Thứ bảy, 29-8-26 04:35:21
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Hương lúa

Báo Cà Mau

Tôi ngớ người, khi thằng con trai 10 tuổi của mình hỏi: “Ba, ở đâu mới có trồng lúa hả ba?”. Mà cũng phải, Cà Mau giờ chỉ còn vài vùng ngọt hoá trồng lúa, lớp nhỏ làm sao biết được trên đất này cây lúa đã ăn rễ bao đời, nuôi nấng bao nhiêu lớp người, lưu giữ bao nhiêu ký ức của quê hương. Trong đó, có tôi, với tuổi thơ gắn liền với đồng ruộng. Một thời nghĩ lại thấy lắm cơ cực, nhọc nhằn nhưng mà sao thứ nào được xếp ra từ nỗi nhớ cũng thơm nồng nàn mùi bình yên của làng quê.

Ðó là những ngày giáp Tết, lúa gặt về chất bó rồi được máy suốt hiệu Cửu Long tung những chùm rơm vàng vun cao thành đống, lúa chảy ra thành dòng vàng mẩy. Ðống rơm là thế giới riêng mà lũ trẻ con chúng tôi hẹn nhau bày đủ trò chơi. Tụi tui khoái nhất là những đống rơm ngọn chất cao lừng lững, nhưng phía dưới lại là một khoảng không gian bí mật được lùm dâm bụt đỡ chân. Ðây là những hang động dành cho chúng tôi hẹn nhau chơi bắn ống thụt, trốn tìm, hoặc là những buổi chia chiến lợi phẩm sau khi mò cá mương phèn, hái trộm xoài, ổi của nhà hàng xóm.

Cỡ tuổi thằng con bây giờ, tôi được giao nhiệm vụ quan trọng là kiếm cá cho cả nhà. Buổi sớm, đi tới gần những đống rơm mà người ta suốt bừa, một nửa trên bờ, một nửa tràn xuống mé kinh là mừng rơn trong bụng. Rơm ngấm lâu dưới nước toả lên mùi hăng nồng, ngai ngái. Phía trên bựng khói thành lớp như sương dày, nước chuyển thành màu đen vàng nổi bong bóng. Cá lóc rất thích ẩn thân và kiếm quanh quẩn ở chỗ này. Ðường câu thẩy lên chân đống rơm, mồi nhái lượn nhẹ theo viền nước, cá lóc táp mồi đánh cái ực, quằn đọt trúc. Cá sống ở ven chân đống rơm thường có màu đen mun, loại cá cơi, thịt trắng thơm lựng. 

Rồi đồng đất ngún khói rơm rạ. Mưa sa xuống, mạ xanh trồi lên. Cái mùa lúa nhỏ, nước trong veo nhìn thấy đáy sình. Bông súng, năn bộp mới ngoi lên khỏi đất, cọng lá bé xíu đợi vượt lên khỏi mặt nước. Lúc này, cánh kiếm cá chúng tôi chuyển qua câu cá rô tăm tích, mồi sâu lá dâm bụt xanh ẻo. Theo ba má, anh chị ra đồng mần cỏ lúa, giắt theo cần câu trúc thủ thế. Mưa tầm tã, lạnh thấu xương. Ðứa nào mà nhát gan, sợ mưa núp trên bờ đìa thì chỉ có run cầm cập rồi trốn về. Ðể hết lạnh, bí quyết là cứ trầm mình ngâm nước. Rồi khi cúm núm kêu vang phía rặng trâm bầu, trời sụp tối nhanh. Bàn tay giơ lên móp sọp vì ngâm nước, bụng đói cồn cào. Cảm giác được về nhà, ăn cơm, sao mà nó ngon tới tận bây giờ.

Lúa nở bụi thành biển xanh. Gió dập dờn lướt qua như sóng. Hương lúa thanh thanh, tươi mát, hít một hơi căng đầy lồng ngực mà cảm thấy khoẻ khoắn lạ kỳ. Nhưng mê nhất là lúc lúa trổ đòng đòng, rụng bông trắng xuống mặt ruộng bèo. Cá rô lúc này ăn bông lúa đã lớn lứa, phổng phao. Rồi khi lúa cong trái me, bông lúa la đà mặt nước. Ðể ý kỹ thấy mấy hột lúa mẩy căng nhất, chín sớm đã bị cá rô đớp mất lúc nào. Lúc này, dân đi câu gọi là cá rô mề, mập ú ụ. Ngẫm ra, loại cá rô nhân ngãi thuỷ chung với cây lúa. Mạ non thì cá rô tăm tích, lúa trổ đòng đòng thì đã lớn bộn, lúa cong trái me thì thành cá rô mề. Hết mùa lúa, cá rô về đìa bưng thủ thế. Ðợi sa mưa, cá lên dài ngoẵng, thịt cứng ngắc và bụng lặc lè trứng chờ mùa mạ lên xanh.

Lão nông Trần Cao Ðẳng (Ấp 7, xã Khánh Lâm, huyện U Minh) bên vụ mùa ST24 bội thu.

Ðồng lúa gần mùa gặt hái, dậy lên hương thơm dịu ngọt. Lúa mỗi thì một hương, mạ non thì phơn phớt, lúa xanh con gái thì nồng thắm và lúa chín lại toả ra hương vị yên bình, ấm áp. Nhà có hơi người thì ấm, có lúa ví trong bồ thì toát lên mùi no đủ, phấn chấn. Gạo mới nấu cơm, hít hà một hơi mà thấy cõi lòng sướng vui rộn rã. Những ai gắn bó với đồng quê, ruộng lúa, không thể nào dứt khỏi nỗi nhớ nhung với hương vị máu thịt ấy. Ðể rồi hôm nào bất chợt, băng qua khoảng mênh mông đồng lúa, dừng lại hít căng lồng ngực quê hương, thấy đời thênh thang yêu mến.

Chợ lúa Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời, nơi hạt lúa Cà Mau trở thành thương phẩm vươn xa khắp chốn.

 

Phạm Quốc Rin

 

“Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn”

Nắng sớm Ba Ðình trải nhẹ trên những hàng tre xanh ngắt, dịu dàng như vòng tay ôm trọn lấy không gian thiêng liêng. Bước chân trên khoảng sân rộng lớn, câu thơ quen thuộc tự nhiên vang lên trong tâm trí tôi: “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác...”.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài cuối: Trách nhiệm và sự vào cuộc đồng bộ

Qua đánh giá kết quả đạt được và nhận diện các điểm nghẽn trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng, yêu cầu đặt ra đối với Cà Mau hiện nay là phải triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ các dự án. Trong đó, sự quyết liệt của các cấp, ngành, trách nhiệm của đội ngũ thực thi và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quyết định để tạo mặt bằng sạch, mở không gian phát triển.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển - Bài 2: Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả tích cực trong thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực tế quá trình triển khai công tác này tại Cà Mau cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm khắc phục. Từ những bất cập trong xác định giá đất, lập phương án bồi thường, đến hạn chế về năng lực của đội ngũ thực thi ở cơ sở... đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số dự án, đòi hỏi các cấp, ngành phải có giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

“Chìa khoá” mở không gian phát triển

LTS: Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định tiến độ triển khai các công trình, dự án, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và được xem là “chìa khoá” mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, tại Cà Mau, quá trình thực hiện công tác này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhất là sự đồng thuận, ủng hộ từ phía người dân.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.