyện. “Ðặc biệt, Chỉ thị số 12-CT/HU, ngày 27/11/2023 của Ban Thường vụ Huyện uỷ về tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng đối với hoạt động khai thác thuỷ sản đã khẳng định quyết tâm của địa phương, nhất là nói không với các hình thức khai thác hải sản theo kiểu tận diệt, huỷ diệt. Công việc này cần sự đồng lòng, chung sức, với quyết tâm đủ lớn, giải pháp hiệu quả, hành động thiết thực của toàn hệ thống chính trị và Nhân dân”, ông Phạm Chí Hải, Bí thư Huyện uỷ Ngọc Hiển, khẳng định.

Ông Nguyễn Văn Ðấu, ấp Rạch Gốc, xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển tiếc nhớ thời “rừng vàng, biển bạc” nay đã không còn nữa.

Các địa phương khác trong tỉnh Cà Mau cũng đồng loạt phát động cao điểm để hướng đến việc bảo vệ, khôi phục nguồn lợi thuỷ sản, mà điểm mấu chốt chính là ngăn chặn, phát hiện và xử lý triệt để các vi phạm khai thác có tính chất huỷ diệt, tận diệt.

Giải quyết vấn đề từ gốc

Ông Ðỗ Chí Sĩ, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Cà Mau, cho biết: “Nhằm bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản, đơn vị đã tham mưu Sở NN&PTNT xây dựng Chương trình bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản tỉnh Cà Mau giai đoạn 2007-2010 và định hướng đến năm 2020. Gốc của vấn đề là giải quyết sinh kế cho ngư dân”.

Năm 2017, UBND tỉnh thống nhất chủ trương cho Sở NN&PTNT thí điểm mô hình chuyển đổi nghề khai thác thuỷ sản ven bờ cho ngư dân tỉnh Cà Mau, với 3 mô hình/10 hộ dân (2 mô hình chuyển đổi từ nghề te sang nghề lưới rê và 1 mô hình chuyển đổi từ nghề te sang nghề bẫy ốc mực) tại 5 xã, thuộc các huyện: Phú Tân, Trần Văn Thời, U Minh. Qua thời gian triển khai thực hiện, đánh giá kết quả thí điểm mô hình chuyển đổi nghề, bước đầu các mô hình chuyển đổi nghề (từ các nghề khai thác sát hại nguồn lợi thuỷ sản sang nghề ít sát hại nguồn lợi, thân thiện với môi trường) đã mang lại hiệu quả tích cực.

Mô hình làm câu kiều cũng là một trong những mô hình chuyển đổi nghề đạt hiệu quả tại xã Tân Hải, huyện Phú Tân.

Ông Võ Quốc Thống, Bí thư Ðảng uỷ thị trấn Sông Ðốc, huyện Trần Văn Thời, cho biết: “Bên cạnh vận động, tuyên truyền ngư dân đánh bắt gần bờ chuyển đổi hình thức đánh bắt và đánh bắt có chọn lọc, thị trấn Sông Ðốc bố trí điểm hướng dẫn đào tạo nghề cho người lao động có nhu cầu đi biển tại UBND thị trấn. Mở nhiều lớp đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng cho lao động trên địa bàn, để đáp ứng nhu cầu của các chủ phương tiện”.

 Tuy nhiên, thị trấn Sông Ðốc còn gặp một số khó khăn trong vấn đề này, do cơ chế, nguồn lực hỗ trợ người dân chuyển đổi ngành nghề chưa đảm bảo. “Về lâu dài, chúng tôi đề xuất tỉnh có chính sách chuyển đổi nghề kịp thời, hiệu quả với nguồn lực tương xứng cho các phương tiện khai thác gần bờ”, ông Thống đề xuất.

Nhìn nhận thực tế, ông Châu Minh Ðảm, Chủ tịch UBND xã Khánh Hội, huyện U Minh, kiến nghị: “Ðể nguồn lợi thuỷ sản phục hồi cần thời gian rất lâu. Việc cần làm là kiến nghị ngành chức năng, nhất là lực lượng tuần tra trên biển tăng cường tuần tra kiểm soát, nhất là đối với các phương tiện đánh bắt có tính chất huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản. Song song đó, ngành chức năng phân loại kích cỡ ngư cụ khai thác và cấm tuyệt đối những phương tiện khai thác có tính tận diệt hoạt động. Quan trọng nhất vẫn là hỗ trợ sinh kế, nghề nghiệp chuyển đổi cho ngư dân ven biển”.

Tuy nhiên, ghi nhận từ thực tế, có khá nhiều mô hình chuyển đổi ngành nghề cho cư dân ven biển ở Cà Mau vẫn loay hoay không thể nhân rộng vì nhiều lý do khác nhau. Nhiều địa phương lúng túng về mô hình chuyển đổi, thiếu nguồn lực thực hiện.

“Triển khai chuyển đổi ngành nghề cho ngư dân sớm ngày nào, nguồn lợi thuỷ sản sẽ được cứu sớm ngày đó. Bên cạnh các giải pháp căn cơ từ ngành chức năng, thì ý thức, sự tự giác của chính ngư dân trong khai thác bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, bảo tồn nguồn tài nguyên biển, gìn giữ cuộc sống của chính mình là yếu tố mấu chốt”, ông Ðảm chia sẻ.


“Nơi nào để xảy ra tình trạng khai thác thuỷ sản theo kiểu tận diệt, huỷ diệt, người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền ở đó phải chịu trách nhiệm”, đồng chí Nguyễn Tiến Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh.


 

Kim Cương - Hải Nguyên

Bài cuối: Những gợi ý khả thi

 

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.